VOORBEELDEN EXAMEN VRAGEN TCV
Hieronder vind je een lange lijst van voorbeelden van examenvragen, maar vooral ook van
studeervragen. Zoals gezegd tijdens de les kunnen deze vragen het studeren ondersteunen en de
verwachting ten aanzien van het examen verhelderen.
Het zijn voorbeelden! Dus op het examen zelf kan het zijn dat vragen anders gesteld worden, of nog
andere vragen worden opgenomen.
DEEL I IS CRIMINOLOGIE EEN WETENSCHAP
1. Wanneer (situeer in tijd!) ontstaat het wetenschappelijk criminologisch denken?
Het wetenschappelijk criminologisch denken ontstaat in de 19e eeuw, tijdens de opkomst van
positivistisch wetenschappelijk denken
Dit valt samen met maatschappelijke en economische veranderingen, zoals de industriële revolutie
en de opkomst van de natiestaat
Publicaties over criminaliteit, gevangenissen en de eerste congressen over criminele antropologie
in de tweede helft van de 19e eeuw markeren deze periode
Figuren zoals Quetelet en Lombroso hebben bijgedragen aan de vorming van criminologie als een
wetenschappelijke discipline
Er is doorheen de tijd altijd al denken geweest over criminaliteit en bestraffing, ver voor dat er
sprake was van criminologie als een wetenschappelijke discipline werd er reeds gedacht over wat
straffen, misdrijf en criminaliteit was
Doorheen de tijd is het wetenschappelijk criminologisch denken ontwikkeld. De eerste wortels voor
criminologie, zijn ontwikkeld met de denken van klassieke school, ze hebben de basis gelegd maar
de wetenschappelijke discipline als criminologie is ontwikkeld met de positivistische school, in de
19 eeuw
,2. Geef enkele kenmerken van wetenschappelijk denken
Selectieve focus: Wetenschappelijk onderzoek is gericht op specifieke vragen, waarbij de aandacht
wordt gefocust op bepaalde aspecten, afhankelijk van de onderzoeksvraag (Popper's
zoeklichttheorie).
Scheidingsprincipe: Het klassieke wetenschapsmodel benadrukt de scheiding tussen subject
(onderzoeker) en object (onderzoeksobject), waarbij de onderzoeker buiten het onderzoeksobject
blijft.
Systematiek en logica: Onderzoek vereist een systematische aanpak, classificatie, en een logische
ordening
Falsificatie en reproduceerbaarheid: Wetenschappelijke theorieën moeten getest kunnen worden
en de resultaten moeten reproduceerbaar zijn
Collectiviteit: Wetenschappelijke kennis is het resultaat van een collectief proces en is toetsbaar
door anderen
Wetenschappelijk denken= waarnemen/perceptie -> hier in het handen, in iets doen (observeren,
meten, bevragen,...)
• zoeklicht theorie
• Dat is een
(Popper)
sterkte
•“tunnel” = focus op “iets” MAAR
(afhankelijk van vraag) tegelijkertijd
Wetenschap
• Afbakenen = Zoekend = ook een
heeft dus altijd
selectieprincipe
“isoleren” (!)
een selectieve zwakte
focus
“De vraag”
Waarnemen is bepaalt waar
geen evidentie onderzoeker
naar kijkt
Altijd een vorm van bevragen, vragen stellen -> interview? Observatie? Enquête? Tellen? -> allemaal
waarnemingen
Bedoeling van waarnemingen -> zoeken -> we zijn eeuwig zoekend -> we hebben veel vragen en
zonder een antwoord op deze vragen
, Afbakenen -> focus bereiken -> niet gewoon kijken -> we kijken op een georganiseerde manier
gedreven door een vraag -> die vraag isoleert -> afbakenen= isoleren
Wat wij bestuderen is zo complex dat je altijd door die selectiviteit een deel weglaat ->
wetenschappelijke kunst om dit net niet te vergeten
Je verliest aan complexiteit van het object dat je observeert -> je moet op het einde van de rit (als
je de resultaten voorlegt) dat je die terugplaats in die complexiteit -> het komt altijd terug
De vraag moet geformuleerd worden
3. Aan wetenschap doen en wetenschappelijk denken kan worden omschreven als “zoekend
waarnemen”. Wat bedoelen we hiermee? Leg kort uit.
"Zoekend waarnemen" verwijst naar het proces waarbij de wetenschapper actief observeert en
selecteert wat relevant is voor een specifieke vraagstelling
Het houdt in dat onderzoek gericht is, vragen stuurt waar de aandacht op gevestigd wordt, en
tegelijkertijd openstaat voor nieuwe inzichten
Het proces omvat zowel het verzamelen van gegevens als het interpreteren ervan om tot nieuwe
kennis te komen
Je moet uw kijken switchen -> je moet anker/referentie punten hebben om de andere figuur te zien
-> in wetenschappelijk onderzoek is dit ook -> de vraag geeft u de ankerpunten, de referentiepunten
om te zien waar je naar op zoek bent
De wereld is nooit zoals hij zich voordoet op het eerste gezicht
Wetenschap is een praktijk van doen -> je moet handelingen stellen -> dat proces dat leidt tot
kennis en kennisproductie
4. De wetenschapper plaatst zich buiten de te bestuderen gebeurtenis. Dit verwijst naar de
zogenaamde scheiding tussen subject en object (van studie). Waarom is dit in de sociale
wetenschappen geen evident gegeven? Leg kort uit.
In de sociale wetenschappen is de scheiding tussen subject en object niet evident omdat het
onderzoeksobject vaak menselijk gedrag is, waarbij de onderzoeker zelf ook een sociaal wezen is
Dit maakt het moeilijk om volledig objectief en onafhankelijk te blijven
Bovendien is het onderzoeksobject vaak verweven met sociale, politieke, en culturele contexten,
waardoor het lastig is om een neutrale, buitenstaanderspositie in te nemen
Hieronder vind je een lange lijst van voorbeelden van examenvragen, maar vooral ook van
studeervragen. Zoals gezegd tijdens de les kunnen deze vragen het studeren ondersteunen en de
verwachting ten aanzien van het examen verhelderen.
Het zijn voorbeelden! Dus op het examen zelf kan het zijn dat vragen anders gesteld worden, of nog
andere vragen worden opgenomen.
DEEL I IS CRIMINOLOGIE EEN WETENSCHAP
1. Wanneer (situeer in tijd!) ontstaat het wetenschappelijk criminologisch denken?
Het wetenschappelijk criminologisch denken ontstaat in de 19e eeuw, tijdens de opkomst van
positivistisch wetenschappelijk denken
Dit valt samen met maatschappelijke en economische veranderingen, zoals de industriële revolutie
en de opkomst van de natiestaat
Publicaties over criminaliteit, gevangenissen en de eerste congressen over criminele antropologie
in de tweede helft van de 19e eeuw markeren deze periode
Figuren zoals Quetelet en Lombroso hebben bijgedragen aan de vorming van criminologie als een
wetenschappelijke discipline
Er is doorheen de tijd altijd al denken geweest over criminaliteit en bestraffing, ver voor dat er
sprake was van criminologie als een wetenschappelijke discipline werd er reeds gedacht over wat
straffen, misdrijf en criminaliteit was
Doorheen de tijd is het wetenschappelijk criminologisch denken ontwikkeld. De eerste wortels voor
criminologie, zijn ontwikkeld met de denken van klassieke school, ze hebben de basis gelegd maar
de wetenschappelijke discipline als criminologie is ontwikkeld met de positivistische school, in de
19 eeuw
,2. Geef enkele kenmerken van wetenschappelijk denken
Selectieve focus: Wetenschappelijk onderzoek is gericht op specifieke vragen, waarbij de aandacht
wordt gefocust op bepaalde aspecten, afhankelijk van de onderzoeksvraag (Popper's
zoeklichttheorie).
Scheidingsprincipe: Het klassieke wetenschapsmodel benadrukt de scheiding tussen subject
(onderzoeker) en object (onderzoeksobject), waarbij de onderzoeker buiten het onderzoeksobject
blijft.
Systematiek en logica: Onderzoek vereist een systematische aanpak, classificatie, en een logische
ordening
Falsificatie en reproduceerbaarheid: Wetenschappelijke theorieën moeten getest kunnen worden
en de resultaten moeten reproduceerbaar zijn
Collectiviteit: Wetenschappelijke kennis is het resultaat van een collectief proces en is toetsbaar
door anderen
Wetenschappelijk denken= waarnemen/perceptie -> hier in het handen, in iets doen (observeren,
meten, bevragen,...)
• zoeklicht theorie
• Dat is een
(Popper)
sterkte
•“tunnel” = focus op “iets” MAAR
(afhankelijk van vraag) tegelijkertijd
Wetenschap
• Afbakenen = Zoekend = ook een
heeft dus altijd
selectieprincipe
“isoleren” (!)
een selectieve zwakte
focus
“De vraag”
Waarnemen is bepaalt waar
geen evidentie onderzoeker
naar kijkt
Altijd een vorm van bevragen, vragen stellen -> interview? Observatie? Enquête? Tellen? -> allemaal
waarnemingen
Bedoeling van waarnemingen -> zoeken -> we zijn eeuwig zoekend -> we hebben veel vragen en
zonder een antwoord op deze vragen
, Afbakenen -> focus bereiken -> niet gewoon kijken -> we kijken op een georganiseerde manier
gedreven door een vraag -> die vraag isoleert -> afbakenen= isoleren
Wat wij bestuderen is zo complex dat je altijd door die selectiviteit een deel weglaat ->
wetenschappelijke kunst om dit net niet te vergeten
Je verliest aan complexiteit van het object dat je observeert -> je moet op het einde van de rit (als
je de resultaten voorlegt) dat je die terugplaats in die complexiteit -> het komt altijd terug
De vraag moet geformuleerd worden
3. Aan wetenschap doen en wetenschappelijk denken kan worden omschreven als “zoekend
waarnemen”. Wat bedoelen we hiermee? Leg kort uit.
"Zoekend waarnemen" verwijst naar het proces waarbij de wetenschapper actief observeert en
selecteert wat relevant is voor een specifieke vraagstelling
Het houdt in dat onderzoek gericht is, vragen stuurt waar de aandacht op gevestigd wordt, en
tegelijkertijd openstaat voor nieuwe inzichten
Het proces omvat zowel het verzamelen van gegevens als het interpreteren ervan om tot nieuwe
kennis te komen
Je moet uw kijken switchen -> je moet anker/referentie punten hebben om de andere figuur te zien
-> in wetenschappelijk onderzoek is dit ook -> de vraag geeft u de ankerpunten, de referentiepunten
om te zien waar je naar op zoek bent
De wereld is nooit zoals hij zich voordoet op het eerste gezicht
Wetenschap is een praktijk van doen -> je moet handelingen stellen -> dat proces dat leidt tot
kennis en kennisproductie
4. De wetenschapper plaatst zich buiten de te bestuderen gebeurtenis. Dit verwijst naar de
zogenaamde scheiding tussen subject en object (van studie). Waarom is dit in de sociale
wetenschappen geen evident gegeven? Leg kort uit.
In de sociale wetenschappen is de scheiding tussen subject en object niet evident omdat het
onderzoeksobject vaak menselijk gedrag is, waarbij de onderzoeker zelf ook een sociaal wezen is
Dit maakt het moeilijk om volledig objectief en onafhankelijk te blijven
Bovendien is het onderzoeksobject vaak verweven met sociale, politieke, en culturele contexten,
waardoor het lastig is om een neutrale, buitenstaanderspositie in te nemen
