MODULE 1 : Diversiteit en reproductie
1
.
inleiding
nut van planten :
maken ons
blij
-
-
produceren het grootste deel van de Of die we inademenfotosynthese) + chemisch gebonden energie die we
als Voedsel , brandstof gebruiken
-
bron van nieuwe
medicijnen
stoffen die
-
nuttige : Vezels voor textiel/ papier
, ,
hout
= kennis over planten belangrijk klimaat ,
Voedselzekerheid , Voedselveiligheid bedreigde planten
,
beschermen...
mijlpalen voor de
plantenbiologie
172 eeuw 182 eeuw eeuw zoe eeuw
169 eeuw 19e
Podentontdekkingen
Hocke-termen cellen Linnaeus-klarrificatie Darwin-evolutieleer 9roene revolutie
Vanaf
Handbouw)
en cytologie-akurk- organismentnaam-forigin of species - > - >
planten-kruidenboeken Cellen -- celtheorie
gevingbinomiaa natuurlijke Selectie 1960
Van Leeuwenhoek- Mendel-erfelykheids- Watson-Crick-DNA-
micro- Priestly-productie
-
biologie-microscoop Of in planten structuur - 30 dubbele
I ↑
leer-dercut wetten
van Mendel helix
Hales-sapstroom im
Ingenhousz- enkel 02-
planten productie in aanwezig Rosalind Franklin -
heid van zonlicht DNA-structuur vi a röntgen-
groene deel plant
- differentiatie
fotosynthese DNA-structuur -s Crown Gall
GCOntGM20 -CoM128r +On veroorzaakt door Agrobac-
terium tumefaciens
landbouw: Van
Montagut Shell-Goos
>
- vb golden rice vitamine Al
tuinbouw akkerbouw veeteelt bosbouw visteelt
.
-
mutagenesekruisen
, ,
via
,
,
↳
primaire productie voeding kledij
> via gentechnologie raNA
=
belangrijk economiee.
-
:
,
aanpassen) CRISPR-Car
, ,
Voedselkloof , oppervlakte
>
- nieuw
genome editing
uitdagingen groeiende wereldbevolking productiekloof
:
-
:
, , -
D
50 % = landbouw
fu rond GGU
Klimaatverandering regelgeving
weet
in
-
- men
langetermin
impact : 25 % vid
broeikasgasuitstoot biodiversiteit t , gevolgen nog niet
-
,
-
duurzaam voedselsysteem : circulaire economie minder voedselverspilling a
Europa helft verspild ,
sub
Sahara Afrika :
Moeilijk voedsel bewaren
-
ontstaan : 11000
jaar geleden - domesticatie planten , dienen - Productie voedsel / kledij sedentair levens s divers
technieken ontstaan , ruchtbare sikkel Nijl Tigris , ,
Eufraatt
2 .
Wieren en algen
inleiding
wieren , algen geen landplanten !
grootste diversiteit tropen en subtropen door Klimaat +
mens heeft minder impact
gehad hierop
plantendiversiteit
-15000 mossen
70 000 -
200 000
algen loceanen minder gekend
-390000 vasculaire planten waarvan 370 000 planten met bloemen
speciale planten
-
grootste enkelvoudige bloem Rafflesia arnoladi :
I 1 ml e evolutionair niet sterk, 1-
slachtig Zeldzaam -
beperkte
bestuivingstijd moeilijk voor voortplanting ,
sterke geur rijkgeure vliegen lokken) ,
Borneo Sumatra
-
oudste
organisme
: Pinus /ongeva a 5000j) s plaats niet bekend s den
grootste organisme ?: Rustmammoetboom 100ml
-
,
sombere honingzwam rokm' tast bomen aan
overleven in extreme omstandigheden
-Sterk
adaptatievermogen rub . Groenland Antarctica , , bergen Trotse woestijn ,
vb . smelten van gletsjers ontdekken van oude mossen in rustfase
tijd
-
vaatplanten : 450
miljoen jaar geleden
-
algen : 1,5 miljard jaar geleden
, 2
supergroepen in eukaryoten
eubacterien archeae eumaryoten
Excavata Chromalveolata Rhizaria Archaeplartida Amoebozoa ophistoconta
T -
englenophyta-dinoflagellaten -landplanten -
schimmels
-
diatomeeen -
groenwieren -dienen
-
bruinwieren -
roodwieren
schimmels nauwer verwant met dienen dan met planten belangrijk in Plantkunde omdat het
belangrijke ziektever-
werkers zijn bacterien
elke groep bevat protisten -
geen allesomvattende Kenmerken behoren niet tot landplanten dienen schimmels
, ,
en
bacteriën , vaak 1-cellig vaak
,
in water
,
autotroof / heterotroof
vb .
algen
eigenschappen van algen
-
algen - wieren :
algen =
algemeen ,
wieren verwijst naar de grotere meercellige Varianten
-
enkaryotische organismen die aah fotosynthese doeh
,
maargeen landplanten zijn blauwalgen/cyano-
bacteriën=eukaryoten ,
maar bacteriën
-verspreid over verschillende subgroepen
-
leven in water (zoet/zout)-steunfunctiegeen Wortelr / Vaatbundels) ,
minder waterverliesniet bestand tegen droogtel ,
-bescherming tegen UV-licht ,
stabielere temperatuur nodig ,
voor vermenigvuldiging
-
variëren heel hard in grootte b .
bruinwieren tot som
-
vrijlevend vastgehecht
/ /niet met Wortels -
Varthechtingsmechanisme
-
belangrijk ecologisch systeem
in productie 20 % van de On futoplankton s voedsel voor andere organismen afval-
- , ,
stromen algenbloei door
, eutrofiëring nitraten die afstromen van de landbouw bemesting algen - geen zon
= -
licht meer door het water s minder O2
geproduceerd in het water afsterven van al die algen afbraak door bacte- ,
riën Or
nodig =o dood meer , dode Lee door te kort aan Or) toxische stoffen uitscheiden door
,
bub .
blauwalgen
opdeling algen
-
celwand
-
metabolisme- reserveopslag
-
chlorofyl en pigmenten
-
flagel
-
morfologie
-
reproductie
1 .
euglenophuta
kenmerken fuglenophyta
-
unicellulair
-
= bevat chloroplasten autotroof behoort dus niet tot de algen
↳ pigmenten Chlorofyl : a, b en carotenoïden
Unieke opslag suikers als
van paramylon up-1 3
glucose polyment
-
,
-
hebben geen echte celwand -
Semi-rigide huid spellicle laag van eiwitten)
,
e flexibel
-
2
flagellen ~
voortbewegen in water
-
aseksuele voortplanting via mitose
- vooral in zoet water minder in zoutwater (
-
belangrijk als futoplankton
-veroorzaken meealgenbloei
typevoorbeeld Englena :
↑ licht detecteren voor fotosynthere
geen celwand-> door osmose komt er heel de tijd water binnen - contractie
vacuole om te veel aan water buiten te stoten landers openbarsting
~
flagel
O lichtsensor
, 3
2 .
dinoflagellaten
kenmerken dinoflagellaten
-
unicellulair
- heeft chloroplasten - chlorofyl a enb + carotenoiden carotenen en xanthofyll
-
reserveopslag : zetmeel, die en vetten
-
celwanden met cellulose -
platen 1 thecal
-meestal aseksuele voortplanting via mitore
-
zoet + zoutwater
-
DNA niet in complex met histonen uniek
-
vaak bioluminescentie door luciferine + Inciferase fluoriscent licht
wij gebruiken luciferare als Reportergen
gen-proteine
mRNA-vertaald
helpt met achterhalen waar gen een rol speelt
promotor gen
↳ waar en war
gen tot expressie komt
promotor reportergen /luciferase)
-
in plant brengen met Agrobacteriën tumefaciens plant voeden met luciferin
=> zien waar en wanneer plant oplicht
-
heel felle algenbloei -- redtides
rode kleur
↳
vorming cysten a zinken naar de bodem kiemen
terug na warm weer is
>
-
productie neurotoxiner
vooruit te rond te draaien
Vaak 2 flagellen 1 om bewegen + 1 om
-
:
typevoorbeeld : Noctiluca (zeevonk)
>
- komt voor aan de Belgische Rust
-
fluorescentie om bub .
Vijanden af te schrikken van daar vaak Zichtbaar in de golf gevaar !
.
3 Chrysophyta :
diatomeeen
diatomeeën = Kiezelvieren
>
- kunnen soms grote lagen vormen -afral van die algen wordt amper afgebroken in celwand Si dioxide to
heel hard materiaal) enkel celwand blijft nog over diatomecenaardel
kenmerken diatomen
-
unicellulairkolonievorming
-
chlorofyl a en c + carotenoïden (carotenen en
xanthofyl
-
reservesuiker-chrysolaminarin sratio 111)
-
doosvormige opbouw
-
geen flagellen e wel fibrillen
areksuele seksuele
-
voortplanting
-
grootste deel vin futoplankton zoet en zoutwater
-
25 % van CO2 fixatie
structuur aseksuele
voortplanting
I
>
- vaak veel instulpingen
↳ bovenste
dekseltje
verschillendeen
↳ onderste
mitotische
dekseltje deling
Telkens kleiner
seksuele reproductie dekseltje toegevoegd v
op bepaald moment kan niet
rotheca-terug
originele kleinen- seksuele reproductie
grootte
eerst delen de kernen s
Uiteindelijk 1 Over --3 degenereren
* fusioneren van gameten kernen + cytoplasma fusioneren
cyngamie
v =
040-
↳ gameten
- als enkel kern
-als enkel
furioneert-Karyogamie
cytoplasma fusioneert-plasmogamie
3 hier niet
geval
het
1
.
inleiding
nut van planten :
maken ons
blij
-
-
produceren het grootste deel van de Of die we inademenfotosynthese) + chemisch gebonden energie die we
als Voedsel , brandstof gebruiken
-
bron van nieuwe
medicijnen
stoffen die
-
nuttige : Vezels voor textiel/ papier
, ,
hout
= kennis over planten belangrijk klimaat ,
Voedselzekerheid , Voedselveiligheid bedreigde planten
,
beschermen...
mijlpalen voor de
plantenbiologie
172 eeuw 182 eeuw eeuw zoe eeuw
169 eeuw 19e
Podentontdekkingen
Hocke-termen cellen Linnaeus-klarrificatie Darwin-evolutieleer 9roene revolutie
Vanaf
Handbouw)
en cytologie-akurk- organismentnaam-forigin of species - > - >
planten-kruidenboeken Cellen -- celtheorie
gevingbinomiaa natuurlijke Selectie 1960
Van Leeuwenhoek- Mendel-erfelykheids- Watson-Crick-DNA-
micro- Priestly-productie
-
biologie-microscoop Of in planten structuur - 30 dubbele
I ↑
leer-dercut wetten
van Mendel helix
Hales-sapstroom im
Ingenhousz- enkel 02-
planten productie in aanwezig Rosalind Franklin -
heid van zonlicht DNA-structuur vi a röntgen-
groene deel plant
- differentiatie
fotosynthese DNA-structuur -s Crown Gall
GCOntGM20 -CoM128r +On veroorzaakt door Agrobac-
terium tumefaciens
landbouw: Van
Montagut Shell-Goos
>
- vb golden rice vitamine Al
tuinbouw akkerbouw veeteelt bosbouw visteelt
.
-
mutagenesekruisen
, ,
via
,
,
↳
primaire productie voeding kledij
> via gentechnologie raNA
=
belangrijk economiee.
-
:
,
aanpassen) CRISPR-Car
, ,
Voedselkloof , oppervlakte
>
- nieuw
genome editing
uitdagingen groeiende wereldbevolking productiekloof
:
-
:
, , -
D
50 % = landbouw
fu rond GGU
Klimaatverandering regelgeving
weet
in
-
- men
langetermin
impact : 25 % vid
broeikasgasuitstoot biodiversiteit t , gevolgen nog niet
-
,
-
duurzaam voedselsysteem : circulaire economie minder voedselverspilling a
Europa helft verspild ,
sub
Sahara Afrika :
Moeilijk voedsel bewaren
-
ontstaan : 11000
jaar geleden - domesticatie planten , dienen - Productie voedsel / kledij sedentair levens s divers
technieken ontstaan , ruchtbare sikkel Nijl Tigris , ,
Eufraatt
2 .
Wieren en algen
inleiding
wieren , algen geen landplanten !
grootste diversiteit tropen en subtropen door Klimaat +
mens heeft minder impact
gehad hierop
plantendiversiteit
-15000 mossen
70 000 -
200 000
algen loceanen minder gekend
-390000 vasculaire planten waarvan 370 000 planten met bloemen
speciale planten
-
grootste enkelvoudige bloem Rafflesia arnoladi :
I 1 ml e evolutionair niet sterk, 1-
slachtig Zeldzaam -
beperkte
bestuivingstijd moeilijk voor voortplanting ,
sterke geur rijkgeure vliegen lokken) ,
Borneo Sumatra
-
oudste
organisme
: Pinus /ongeva a 5000j) s plaats niet bekend s den
grootste organisme ?: Rustmammoetboom 100ml
-
,
sombere honingzwam rokm' tast bomen aan
overleven in extreme omstandigheden
-Sterk
adaptatievermogen rub . Groenland Antarctica , , bergen Trotse woestijn ,
vb . smelten van gletsjers ontdekken van oude mossen in rustfase
tijd
-
vaatplanten : 450
miljoen jaar geleden
-
algen : 1,5 miljard jaar geleden
, 2
supergroepen in eukaryoten
eubacterien archeae eumaryoten
Excavata Chromalveolata Rhizaria Archaeplartida Amoebozoa ophistoconta
T -
englenophyta-dinoflagellaten -landplanten -
schimmels
-
diatomeeen -
groenwieren -dienen
-
bruinwieren -
roodwieren
schimmels nauwer verwant met dienen dan met planten belangrijk in Plantkunde omdat het
belangrijke ziektever-
werkers zijn bacterien
elke groep bevat protisten -
geen allesomvattende Kenmerken behoren niet tot landplanten dienen schimmels
, ,
en
bacteriën , vaak 1-cellig vaak
,
in water
,
autotroof / heterotroof
vb .
algen
eigenschappen van algen
-
algen - wieren :
algen =
algemeen ,
wieren verwijst naar de grotere meercellige Varianten
-
enkaryotische organismen die aah fotosynthese doeh
,
maargeen landplanten zijn blauwalgen/cyano-
bacteriën=eukaryoten ,
maar bacteriën
-verspreid over verschillende subgroepen
-
leven in water (zoet/zout)-steunfunctiegeen Wortelr / Vaatbundels) ,
minder waterverliesniet bestand tegen droogtel ,
-bescherming tegen UV-licht ,
stabielere temperatuur nodig ,
voor vermenigvuldiging
-
variëren heel hard in grootte b .
bruinwieren tot som
-
vrijlevend vastgehecht
/ /niet met Wortels -
Varthechtingsmechanisme
-
belangrijk ecologisch systeem
in productie 20 % van de On futoplankton s voedsel voor andere organismen afval-
- , ,
stromen algenbloei door
, eutrofiëring nitraten die afstromen van de landbouw bemesting algen - geen zon
= -
licht meer door het water s minder O2
geproduceerd in het water afsterven van al die algen afbraak door bacte- ,
riën Or
nodig =o dood meer , dode Lee door te kort aan Or) toxische stoffen uitscheiden door
,
bub .
blauwalgen
opdeling algen
-
celwand
-
metabolisme- reserveopslag
-
chlorofyl en pigmenten
-
flagel
-
morfologie
-
reproductie
1 .
euglenophuta
kenmerken fuglenophyta
-
unicellulair
-
= bevat chloroplasten autotroof behoort dus niet tot de algen
↳ pigmenten Chlorofyl : a, b en carotenoïden
Unieke opslag suikers als
van paramylon up-1 3
glucose polyment
-
,
-
hebben geen echte celwand -
Semi-rigide huid spellicle laag van eiwitten)
,
e flexibel
-
2
flagellen ~
voortbewegen in water
-
aseksuele voortplanting via mitose
- vooral in zoet water minder in zoutwater (
-
belangrijk als futoplankton
-veroorzaken meealgenbloei
typevoorbeeld Englena :
↑ licht detecteren voor fotosynthere
geen celwand-> door osmose komt er heel de tijd water binnen - contractie
vacuole om te veel aan water buiten te stoten landers openbarsting
~
flagel
O lichtsensor
, 3
2 .
dinoflagellaten
kenmerken dinoflagellaten
-
unicellulair
- heeft chloroplasten - chlorofyl a enb + carotenoiden carotenen en xanthofyll
-
reserveopslag : zetmeel, die en vetten
-
celwanden met cellulose -
platen 1 thecal
-meestal aseksuele voortplanting via mitore
-
zoet + zoutwater
-
DNA niet in complex met histonen uniek
-
vaak bioluminescentie door luciferine + Inciferase fluoriscent licht
wij gebruiken luciferare als Reportergen
gen-proteine
mRNA-vertaald
helpt met achterhalen waar gen een rol speelt
promotor gen
↳ waar en war
gen tot expressie komt
promotor reportergen /luciferase)
-
in plant brengen met Agrobacteriën tumefaciens plant voeden met luciferin
=> zien waar en wanneer plant oplicht
-
heel felle algenbloei -- redtides
rode kleur
↳
vorming cysten a zinken naar de bodem kiemen
terug na warm weer is
>
-
productie neurotoxiner
vooruit te rond te draaien
Vaak 2 flagellen 1 om bewegen + 1 om
-
:
typevoorbeeld : Noctiluca (zeevonk)
>
- komt voor aan de Belgische Rust
-
fluorescentie om bub .
Vijanden af te schrikken van daar vaak Zichtbaar in de golf gevaar !
.
3 Chrysophyta :
diatomeeen
diatomeeën = Kiezelvieren
>
- kunnen soms grote lagen vormen -afral van die algen wordt amper afgebroken in celwand Si dioxide to
heel hard materiaal) enkel celwand blijft nog over diatomecenaardel
kenmerken diatomen
-
unicellulairkolonievorming
-
chlorofyl a en c + carotenoïden (carotenen en
xanthofyl
-
reservesuiker-chrysolaminarin sratio 111)
-
doosvormige opbouw
-
geen flagellen e wel fibrillen
areksuele seksuele
-
voortplanting
-
grootste deel vin futoplankton zoet en zoutwater
-
25 % van CO2 fixatie
structuur aseksuele
voortplanting
I
>
- vaak veel instulpingen
↳ bovenste
dekseltje
verschillendeen
↳ onderste
mitotische
dekseltje deling
Telkens kleiner
seksuele reproductie dekseltje toegevoegd v
op bepaald moment kan niet
rotheca-terug
originele kleinen- seksuele reproductie
grootte
eerst delen de kernen s
Uiteindelijk 1 Over --3 degenereren
* fusioneren van gameten kernen + cytoplasma fusioneren
cyngamie
v =
040-
↳ gameten
- als enkel kern
-als enkel
furioneert-Karyogamie
cytoplasma fusioneert-plasmogamie
3 hier niet
geval
het
