Samenvatting Bloed, hoofdstuk 9 anatomie en fysiologie van de mens Kirchmann

Samenvatting ABK – bloed

9.1 Bloed
Taken bloed, vervoeren van:
o Zuurstof van longen naar weefsels;
o Koolstofdioxide uit weefsels naar longen;
o Voedingsstoffen van maag-darmkanaal naar weefsels;
o Afvalstoffen van weefsels naar uitscheidingsorganen;
o Hormonen uit endocriene klieren naar weefsels;
o Warmte van warme weefsels naar minder warme weefsels;
o Afweerstoffen van weefsels naar infectie;
o Stollingsfactoren die bloedstolling verzorgen.

Bloed bestaat uit
o Plasma
o Bloedcellen:
 Erytrocyten (rode bloedcellen);
 Leukocyten (witte bloedcellen);
 Trombocyten (bloedplaatjes).
o Mannen 6-7% bloed uit gewicht.
o Vrouwen 5,5-6,5% uit gewicht.
o Pasgeboren 6,5-10% uitgewicht.

Verdeling:
o 1L in bloedvaten in de longen.
o 3L in de venen van de grote circulatie
o 1L in arteriën van de grote circulatie, hart en de capillairen.

9.2 Plasma
Bloed zonder bloedcellen.
Bloedplasma blijft boven als reageerbuisje lang staat, bloedcellen zinken.
o Serum: plasma waar stollingseiwit fibrinogeen is uitgehaald.
o BSE: bezinkingssnelheid van erytrocyten.
 Stijging hoogmoleculaire eiwitten is er een hogere BSE.
o Bij infectie wordt C-reactief proteïne bepaalt, is een eiwit van de lever.
 Stijgt snel bij infectie en hangt van ernst van de infectie af.

Samenstelling van plasma
o 90% water.
o 6-8% eiwitten.
o Minerale ionen.
o Kleine organische moleculen.
o Overig; enzymen, hormonen vitamines en opdrachten van de stofwisseling.
De samenstelling is belangrijk en zegt veel over stoornissen.
Bloedonderzoek:
- Chemisch onderzoek, naar samenstellende elementen van het plasma.
- Hematologisch onderzoek, naar cellen in het bloed.

, Eiwitten in het bloed:
o Albumine, 60%
o Alfa, bèta en gammaglobulinen, 40%
o Fibrinogeen, 2%
 Taken: colloïd-osmotische druk in stand houden, handhaven de pH op 7,4 en
vormen reservevoorraad aan aminozuren die een tekort kan aanvullen.

Albumine
o Geproduceerd in de lever.
o Belangrijkst voor colloïd-osmotische druk.
o De druk in en rondom een bloedvat.
o Laag COD, laag eiwitgehalte.
o Hoog COD, hoog eiwitgehalte.
 Een verschil in eiwitgehalte laat water door vaatwand van laag eiwitgehalte
naar hoog eiwitgehalte doen.
 Albumine kan dus niet door de vaatwand heen want deze is semipermeabel.
o Bij sterke daling albuminegehalte kan oedeem ontstaan omdat COD afneemt,
vocht kaan dus niet meer binnen in de vaatwand en blijf in het plasma.
o Albumine heeft een transportfunctie.
o Vetzuren, galkleurstoffen en calcium kan tijdelijk verbinden met albumine en
worden als aanhangsel van plasma-eiwit door bloedvaten vervoert.

Globuline
o Alfaglobulinen: transport van bijnierschorshormonen, schildklierhormoon en
vitamines.
o Bètaglobulinen: transport van vitamines en vetten zoals cholesterol.
Transferrine bindt aan ijzer en vervoert met bloed. Bétaglobulinen binden de
agglutininen.
o Gammaglobulinen worden geproduceerd door lymfocyten bij
lichaamsvreemde stoffen. Worden immunoglobulinen of antilichamen
genoemd.
Plasma-eiwitten worden afgebroken van enzymen tot aminozuren. Door de lever en
de snelheid van aanmaak blijft hoeveelheid hetzelfde.

Plasma-ionen
o Kation: positieve lading.
o Anion: negatieve lading.
o Natrium, belangrijkst.
o Kalium, calcium, magnesium en stikstof.
o Chloor.
o Fosfaat en sulfaat.
 Deze ionen zorgen voor osmolariteit en zuurgraad.
o Voor goed functionerend lichaam moet natrium, calcium en kalium in
verhouding zijn.
 Hormonen spelen hierbij een rol: aldosteron uit bijnierschors (regulerend
natrium-kalium gehalte. Bijschildklierhormoon speelt belangrijke rol bij gehalte
calcium.
o Uitdroging: hypernatriëmie.
 Gevolg: functiestoornissen van centrale zenuwstelsel.