Samenvatting surveytechnieken en experimentele design in sociale wetenschappen
Deel I – Surveytechnieken
Hoofdstuk 2: basisconcepten
Verwondering
We beginnen met een onderzoek uit nieuwsgierigheid en verwondering over
een fenomeen zoals sexting.
Univariaat onderzoek: verwondering over 1 fenomeen.
Bivariaat onderzoek: verwondering over de relatie tussen 2 variabelen
> 3 soorten relaties:
Multivariaat onderzoek: verwondering over de relatie tussen meerdere
variabalen
Kwalitatief-Kwantitatief
Kwantitatief onderzoek: verklaring en causaliteit (met wortels in positivisme)
> vb: wat is de invloed van zakgeld op het mentale welzijn van
studenten?
> Onderzoeksvraag: waarom hoe?
Kwalitatief onderzoek: in-depth informatie (diepgaand) met betrekking tot
een topic (exploratief onderzoek)
> vb: welke factoren kunnen onderscheiden worden, die een impact
hebben op het mentale welzijn van studenten?
> Onderzoeksvraag: wat?
,Samenvatting surveytechnieken en experimentele design in sociale wetenschappen
Kwalitatief en kwantitatief onderzoek zijn complementair aan elkaar en niet
contradictorisch.
o Ze hebben een verschillend onderzoeksobject en onderzoeksvragen.
o Ze hebben een verschillende benadering voor dezelfde
onderzoeksvragen (methodologische triangulatie)
Eerst beginnen met kwalitatief en dan kwantitatief!!!
Kwalitatief onderzoek is meestal goedkoper dan kwantitatief onderzoek. Om
diepgaand inzicht te krijgen in een topic
o Interviews kunnen face-to-face afgenomen worden, maar ook
telefonisch of online
o Interviews kunnen kort of lang zijn, individueel of in groep
Complementaire onderzoeksmethoden, maar de onderzoekscyclus is anders!
Kwantitatief: Inleiding, methoden (steekproef, measures, procedures),
resultaten, discussie, conclusie
o + Procedure is lineair
Kwalitatief: Inleiding, methoden (steekproef, vragen, procedures), resultaten
& discussie, conclusie
o + Procedure is cyclisch
Cresswel: Kwalitatief onderzoek is een benadering waarbij de interviewer:
o Een key-fenomeen onderzoekt
o articipanten brede, algemene vragen stelt (holistische benadering,
erkenning dat menselijke realiteit complex is)
o Gedetailleerde standpunten van de geïnterviewde verzameld
(woorden en/of beelden)
o Deze data analyseert en codeert
o De betekenis van de informatie interpreteert op basis van persoonlijke
reflecties en ander onderzoek
o Een finaal rapport schrijft, met limitaties (bv. persoonlijke vertekening)
Kwalitatieve interviews
o Meerdere personen individueel interviewen (14-20 mensen)
o Heterogene groep om veel meningen te weten te komen
> heterogeen = verschillende soorten mensen ondervragen
o Levert info in diepte op: niet enkel ‘wat’ en ‘hoe’ maar vooral waarom
o Lijst met gesprekspunten à vragen (interviewprotocol)
o Doorvragen, parafraseren, …
,Samenvatting surveytechnieken en experimentele design in sociale wetenschappen
o Verschillende vormen van interview: gestructureerd, half
gestructureerd, ongestructureerd, visual aids (pictures, charts, and
diagrams)
o vb: jongeren bevragen naar ouderlijke mediëringstrategieën
o m.b.t. internetgebruik
Focusgroepen
o Meerdere personen in groep interviewen (4-8 pers)
o 3 tot 4 focusgroepen per topic
o Homogene groep om diepgaande gesprekken te verkrijgen
> homogeen = vb: ouders uitnodigen die allemaal een kind hebben van
12 jaar
o Belang van goed getrainde moderator
o Bv. ouders bevragen naar ouderlijke mediëringsstrategieën m.b.t.
internetgebruik van adolescenten
Case studie
o Intensief kwalitatief onderzoek van één geval
o Na een korte exploitatie worden gerichte waarnemingen en analyses
uitgevoerd
o Vaak hypothesegericht
o Doel: Beschrijving van sociale processen en factoren die verband
houden met de case
o Maakt gebruik van observaties, interviews, focusgroeptechnieken, …
Voorbeeld kwantitatief
Kwantitatief:
o gegevens kunnen in datamatrix omgezet worden
o gegevens kunnen gekwantificeerd worden
Voorbeelden:
> Surveys
> Experimenten
> Digital methods
> Netwerkanalyse
> Kwantitatieve inhoudsanalyse
> Observatie
, Samenvatting surveytechnieken en experimentele design in sociale wetenschappen
Theorie versus praktijk
De tegenstelling tussen theoriegedreven en praktijkgedreven onderzoek
wordt besproken:
Theoriegedreven onderzoek: De onderzoeksvraag komt voort uit een
theoretisch kader, met als doel het verder begrijpen van
communicatiepatronen of menselijk gedrag. De theorie biedt richting voor
het formuleren van hypothesen en het kiezen van de onderzoeksmethode -)
theorie staat ten dienste van praktijk
> Voorbeeld: Wat verklaart irrationeel gedrag?
Praktijkgedreven onderzoek: Dit type onderzoek is gericht op het oplossen
van praktische problemen. Het begint vaak met een vraag uit de praktijk,
zoals “Hoe effectief zijn anti-phishingmaatregelen op het werk?”
> Voorbeeld: De jaarlijkse digiMeter-bevraging over mediagebruik in
Vlaanderen.
Evaluerend: Mensen of producten beoordelen in het licht van een norm
> Bv. Hebben bepaalde maatregelen op het werk hun nut tegen
phishing?
Adviserend: Na verklarende en evaluerende vragen
> Bv. Welke maatregelen moeten genomen worden?
Methodologische doel van kwantitatief onderzoek
Er worden vier methodologische doelen van kwantitatief onderzoek
besproken:
1. Beschrijvend onderzoek: Dit richt zich op het in kaart brengen van
trends en tendensen, zonder hypothese-toetsing. Het gaat om het
beschrijven van gedachten, gevoelens of gedrag.
o Doel: trends en tendensen ontdekken, iets in kaart brengen
(exploratief)
o Door middel van een vragenlijst
o Voorbeeld: Hoe vaak komt cyberpesten voor? Welke
eigenschappen vertonen pesters?
o Belangrijk: steekproefselectie -) toevallige steekproeftrekking
(ideaal) = een methode voor het selecteren van deelnemers
Deel I – Surveytechnieken
Hoofdstuk 2: basisconcepten
Verwondering
We beginnen met een onderzoek uit nieuwsgierigheid en verwondering over
een fenomeen zoals sexting.
Univariaat onderzoek: verwondering over 1 fenomeen.
Bivariaat onderzoek: verwondering over de relatie tussen 2 variabelen
> 3 soorten relaties:
Multivariaat onderzoek: verwondering over de relatie tussen meerdere
variabalen
Kwalitatief-Kwantitatief
Kwantitatief onderzoek: verklaring en causaliteit (met wortels in positivisme)
> vb: wat is de invloed van zakgeld op het mentale welzijn van
studenten?
> Onderzoeksvraag: waarom hoe?
Kwalitatief onderzoek: in-depth informatie (diepgaand) met betrekking tot
een topic (exploratief onderzoek)
> vb: welke factoren kunnen onderscheiden worden, die een impact
hebben op het mentale welzijn van studenten?
> Onderzoeksvraag: wat?
,Samenvatting surveytechnieken en experimentele design in sociale wetenschappen
Kwalitatief en kwantitatief onderzoek zijn complementair aan elkaar en niet
contradictorisch.
o Ze hebben een verschillend onderzoeksobject en onderzoeksvragen.
o Ze hebben een verschillende benadering voor dezelfde
onderzoeksvragen (methodologische triangulatie)
Eerst beginnen met kwalitatief en dan kwantitatief!!!
Kwalitatief onderzoek is meestal goedkoper dan kwantitatief onderzoek. Om
diepgaand inzicht te krijgen in een topic
o Interviews kunnen face-to-face afgenomen worden, maar ook
telefonisch of online
o Interviews kunnen kort of lang zijn, individueel of in groep
Complementaire onderzoeksmethoden, maar de onderzoekscyclus is anders!
Kwantitatief: Inleiding, methoden (steekproef, measures, procedures),
resultaten, discussie, conclusie
o + Procedure is lineair
Kwalitatief: Inleiding, methoden (steekproef, vragen, procedures), resultaten
& discussie, conclusie
o + Procedure is cyclisch
Cresswel: Kwalitatief onderzoek is een benadering waarbij de interviewer:
o Een key-fenomeen onderzoekt
o articipanten brede, algemene vragen stelt (holistische benadering,
erkenning dat menselijke realiteit complex is)
o Gedetailleerde standpunten van de geïnterviewde verzameld
(woorden en/of beelden)
o Deze data analyseert en codeert
o De betekenis van de informatie interpreteert op basis van persoonlijke
reflecties en ander onderzoek
o Een finaal rapport schrijft, met limitaties (bv. persoonlijke vertekening)
Kwalitatieve interviews
o Meerdere personen individueel interviewen (14-20 mensen)
o Heterogene groep om veel meningen te weten te komen
> heterogeen = verschillende soorten mensen ondervragen
o Levert info in diepte op: niet enkel ‘wat’ en ‘hoe’ maar vooral waarom
o Lijst met gesprekspunten à vragen (interviewprotocol)
o Doorvragen, parafraseren, …
,Samenvatting surveytechnieken en experimentele design in sociale wetenschappen
o Verschillende vormen van interview: gestructureerd, half
gestructureerd, ongestructureerd, visual aids (pictures, charts, and
diagrams)
o vb: jongeren bevragen naar ouderlijke mediëringstrategieën
o m.b.t. internetgebruik
Focusgroepen
o Meerdere personen in groep interviewen (4-8 pers)
o 3 tot 4 focusgroepen per topic
o Homogene groep om diepgaande gesprekken te verkrijgen
> homogeen = vb: ouders uitnodigen die allemaal een kind hebben van
12 jaar
o Belang van goed getrainde moderator
o Bv. ouders bevragen naar ouderlijke mediëringsstrategieën m.b.t.
internetgebruik van adolescenten
Case studie
o Intensief kwalitatief onderzoek van één geval
o Na een korte exploitatie worden gerichte waarnemingen en analyses
uitgevoerd
o Vaak hypothesegericht
o Doel: Beschrijving van sociale processen en factoren die verband
houden met de case
o Maakt gebruik van observaties, interviews, focusgroeptechnieken, …
Voorbeeld kwantitatief
Kwantitatief:
o gegevens kunnen in datamatrix omgezet worden
o gegevens kunnen gekwantificeerd worden
Voorbeelden:
> Surveys
> Experimenten
> Digital methods
> Netwerkanalyse
> Kwantitatieve inhoudsanalyse
> Observatie
, Samenvatting surveytechnieken en experimentele design in sociale wetenschappen
Theorie versus praktijk
De tegenstelling tussen theoriegedreven en praktijkgedreven onderzoek
wordt besproken:
Theoriegedreven onderzoek: De onderzoeksvraag komt voort uit een
theoretisch kader, met als doel het verder begrijpen van
communicatiepatronen of menselijk gedrag. De theorie biedt richting voor
het formuleren van hypothesen en het kiezen van de onderzoeksmethode -)
theorie staat ten dienste van praktijk
> Voorbeeld: Wat verklaart irrationeel gedrag?
Praktijkgedreven onderzoek: Dit type onderzoek is gericht op het oplossen
van praktische problemen. Het begint vaak met een vraag uit de praktijk,
zoals “Hoe effectief zijn anti-phishingmaatregelen op het werk?”
> Voorbeeld: De jaarlijkse digiMeter-bevraging over mediagebruik in
Vlaanderen.
Evaluerend: Mensen of producten beoordelen in het licht van een norm
> Bv. Hebben bepaalde maatregelen op het werk hun nut tegen
phishing?
Adviserend: Na verklarende en evaluerende vragen
> Bv. Welke maatregelen moeten genomen worden?
Methodologische doel van kwantitatief onderzoek
Er worden vier methodologische doelen van kwantitatief onderzoek
besproken:
1. Beschrijvend onderzoek: Dit richt zich op het in kaart brengen van
trends en tendensen, zonder hypothese-toetsing. Het gaat om het
beschrijven van gedachten, gevoelens of gedrag.
o Doel: trends en tendensen ontdekken, iets in kaart brengen
(exploratief)
o Door middel van een vragenlijst
o Voorbeeld: Hoe vaak komt cyberpesten voor? Welke
eigenschappen vertonen pesters?
o Belangrijk: steekproefselectie -) toevallige steekproeftrekking
(ideaal) = een methode voor het selecteren van deelnemers
