,Samenvatting gedrag in organisaties ella wijsman editie 2023 9789001299569
,Samenvatting gedrag in organisaties ella wijsman editie 2023 9789001299569
,Samenvatting gedrag in organisaties ella wijsman editie 2023 9789001299569
,Samenvatting gedrag in organisaties ella wijsman editie 2023 9789001299569
, Samenvatting gedrag in organisaties ella wijsman editie 2023 9789001299569
1. Individu en organisatie
1.1 Gedrag en motivatie
Gedrag in organisaties is zichtbaar, observeerbaar en meetbaar. Motivatie ligt daaronder als
onzichtbare motor die richting, intensiteit en volharding bepaalt. Werkgedrag komt voort uit een
samenspel van interne behoeften en externe prikkels. Waar klassieke motiverende factoren vooral
gericht waren op beloning en controle, erkennen moderne benaderingen ook persoonlijke groei,
autonomie en zingeving.
gedrag zie je, motivatie niet
Motivatie in organisaties kan worden gestimuleerd via onder meer:
duidelijke doelstellingen en transparante verwachtingen
erkenning van prestaties en constructieve feedback
mogelijkheden voor ontwikkeling en autonomie
een werkomgeving waarin vertrouwen centraal staat
Een gemotiveerde medewerker toont meer initiatief, is creatiever en verdraagt beter de spanning
van complexe taken. Andersom kan gebrek aan motivatie leiden tot verminderde productiviteit,
weerstand tegen verandering en grotere verloopintentie.
1.2 Capaciteiten en competenties
Elke medewerker brengt een unieke mix van kennis, vaardigheden en potentieel mee. Capaciteiten
zijn aangeboren of aangeleerde vermogens om taken uit te voeren; competenties gaan een stap
verder en omvatten het vermogen om kennis effectief toe te passen in een specifieke context. Voor
organisaties vormen competenties de sleutel tot duurzame prestaties, zeker in een tijd waarin werk
inhoudelijk complexer wordt. competenties >> effectief toepassen
Belangrijke dimensies zijn onder meer:
cognitieve capaciteiten (analytisch inzicht, probleemoplossing, leervermogen)
sociale vaardigheden (communicatie, conflicthantering, samenwerken)
praktische of technische vaardigheden (bedienen van systemen, vakinhoudelijke expertise)
metacompetenties zoals zelfregulatie, reflectie en veerkracht
Competentieontwikkeling is een doorlopend proces. Organisaties die hierin investeren, vergroten
hun adaptiviteit en concurrentiekracht, omdat medewerkers beter kunnen omgaan met nieuwe
technologieën, autonomie en veranderende klantbehoeften.
1.3 Persoonlijkheid
Persoonlijkheid vormt het stabiele patroon van denken, voelen en handelen dat mensen
onderscheidt. Het beïnvloedt voorkeuren, besluitvorming, stressgevoeligheid en interactiestijl.
Veelgebruikte modellen zoals Big Five tonen dat persoonlijkheid bestaat uit meerdere dimensies die
gedragsvoorspellingen mogelijk maken.