Therapeuthische modellen en
methodieken: krachtig omgaan met
onmacht
Inleiding
Gevoelens van onmacht zorgen er voor dat je niet professioneel kunt optreden.
Onmacht verhindert dat je empathisch kunt omgaan met je patiënt. Het is belangrijk om na
te gaan waarom je zoiets ervaart.
Kan ook reden zijn van burn-out of dat zorgverleners uitgeput geraken.
Je schuldig voelen, is ook onmacht.
Elvire heeft problemen in aangaan van relatie, borderline is hier herkenbaar in. Heeft moeite
met aangaan van verbindingen. Grote verantwoordelijkheid bij partner maar ook bij Elvire
zelf, heeft geen veilige hechting gekend.
Inhoud
1. Uitgangspunten
2. Belemmeringen en uitdagingen in de hulpverleningsrelatie
3. Macht en onmacht
4. Respet model
5. Intervisie met respect model
6. Intervisie met dramadriehoek en winnaarsdriehoek
Uitgangspunten
• Opleidingen vaak gericht op het onder controle krijgen
• Mensen kiezen opleiding verpleegkunde: ik haal veel uit relaties aangaan met
mensen.
• Tien jaar later zijn zij dit wat kwijt, relatiegerichtheid is weg, compassiemoeheid
ontstaat.
• Wat gebeurt er?
o Ze zijn uitgeput om zich onmachtig te voelen, ze hebben het gehad om
geraakt te worden door het verhaal.
o Ze laten het verhaal niet meer binnenkomen.
• Protocols, guidelines,… zijn van belang
o Hulpverleners kunnen opgezogen worden door verslagen maken. Ze komen
niet meer op de kern van hun passie.
• Ontstaan van compassiemoeheid
• Vermijden zorgvragers, gaan dingen doen om geen contact meer te hebben met de
patiënten.
• Vluchten weg van onmachtgevoelens.
• Gevolg:
, o Onmacht bestrijden
o Vluchten van onmacht
o Verstillen, vermijden van zorgvragers
o Onmacht mag en zal er altijd zijn
Onmacht kun je niet vermijden als je in contact treedt met patiënten.
o Bewustzijn en professionaliteit maakt dat je zorgvrager minder in de steek
laat en ook minder onmacht voelt
Respect
• Sleutelwoord
• Wat je zelf doet, vind je meestal ‘respectvol’
• Niet meer zien van gemeenschappelijke waarden, maar strijden over verschillende
normen (eigen waarheid enige juiste)
• Door dit te verdedigen, werk je tegen mekaar en niet samen
• Op drie niveau’s:
– Naar jezelf toe
– In je relatie met zorgvragers
– In je relatie met je teamgenoten
Belemmeringen en uitdagingen in de hulpverleningsrelatie
De hulpverleningsrelatie - mogelijkheden
• Waarom hebben we het gekozen?
• Grote winst als je ‘geeft’
• Toch verliezen we het vaak gaandeweg
• Ook economisch: betere band is beter resultaat
Je stelt je als hulpverlener ook kwetsbaar op in een hulpverlenersrelatie, je geniet er van om
te horen van patiënt dat gesprek opluchtte.
Probleem is dat we te veel verlangen naar de relatie met zorgvrager.
Het is fijn om van betekennis te zijn maar je patiënt kan ook geen bedankt zeggen en zeggen
dat hij u niet kan hebben.
Als hulpverlener zich niet goed voelt in relatie met patiënt dan neemt hulpverlener afstand.
Onderzoek heeft aangetoond dat dit er voor zorgt dat patiënt een langer traject zal afleggen.
Gevoel van onmacht - mogelijkheden
• Waarden en normen
PAS OP: zoek naar wat bindt mij met mijn patiënt? Zoek naar
gemeenschappelijkheid.
o Als je merkt dat je geen overeenstemming vindt met je patiënt, zoek dan naar
gemeenschappelijkheid.
o Niet discussiëren over verschillende normen.
• Vereenvoudigen soms – afstand kan een overlevingsmechanisme zijn
• Selectieve waarneming en subjectieve interpretatie
methodieken: krachtig omgaan met
onmacht
Inleiding
Gevoelens van onmacht zorgen er voor dat je niet professioneel kunt optreden.
Onmacht verhindert dat je empathisch kunt omgaan met je patiënt. Het is belangrijk om na
te gaan waarom je zoiets ervaart.
Kan ook reden zijn van burn-out of dat zorgverleners uitgeput geraken.
Je schuldig voelen, is ook onmacht.
Elvire heeft problemen in aangaan van relatie, borderline is hier herkenbaar in. Heeft moeite
met aangaan van verbindingen. Grote verantwoordelijkheid bij partner maar ook bij Elvire
zelf, heeft geen veilige hechting gekend.
Inhoud
1. Uitgangspunten
2. Belemmeringen en uitdagingen in de hulpverleningsrelatie
3. Macht en onmacht
4. Respet model
5. Intervisie met respect model
6. Intervisie met dramadriehoek en winnaarsdriehoek
Uitgangspunten
• Opleidingen vaak gericht op het onder controle krijgen
• Mensen kiezen opleiding verpleegkunde: ik haal veel uit relaties aangaan met
mensen.
• Tien jaar later zijn zij dit wat kwijt, relatiegerichtheid is weg, compassiemoeheid
ontstaat.
• Wat gebeurt er?
o Ze zijn uitgeput om zich onmachtig te voelen, ze hebben het gehad om
geraakt te worden door het verhaal.
o Ze laten het verhaal niet meer binnenkomen.
• Protocols, guidelines,… zijn van belang
o Hulpverleners kunnen opgezogen worden door verslagen maken. Ze komen
niet meer op de kern van hun passie.
• Ontstaan van compassiemoeheid
• Vermijden zorgvragers, gaan dingen doen om geen contact meer te hebben met de
patiënten.
• Vluchten weg van onmachtgevoelens.
• Gevolg:
, o Onmacht bestrijden
o Vluchten van onmacht
o Verstillen, vermijden van zorgvragers
o Onmacht mag en zal er altijd zijn
Onmacht kun je niet vermijden als je in contact treedt met patiënten.
o Bewustzijn en professionaliteit maakt dat je zorgvrager minder in de steek
laat en ook minder onmacht voelt
Respect
• Sleutelwoord
• Wat je zelf doet, vind je meestal ‘respectvol’
• Niet meer zien van gemeenschappelijke waarden, maar strijden over verschillende
normen (eigen waarheid enige juiste)
• Door dit te verdedigen, werk je tegen mekaar en niet samen
• Op drie niveau’s:
– Naar jezelf toe
– In je relatie met zorgvragers
– In je relatie met je teamgenoten
Belemmeringen en uitdagingen in de hulpverleningsrelatie
De hulpverleningsrelatie - mogelijkheden
• Waarom hebben we het gekozen?
• Grote winst als je ‘geeft’
• Toch verliezen we het vaak gaandeweg
• Ook economisch: betere band is beter resultaat
Je stelt je als hulpverlener ook kwetsbaar op in een hulpverlenersrelatie, je geniet er van om
te horen van patiënt dat gesprek opluchtte.
Probleem is dat we te veel verlangen naar de relatie met zorgvrager.
Het is fijn om van betekennis te zijn maar je patiënt kan ook geen bedankt zeggen en zeggen
dat hij u niet kan hebben.
Als hulpverlener zich niet goed voelt in relatie met patiënt dan neemt hulpverlener afstand.
Onderzoek heeft aangetoond dat dit er voor zorgt dat patiënt een langer traject zal afleggen.
Gevoel van onmacht - mogelijkheden
• Waarden en normen
PAS OP: zoek naar wat bindt mij met mijn patiënt? Zoek naar
gemeenschappelijkheid.
o Als je merkt dat je geen overeenstemming vindt met je patiënt, zoek dan naar
gemeenschappelijkheid.
o Niet discussiëren over verschillende normen.
• Vereenvoudigen soms – afstand kan een overlevingsmechanisme zijn
• Selectieve waarneming en subjectieve interpretatie
