Samenvatting Nederlands - examen
juni
Door Arthur Seys 6BW
Hoofdstuk 9: Kwinkslag
9.1 Wanneer is iets grappig
Humor is:
- Persoonlijk
- Tijdsgebonden:
- Zaken die vroeger grappig waren, kunnen nu niet meer grappig zijn
- Contextgebonden:
- Vele grappen spelen in op een bepaalde context of situatie, als je die niet
kent, zal de humor niet werken
- Cultuurgebonden:
- Binnen andere culturen of sociale groepen worden bepaalde aspecten
wel/niet grappig bevonden
- Een kwestie van inzicht en voorkennis
- Heb je op de eerste plaats genoeg intellectuele vermogen of dus het inzicht
om de grap te begrijpen?
Vaak ontstaat humor pas dankzij een leuk gevonden pointe
- Pointe = geestige ontknoping op het einde van een verhaal of een grap => vaak
zorgt een onverwachte wending voor de komische climax
Soms gaat humor te ver en de grappen doorbreken op een ongepaste manier taboes of de
moppentapper houdt onvoldoende rekening met het kwetsende karakter van zijn grappen
voor bepaalde omstaanders
Wanneer verliest humor zijn positieve waarde?
- Als niet beide partijen er kunnen om lachen
,9.2 Het belang, de rol en de kracht van humor
De mens zal altijd genieten van humor, al zullen er steeds andere technieken, vormen en
media gebruikt worden.
- We doen dit al van kleins af: gekke smoelen trekken
- Ironie en sarcasme leren we pas later appreciëren
Humoristische sociale interacties dragen bij tot de cognitieve ontwikkeling van een kind
- Cognitieve ontwikkeling = het mentale proces van informatie opslaan en verwerken
- Je hebt nood aan de cognitieve vaardigheden taal, verbeelding en het vermogen om
iets anders te bekijken
Hoe verder deze competenties ontwikkeld zijn => hoe beter het kind de incongruentie (=
afwijking) tussen het concept inziet.
Humor blijft populair omdat het een handige manier is om maatschappijkritiek te uiten:
- De boodschapper kan zijn kritiek wat verpakken of zich zelfs verschuilen achter zijn
uitingen `omdat het maar om te lachen was`. Maar ondertussen is de boodschap wel
verspreid
- Vandaar het spreekwoord: al lachend zegt de zot de waarheid
Artikels
Artikel 1 - Humor houdt koppels langer samen
Koppels die veel lachen blijven veel langer samen want samen lachen zorgt voor een
ontspannen sfeer en verbondenheid
Die verbondenheid komt er bijvoorbeeld door innercirclemopjes (=mopjes die zij enkel
begrijpen)
Humor helpt ook relativeren: je kan er elkaars scherpe kantjes (en irritaties) mee afronden
Humor is een belangrijke factor bij de `paringsdans` tussen geliefden:
- Mannen: gebruiken humor om indruk te maken
- Vrouwen: gebruiken humor om hun waardering te uiten
Woordverklaringen:
- Stellig zijn: ergens erg zeker of overtuigd van zijn
- Een queeste: een zoektocht, een haast onmogelijke opdracht
- Inner circle: een kleine groep mensen die sterk verbonden is
- Een kwinkslag: een geestige mop, een aardig grapje
- Obsessief: met overdreven belangstelling, bezeten, dwangmatig
,Artikel 2 - de prehistorie van de dubbele lach
Wetenschappers maken het onderscheid tussen 2 soorten lachen:
- Duchenne-lach
- Een spontane, oncontroleerbare lach die onbewust door je spieren worden
aangestuurd
- Een lach die aanstekelijk werkt en anderen vrolijk maakt
- Deze lach is een emotionele uiting om een positief gevoel binnen een groep
te verspreiden
- Non-Duchenne-lach
- Een geautomatiseerde maar niet-spontane lach die onder controle staat van
je bewustzijn
- Een lach die helpt om het sociale verkeer/contact te versoepelen
- Een lach die in 1 moment weer helemaal kan verdwijnen
- Deze lach is onderdeel van onze communicatie:
- Het is een talige uiting die we weloverwogen inzetten. Het is zo een
sociaal-manipulatief middel
Woordverklaringen:
- Een ongerijmdheid: een onzinnig of tegenstrijdig aspect
- Een achterafplekje: een onopvallende plaats die weinig aandacht krijgt
- Poneren: stellen, nadrukkelijk of plechtig vertellen, aandragen
- Ontzagwekkend: indrukwekkend, imponerend, respect oproepend
- Gecompliceerd: ingewikkeld, complex
- Speculeren: gokken, gissen, een vermoeden uiten/volgen
Artikel 3 - zieke humor vergt een gezond verstand
Om de clou van donkere grappen te vatten en te waarderen moet je bovengemiddeld
intelligent zijn.
Het klopt niet dat vooral norse mensen galgenhumor en sadisme leuk vinden, integendeels
zelfs. Het zijn ook minder agressieve mensen. Humor werkt bij hen als een sociaal ventiel:
ze kunnen spanningen en onmacht ontladen via grappen
Woordverklaringen:
- Wansmaak: slechte smaak
- Capteren: Verzamelen/weghalen om verder te gebruiken
- Galgenhumor: wrange humor, kwetsend spotten met anderen hun leed
- Morbide: luguber, ziekelijk
, Artikel 4 - Lachen helpt om relaties aan te knopen
Samen lachen creëert nieuwe relaties of versterkt bestaande omdat wie het samen gezellig
heeft, meer intieme info vrijgeeft en dat vertelt de andere dat het goed is om verder te gaan
met het contact
Woordverklaringen:
- Een vorser: een onderzoeker
- Pril: zeer jong, in een beginstadium, jeugdig
Artikel 5 - Genoeg gezeurd, probeer wat meer te lachen
Humor komt voor uit speelgedrag:
- Het creëert een teamsfeer en bevordert de samenwerking
Humor is een cruciale vaardigheid: het is `sociale smeerolie`
Door samen te lachen krijg je bovendien het gevoel ergens bij te horen en voel je je veilig:
- Vrouwen: scheppen er samenhorigheid mee (meestal via zelfspot)
- Mannen: Statusverschillen aantonen
Als we lachen komt er trouwens endorfine vrij: een gelukzaligmakend stofje met een
verslavende werking
Woordverklaringen:
- Een component: een deel van een geheel, een onderdeel
- An sich: op zich, op zichzelf genomen
- Versnipperen: in kleinere delen uiteen halen, verdelen, verknippen
- Contradictio in terminis: tegenstrijdigheid in woorden/uitspraken (bv. koud vuur)
- Splijten: (doen) barsten, splitsen, scheuren, in tweeën delen
- Platvloers: onbeschaafd, onbeleefd, lomp
Artikel 6 - Ik wil serieus genomen worden! Hoe werkt humor?
Humor is niet gemakkelijk te omschrijven, daardoor is het ook niet altijd geslaagd. Je moet
de grap juist geïnterpreteerd hebben en het moet passen binnen de sociale en culturele
context
4 basiskenmerken van humor
1) Humor is een universeel menselijk gegeven: het komt bij iedereen en overal voor.
2) Humor ontstaat in een interactie tussen mensen: het werkt beter als mensen de
hoofdrol spelen en/of er anderen in de buurt zijn.
3) Humor is denkwerk: je moet de grap juist kunnen interpreteren
4) Humor gaat ook gepaard met emoties als vrolijkheid, boosheid, jaloezie
juni
Door Arthur Seys 6BW
Hoofdstuk 9: Kwinkslag
9.1 Wanneer is iets grappig
Humor is:
- Persoonlijk
- Tijdsgebonden:
- Zaken die vroeger grappig waren, kunnen nu niet meer grappig zijn
- Contextgebonden:
- Vele grappen spelen in op een bepaalde context of situatie, als je die niet
kent, zal de humor niet werken
- Cultuurgebonden:
- Binnen andere culturen of sociale groepen worden bepaalde aspecten
wel/niet grappig bevonden
- Een kwestie van inzicht en voorkennis
- Heb je op de eerste plaats genoeg intellectuele vermogen of dus het inzicht
om de grap te begrijpen?
Vaak ontstaat humor pas dankzij een leuk gevonden pointe
- Pointe = geestige ontknoping op het einde van een verhaal of een grap => vaak
zorgt een onverwachte wending voor de komische climax
Soms gaat humor te ver en de grappen doorbreken op een ongepaste manier taboes of de
moppentapper houdt onvoldoende rekening met het kwetsende karakter van zijn grappen
voor bepaalde omstaanders
Wanneer verliest humor zijn positieve waarde?
- Als niet beide partijen er kunnen om lachen
,9.2 Het belang, de rol en de kracht van humor
De mens zal altijd genieten van humor, al zullen er steeds andere technieken, vormen en
media gebruikt worden.
- We doen dit al van kleins af: gekke smoelen trekken
- Ironie en sarcasme leren we pas later appreciëren
Humoristische sociale interacties dragen bij tot de cognitieve ontwikkeling van een kind
- Cognitieve ontwikkeling = het mentale proces van informatie opslaan en verwerken
- Je hebt nood aan de cognitieve vaardigheden taal, verbeelding en het vermogen om
iets anders te bekijken
Hoe verder deze competenties ontwikkeld zijn => hoe beter het kind de incongruentie (=
afwijking) tussen het concept inziet.
Humor blijft populair omdat het een handige manier is om maatschappijkritiek te uiten:
- De boodschapper kan zijn kritiek wat verpakken of zich zelfs verschuilen achter zijn
uitingen `omdat het maar om te lachen was`. Maar ondertussen is de boodschap wel
verspreid
- Vandaar het spreekwoord: al lachend zegt de zot de waarheid
Artikels
Artikel 1 - Humor houdt koppels langer samen
Koppels die veel lachen blijven veel langer samen want samen lachen zorgt voor een
ontspannen sfeer en verbondenheid
Die verbondenheid komt er bijvoorbeeld door innercirclemopjes (=mopjes die zij enkel
begrijpen)
Humor helpt ook relativeren: je kan er elkaars scherpe kantjes (en irritaties) mee afronden
Humor is een belangrijke factor bij de `paringsdans` tussen geliefden:
- Mannen: gebruiken humor om indruk te maken
- Vrouwen: gebruiken humor om hun waardering te uiten
Woordverklaringen:
- Stellig zijn: ergens erg zeker of overtuigd van zijn
- Een queeste: een zoektocht, een haast onmogelijke opdracht
- Inner circle: een kleine groep mensen die sterk verbonden is
- Een kwinkslag: een geestige mop, een aardig grapje
- Obsessief: met overdreven belangstelling, bezeten, dwangmatig
,Artikel 2 - de prehistorie van de dubbele lach
Wetenschappers maken het onderscheid tussen 2 soorten lachen:
- Duchenne-lach
- Een spontane, oncontroleerbare lach die onbewust door je spieren worden
aangestuurd
- Een lach die aanstekelijk werkt en anderen vrolijk maakt
- Deze lach is een emotionele uiting om een positief gevoel binnen een groep
te verspreiden
- Non-Duchenne-lach
- Een geautomatiseerde maar niet-spontane lach die onder controle staat van
je bewustzijn
- Een lach die helpt om het sociale verkeer/contact te versoepelen
- Een lach die in 1 moment weer helemaal kan verdwijnen
- Deze lach is onderdeel van onze communicatie:
- Het is een talige uiting die we weloverwogen inzetten. Het is zo een
sociaal-manipulatief middel
Woordverklaringen:
- Een ongerijmdheid: een onzinnig of tegenstrijdig aspect
- Een achterafplekje: een onopvallende plaats die weinig aandacht krijgt
- Poneren: stellen, nadrukkelijk of plechtig vertellen, aandragen
- Ontzagwekkend: indrukwekkend, imponerend, respect oproepend
- Gecompliceerd: ingewikkeld, complex
- Speculeren: gokken, gissen, een vermoeden uiten/volgen
Artikel 3 - zieke humor vergt een gezond verstand
Om de clou van donkere grappen te vatten en te waarderen moet je bovengemiddeld
intelligent zijn.
Het klopt niet dat vooral norse mensen galgenhumor en sadisme leuk vinden, integendeels
zelfs. Het zijn ook minder agressieve mensen. Humor werkt bij hen als een sociaal ventiel:
ze kunnen spanningen en onmacht ontladen via grappen
Woordverklaringen:
- Wansmaak: slechte smaak
- Capteren: Verzamelen/weghalen om verder te gebruiken
- Galgenhumor: wrange humor, kwetsend spotten met anderen hun leed
- Morbide: luguber, ziekelijk
, Artikel 4 - Lachen helpt om relaties aan te knopen
Samen lachen creëert nieuwe relaties of versterkt bestaande omdat wie het samen gezellig
heeft, meer intieme info vrijgeeft en dat vertelt de andere dat het goed is om verder te gaan
met het contact
Woordverklaringen:
- Een vorser: een onderzoeker
- Pril: zeer jong, in een beginstadium, jeugdig
Artikel 5 - Genoeg gezeurd, probeer wat meer te lachen
Humor komt voor uit speelgedrag:
- Het creëert een teamsfeer en bevordert de samenwerking
Humor is een cruciale vaardigheid: het is `sociale smeerolie`
Door samen te lachen krijg je bovendien het gevoel ergens bij te horen en voel je je veilig:
- Vrouwen: scheppen er samenhorigheid mee (meestal via zelfspot)
- Mannen: Statusverschillen aantonen
Als we lachen komt er trouwens endorfine vrij: een gelukzaligmakend stofje met een
verslavende werking
Woordverklaringen:
- Een component: een deel van een geheel, een onderdeel
- An sich: op zich, op zichzelf genomen
- Versnipperen: in kleinere delen uiteen halen, verdelen, verknippen
- Contradictio in terminis: tegenstrijdigheid in woorden/uitspraken (bv. koud vuur)
- Splijten: (doen) barsten, splitsen, scheuren, in tweeën delen
- Platvloers: onbeschaafd, onbeleefd, lomp
Artikel 6 - Ik wil serieus genomen worden! Hoe werkt humor?
Humor is niet gemakkelijk te omschrijven, daardoor is het ook niet altijd geslaagd. Je moet
de grap juist geïnterpreteerd hebben en het moet passen binnen de sociale en culturele
context
4 basiskenmerken van humor
1) Humor is een universeel menselijk gegeven: het komt bij iedereen en overal voor.
2) Humor ontstaat in een interactie tussen mensen: het werkt beter als mensen de
hoofdrol spelen en/of er anderen in de buurt zijn.
3) Humor is denkwerk: je moet de grap juist kunnen interpreteren
4) Humor gaat ook gepaard met emoties als vrolijkheid, boosheid, jaloezie
