RADIOTHERAPIE
BASISBEGRIPPEN RADIOTHERAPIE
RADIOTHERAPIE
Als monotherapie: curatief bij radiogevoelige/kleine tumoren, palliatie van S/
Als combinatietherapie: met chirurgie, chemo, immuno
o Curatief vs electieve (adj: geen macroscopische tumor meer aanwezig)
o Neo-adj (betere locoregionale overleving, downsizing) of adj (micrometastase)
o Pre-OP beter verdragen dan post-OP liever geen post-OP (wel bij hoofd-hals, borst, …)
Ioniserende straling:
Eenheid: Gy (Gray = J/kg) geabsorbeerde dosis D = E / m
Zegt niets over biologisch effect, is een fysische eenheid
Elektromagnetische golf die elektron exciteert
o Bestraling water geïoniseerd beschadigt DNA (= indirecte impact)
o Directe impact: directe DNA beschadiging
Eerst chemisch effect daarna biologisch effect (blijft levenslang)
o Vroegtijdige reactie: tot 90d na bestraling (reversibel) bv mucositis, haarverlies
o Laattijdige: wordt slechter over de jaren (irreversibel) bv RT-geïnduceerde tumor
Workflow:
Multidisciplinair:
o RT-oncoloog
o Medisch fysicus, technoloog medische beeldvorming, ingenieur
o Diëtist (want vermagering door mucositis), vpl, soc werk, …
Voorbereiding: consultatie immobilisatie (moet exact dezelfde houding) imaging (simulatie)
lokalisatie (ook organs-at-risk) treatment plan (medisch fysicus)
o Immobilisatie:
Belly board darmen puilen in gat buiten stralingsveld
Posirest (om armen uit veld), knee support, voeten
Maskers
o Dosis-volume histogram om te zien hvl dosis de organ at risk aan kan
Behandeling: positioneren (cone-beam CT om juiste positie te controleren) bestralen
follow-up (ook door radiotherapeut-oncoloog want orgaanspecialist kent NW/ RT niet altijd)
o Conventioneel: 1,8-2,2 Gy/fractie, 5 fracties/w, 5-7w
o Bij oligometastasen: stereotactische RT (3-5 fracties/w)
o Tijdens behandeling: FU wekelijks na R/ neemt frequentie FU af met de tijd
BASISBEGRIPPEN RADIOTHERAPIE
RADIOTHERAPIE
Als monotherapie: curatief bij radiogevoelige/kleine tumoren, palliatie van S/
Als combinatietherapie: met chirurgie, chemo, immuno
o Curatief vs electieve (adj: geen macroscopische tumor meer aanwezig)
o Neo-adj (betere locoregionale overleving, downsizing) of adj (micrometastase)
o Pre-OP beter verdragen dan post-OP liever geen post-OP (wel bij hoofd-hals, borst, …)
Ioniserende straling:
Eenheid: Gy (Gray = J/kg) geabsorbeerde dosis D = E / m
Zegt niets over biologisch effect, is een fysische eenheid
Elektromagnetische golf die elektron exciteert
o Bestraling water geïoniseerd beschadigt DNA (= indirecte impact)
o Directe impact: directe DNA beschadiging
Eerst chemisch effect daarna biologisch effect (blijft levenslang)
o Vroegtijdige reactie: tot 90d na bestraling (reversibel) bv mucositis, haarverlies
o Laattijdige: wordt slechter over de jaren (irreversibel) bv RT-geïnduceerde tumor
Workflow:
Multidisciplinair:
o RT-oncoloog
o Medisch fysicus, technoloog medische beeldvorming, ingenieur
o Diëtist (want vermagering door mucositis), vpl, soc werk, …
Voorbereiding: consultatie immobilisatie (moet exact dezelfde houding) imaging (simulatie)
lokalisatie (ook organs-at-risk) treatment plan (medisch fysicus)
o Immobilisatie:
Belly board darmen puilen in gat buiten stralingsveld
Posirest (om armen uit veld), knee support, voeten
Maskers
o Dosis-volume histogram om te zien hvl dosis de organ at risk aan kan
Behandeling: positioneren (cone-beam CT om juiste positie te controleren) bestralen
follow-up (ook door radiotherapeut-oncoloog want orgaanspecialist kent NW/ RT niet altijd)
o Conventioneel: 1,8-2,2 Gy/fractie, 5 fracties/w, 5-7w
o Bij oligometastasen: stereotactische RT (3-5 fracties/w)
o Tijdens behandeling: FU wekelijks na R/ neemt frequentie FU af met de tijd
