Geschiedenis van België
Table of Contents
6. Kolonisatie en dekolonisatie van Congo ......................................................... 2
6.1 Internationale Context: Imperialisme ................................................................... 2
6.2 Exploratie & Kolonisatie van Congo ....................................................................... 2
6.3 Congo-Vrijstaat: 1885-1908 ................................................................................... 3
6.4 Belgisch Congo ................................................................................................... 4
6.5 Dekolonisatie: 1950-1959 ..................................................................................... 5
6.6 Congocrisis: 1960-1961 ........................................................................................ 6
6.7 Zaïre en het Mobutu-Regime: 1965-1997 ................................................................ 7
6.8 Latente Burgeroorlog ........................................................................................... 7
7. België tijdens de Eerste Wereldoorlog ........................................................... 8
7.1 Neutraal België Bereidt Zich Voor op de Oorlog ...................................................... 8
7.2 Oorlogsverrichtingen ........................................................................................... 9
7.3 Het Bezette Land ................................................................................................ 11
7.4 Politieke Kwesties .............................................................................................. 11
8. Het interbellum ......................................................................................... 15
8.1 Inleiding ............................................................................................................ 15
8.2 De Akkoorden van Loppem Bezegelden een Verruimde Democratie ....................... 15
8.3 De Koning, de Partijen en de Drukkingsgroepen .................................................... 18
8.4 De Economische Crisis en haar Politieke gevolgen ................................................ 20
8.5 Taalwetten en de Nationale Kwestie ..................................................................... 24
8.6 Van het Frans-Belgisch Militair Akkoord naar Nautraliteit Politiek .......................... 25
1
, 6. Kolonisatie en dekolonisatie van Congo
6.1 Internationale Context: Imperialisme
• Europese natiestaten
o (Nieuw) streven naar politieke en territoriale
dominantie (> aanloop WOI, volgende les)
o Mondiale gevolgen
o Kleine koloniale spelers gefrustreerd,
profilatiedrang: Duitsland (WOII als evidence),
Italië, Oostenrijk-Hongarije
• Elders
o VS: nieuwe imperialistische grootmacht
o Japan vs Rusland
o Ontbinding Ottomaanse rijk > Turkije
• ‘The Scramble for Africa’: Conferentie van Berlijn: 1914
op kaart
• Pagina 222 – Prent
o Scherpe imperialistische concurrentiekwam
op velerlei manieren tot uiting
o 1896: Duits blad
▪ Leopold moet zware last dragen
vanwege Stanley
▪ Engeland, Duitsland & Frankrijk zouden gerust wel willen helpen
6.2 Exploratie & Kolonisatie van Congo
• ‘België’ = eigenlijk Leopold I en II
• Santo Tomas, Guatemala, jaren 1840-50
o "Wie goat er mee noar Verapas? Doar moete wij niet wirke, Eten en drenke op eu gemak,
Sloape gelijk een virke.“
▪ Mislukking, niet genoeg mensen willen vestigen daar
▪ Leopold I heeft hierdoor frustraties dat hij geen kolonie kon vestigen in
Guatemala
• Leopold II ° 1835, koning 1865
o Hij wil kolonie (obsessieve manier) omdat hij dan macht heeft over het land (in België
stopt de macht op koninklijk, geen eigenlijke macht mogelijk hier)
o Zijn zoon sterft op 10 en gaat door dit getriggered worden door deze sterfte
o Hij wil ’bufferstaat’ spelen tussen de grote machten die een kolonie daar hebben: zo
krijgt hij Congo in zijn handen
• Leopold II op het internationale schaakbord (1876-1885)
o Ontdekkingsreizigers (VK-reiziger: Stanley) gestuurd om het potentieel te raden
o Stanley probeert de Britten te overtuigen om Congo te nemen op basis van wat hij ziet
o 1876: Association Internationale Africaine
▪ Groepje van Leopold en zijn business vriendjes
o 1877: expeditie van Henry Morton Stanley
2
, ▪ Stanley! Ga exploreren (kaarten tekenen, verdragen sluiten met stamhoofden
(soevereiniteit wordt afgegeven met deze verdragen naar België, dus leven en
dood en het land wordt in 1keer afgegeven aan België)
o 1878: organisatie die gaat zitten aan de tafel van de ‘scramble for africa’ → zo wordt
Leopold de koning van Congo
o 1879: Comité d’Etudes du Haut Congo/ Association Internationale du Congo (AIC)
o 1884-1885: Conferentie van Berlijn
• Fietsen worden populair en voor banden: rubber
• Rubber wordt in Congo door slaven werk gehaald in extreme hoeveelheden
• Tijd van Charles Darwin: minderwaardige rassen
• 1884-1885: Conferentie van Berlijn
o Vrijhandel in Congo
▪ Geen privileges
▪ Vrije scheepvaart
▪ Geen invoerrechten
o Congo-Vrijstaat politiek en diplomatiek neutraal
o Geen politieke banden met België, alleen personele unie via de soeverein
▪ 2 landen verbanden door 1 staatshoofd
6.3 Congo-Vrijstaat: 1885-1908
• Force Publique – terreurregime
• Plundereconomie
o Domaniaal systeem
o Vrijhandel? Akte van Berlijn dode letter
o Rood rubber
▪ Ivoor, goud en rubber
▪ → Genocide?
• In de feiten is 10mlj doden = genocide
• Maar Leopold heeft het bevel niet gegeven, verantwoordelijk voor de
doden maar indirect
o Officieel geen banden met België, maar hij neemt leningen van de Belgische staat (die hij
niet terugbetaald) om Congo te voeden
o Aandelen? 80% rendement
• Alice Seeley Harris: zij is degene die ernaar toe is gegaan en zij was enorm ziek → FOTOS
GENOMEN en die worden dus geleakt
• Plunderingen door bevolking
o Belgen gaan dood
o Repressie als reactie op die plunderen
o Mensen lang laten afzien terwijl ze doodgaan: ondergrond levend planteren en het hoofd
eruit laten terwijl ze in de zon afzien tot de sterven
• Congo Tentoongesteld – Tervuren 1897
• Pagina 228 – Kaart
o Hubert Droogmans, ambtenaar van Onafhankelijke Congostaat, tekende kaart
3
Table of Contents
6. Kolonisatie en dekolonisatie van Congo ......................................................... 2
6.1 Internationale Context: Imperialisme ................................................................... 2
6.2 Exploratie & Kolonisatie van Congo ....................................................................... 2
6.3 Congo-Vrijstaat: 1885-1908 ................................................................................... 3
6.4 Belgisch Congo ................................................................................................... 4
6.5 Dekolonisatie: 1950-1959 ..................................................................................... 5
6.6 Congocrisis: 1960-1961 ........................................................................................ 6
6.7 Zaïre en het Mobutu-Regime: 1965-1997 ................................................................ 7
6.8 Latente Burgeroorlog ........................................................................................... 7
7. België tijdens de Eerste Wereldoorlog ........................................................... 8
7.1 Neutraal België Bereidt Zich Voor op de Oorlog ...................................................... 8
7.2 Oorlogsverrichtingen ........................................................................................... 9
7.3 Het Bezette Land ................................................................................................ 11
7.4 Politieke Kwesties .............................................................................................. 11
8. Het interbellum ......................................................................................... 15
8.1 Inleiding ............................................................................................................ 15
8.2 De Akkoorden van Loppem Bezegelden een Verruimde Democratie ....................... 15
8.3 De Koning, de Partijen en de Drukkingsgroepen .................................................... 18
8.4 De Economische Crisis en haar Politieke gevolgen ................................................ 20
8.5 Taalwetten en de Nationale Kwestie ..................................................................... 24
8.6 Van het Frans-Belgisch Militair Akkoord naar Nautraliteit Politiek .......................... 25
1
, 6. Kolonisatie en dekolonisatie van Congo
6.1 Internationale Context: Imperialisme
• Europese natiestaten
o (Nieuw) streven naar politieke en territoriale
dominantie (> aanloop WOI, volgende les)
o Mondiale gevolgen
o Kleine koloniale spelers gefrustreerd,
profilatiedrang: Duitsland (WOII als evidence),
Italië, Oostenrijk-Hongarije
• Elders
o VS: nieuwe imperialistische grootmacht
o Japan vs Rusland
o Ontbinding Ottomaanse rijk > Turkije
• ‘The Scramble for Africa’: Conferentie van Berlijn: 1914
op kaart
• Pagina 222 – Prent
o Scherpe imperialistische concurrentiekwam
op velerlei manieren tot uiting
o 1896: Duits blad
▪ Leopold moet zware last dragen
vanwege Stanley
▪ Engeland, Duitsland & Frankrijk zouden gerust wel willen helpen
6.2 Exploratie & Kolonisatie van Congo
• ‘België’ = eigenlijk Leopold I en II
• Santo Tomas, Guatemala, jaren 1840-50
o "Wie goat er mee noar Verapas? Doar moete wij niet wirke, Eten en drenke op eu gemak,
Sloape gelijk een virke.“
▪ Mislukking, niet genoeg mensen willen vestigen daar
▪ Leopold I heeft hierdoor frustraties dat hij geen kolonie kon vestigen in
Guatemala
• Leopold II ° 1835, koning 1865
o Hij wil kolonie (obsessieve manier) omdat hij dan macht heeft over het land (in België
stopt de macht op koninklijk, geen eigenlijke macht mogelijk hier)
o Zijn zoon sterft op 10 en gaat door dit getriggered worden door deze sterfte
o Hij wil ’bufferstaat’ spelen tussen de grote machten die een kolonie daar hebben: zo
krijgt hij Congo in zijn handen
• Leopold II op het internationale schaakbord (1876-1885)
o Ontdekkingsreizigers (VK-reiziger: Stanley) gestuurd om het potentieel te raden
o Stanley probeert de Britten te overtuigen om Congo te nemen op basis van wat hij ziet
o 1876: Association Internationale Africaine
▪ Groepje van Leopold en zijn business vriendjes
o 1877: expeditie van Henry Morton Stanley
2
, ▪ Stanley! Ga exploreren (kaarten tekenen, verdragen sluiten met stamhoofden
(soevereiniteit wordt afgegeven met deze verdragen naar België, dus leven en
dood en het land wordt in 1keer afgegeven aan België)
o 1878: organisatie die gaat zitten aan de tafel van de ‘scramble for africa’ → zo wordt
Leopold de koning van Congo
o 1879: Comité d’Etudes du Haut Congo/ Association Internationale du Congo (AIC)
o 1884-1885: Conferentie van Berlijn
• Fietsen worden populair en voor banden: rubber
• Rubber wordt in Congo door slaven werk gehaald in extreme hoeveelheden
• Tijd van Charles Darwin: minderwaardige rassen
• 1884-1885: Conferentie van Berlijn
o Vrijhandel in Congo
▪ Geen privileges
▪ Vrije scheepvaart
▪ Geen invoerrechten
o Congo-Vrijstaat politiek en diplomatiek neutraal
o Geen politieke banden met België, alleen personele unie via de soeverein
▪ 2 landen verbanden door 1 staatshoofd
6.3 Congo-Vrijstaat: 1885-1908
• Force Publique – terreurregime
• Plundereconomie
o Domaniaal systeem
o Vrijhandel? Akte van Berlijn dode letter
o Rood rubber
▪ Ivoor, goud en rubber
▪ → Genocide?
• In de feiten is 10mlj doden = genocide
• Maar Leopold heeft het bevel niet gegeven, verantwoordelijk voor de
doden maar indirect
o Officieel geen banden met België, maar hij neemt leningen van de Belgische staat (die hij
niet terugbetaald) om Congo te voeden
o Aandelen? 80% rendement
• Alice Seeley Harris: zij is degene die ernaar toe is gegaan en zij was enorm ziek → FOTOS
GENOMEN en die worden dus geleakt
• Plunderingen door bevolking
o Belgen gaan dood
o Repressie als reactie op die plunderen
o Mensen lang laten afzien terwijl ze doodgaan: ondergrond levend planteren en het hoofd
eruit laten terwijl ze in de zon afzien tot de sterven
• Congo Tentoongesteld – Tervuren 1897
• Pagina 228 – Kaart
o Hubert Droogmans, ambtenaar van Onafhankelijke Congostaat, tekende kaart
3
