Geschiedenis van België
Table of Contents
België, een land op een kruispunt in de geschiedenis............................................ 2
1. België avant la lettre ..................................................................................... 3
1.1 Gallo-Romeinse tijd ............................................................................................. 3
1.2 Vroege middeleeuwen (500-1000) en het ontstaan van het Ancien Régime ............... 3
1.3 Bourgondische Nederlanden: 15de eeuw ................................................................ 6
1.4 Habsburgerse Nederlanden: 16de – 18de eeuw ......................................................... 6
1.5 Scheiding der Nederlanden .................................................................................. 7
1.6 Zuidelijke Nederlanden ........................................................................................ 7
2. Van Ancien Regime naar moderne natiestaten ............................................... 8
2.1 De internationale context..................................................................................... 8
2.2 Cruciale etappes op de weg naar het Onafhankelijk België (eind 18de eeuw-1814) .... 10
2.3 Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) ........................................... 12
3. De sociaal-economische stroomversnelling ................................................ 13
3.1 Inleiding ............................................................................................................ 13
3.2 Demografie ........................................................................................................ 14
3.3 Ruimtelijke spreiding: Waar woonden Belgen? ...................................................... 15
3.4 De landbouw op de schop ................................................................................... 16
3.5 Wel en wee van de industrie ................................................................................ 16
3.6 Transport, handel & diensten worden steeds dominanter ...................................... 19
3.7 De sociale caleidoscoop ..................................................................................... 20
1
,België, een land op een kruispunt in de geschiedenis
• Pagina 19 – Foto
o Plechtige ondertekening van het Schoolpact
op 6 November 1958
o Theo Lefèvre (Voorzitter CVP-PSC)
ondertekent, terwijl andere politici &
partijvoorzitters toekijken
• Pagina 20 – Foto
o Oktober 2011
o Vinderakkooord
o Communautaire koorts, die vanaf 2007 het
politiek debat domineerde
2
, 1. België avant la lettre
Land bestond niet, welke geschiedenis is het dan?
• ‘Brabantse ontwenteling’
• 1787: Josef de tweede (verlichte heerser, ancien regime meshed with verlichting), 10 jaar lang
geheerst
• Zuidelijke Nederlanden: conservatieve (katholieke) willen geen scheiding van macht GAAN
SAMEN BINDEN MET progressieve die scheiding macht willen
o Tegen het verenigd koninkrijk van de Nederlanden. België = rare mix van progressieven en
conservatieven
• ‘S lands glorie
o “Een van deze stammen die in de moerassen woont noemt men de Morinnen…”
o “Omtrent de vierde eeuw voor Christus wordt ons land bezet door Belgische stammen”
o “Een andere Belgische Stam was die der Trevieren, die onze Ardennen bewoonden en
die, voor meer dan tweeduizend jaar, al wisten hoe hammen te roken…”
• België volledig frans
1.1 Gallo-Romeinse tijd
• Europese instellingen en beschaving (recht, politiek, cultuur, godsdienst, infrastructuur, …)
• ‘Onze gewesten’ liggen in Romaans-Germaans grensgebied
• België ligt in de grenzen van een Romaans gebied en een Germaans gebied
• 57 v.C.: Julius Caesar komt Belgae tegen → “dapperste Galliërs”
• Ambiorix: Grootste Belg
o Populaire cultuur houdt hem als historisch referentie
o Leider van een groep waar de Kaiser super positief over sprak
o Kaiser hebben alle Belgae uitgelmoord, dus wij zijn niet genetisch gelinkt aan te oude
Belgen
▪ Pure fantasie?
o “Horum omnium fortissimi sunt Belgae”
• Godsdienst:
o Romeinse rijk - CHRISTENDOM STAATSGODSDIENST
1.2 Vroege middeleeuwen (500-1000) en het ontstaan van het
Ancien Régime
Merovingen & Karolingen
• 3 redenen dat fundamenteel van belang zijn tot vandaag
o Territoriaal:
▪ Centrum rijk Karolingen: streek tussen Rijn & Seine
▪ Na dood Karel de Grote: land in 3 opgesplitst
• Middenrijk, Oostelijk & Westelijk
• Middenrijk blijft in het hoofd van de bourgondische
3
Table of Contents
België, een land op een kruispunt in de geschiedenis............................................ 2
1. België avant la lettre ..................................................................................... 3
1.1 Gallo-Romeinse tijd ............................................................................................. 3
1.2 Vroege middeleeuwen (500-1000) en het ontstaan van het Ancien Régime ............... 3
1.3 Bourgondische Nederlanden: 15de eeuw ................................................................ 6
1.4 Habsburgerse Nederlanden: 16de – 18de eeuw ......................................................... 6
1.5 Scheiding der Nederlanden .................................................................................. 7
1.6 Zuidelijke Nederlanden ........................................................................................ 7
2. Van Ancien Regime naar moderne natiestaten ............................................... 8
2.1 De internationale context..................................................................................... 8
2.2 Cruciale etappes op de weg naar het Onafhankelijk België (eind 18de eeuw-1814) .... 10
2.3 Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) ........................................... 12
3. De sociaal-economische stroomversnelling ................................................ 13
3.1 Inleiding ............................................................................................................ 13
3.2 Demografie ........................................................................................................ 14
3.3 Ruimtelijke spreiding: Waar woonden Belgen? ...................................................... 15
3.4 De landbouw op de schop ................................................................................... 16
3.5 Wel en wee van de industrie ................................................................................ 16
3.6 Transport, handel & diensten worden steeds dominanter ...................................... 19
3.7 De sociale caleidoscoop ..................................................................................... 20
1
,België, een land op een kruispunt in de geschiedenis
• Pagina 19 – Foto
o Plechtige ondertekening van het Schoolpact
op 6 November 1958
o Theo Lefèvre (Voorzitter CVP-PSC)
ondertekent, terwijl andere politici &
partijvoorzitters toekijken
• Pagina 20 – Foto
o Oktober 2011
o Vinderakkooord
o Communautaire koorts, die vanaf 2007 het
politiek debat domineerde
2
, 1. België avant la lettre
Land bestond niet, welke geschiedenis is het dan?
• ‘Brabantse ontwenteling’
• 1787: Josef de tweede (verlichte heerser, ancien regime meshed with verlichting), 10 jaar lang
geheerst
• Zuidelijke Nederlanden: conservatieve (katholieke) willen geen scheiding van macht GAAN
SAMEN BINDEN MET progressieve die scheiding macht willen
o Tegen het verenigd koninkrijk van de Nederlanden. België = rare mix van progressieven en
conservatieven
• ‘S lands glorie
o “Een van deze stammen die in de moerassen woont noemt men de Morinnen…”
o “Omtrent de vierde eeuw voor Christus wordt ons land bezet door Belgische stammen”
o “Een andere Belgische Stam was die der Trevieren, die onze Ardennen bewoonden en
die, voor meer dan tweeduizend jaar, al wisten hoe hammen te roken…”
• België volledig frans
1.1 Gallo-Romeinse tijd
• Europese instellingen en beschaving (recht, politiek, cultuur, godsdienst, infrastructuur, …)
• ‘Onze gewesten’ liggen in Romaans-Germaans grensgebied
• België ligt in de grenzen van een Romaans gebied en een Germaans gebied
• 57 v.C.: Julius Caesar komt Belgae tegen → “dapperste Galliërs”
• Ambiorix: Grootste Belg
o Populaire cultuur houdt hem als historisch referentie
o Leider van een groep waar de Kaiser super positief over sprak
o Kaiser hebben alle Belgae uitgelmoord, dus wij zijn niet genetisch gelinkt aan te oude
Belgen
▪ Pure fantasie?
o “Horum omnium fortissimi sunt Belgae”
• Godsdienst:
o Romeinse rijk - CHRISTENDOM STAATSGODSDIENST
1.2 Vroege middeleeuwen (500-1000) en het ontstaan van het
Ancien Régime
Merovingen & Karolingen
• 3 redenen dat fundamenteel van belang zijn tot vandaag
o Territoriaal:
▪ Centrum rijk Karolingen: streek tussen Rijn & Seine
▪ Na dood Karel de Grote: land in 3 opgesplitst
• Middenrijk, Oostelijk & Westelijk
• Middenrijk blijft in het hoofd van de bourgondische
3
