Deskundigenonderzoek
Les 1: Begripsomschrijving
Maatschappelijke context
Deskundigenonderzoek= een maatregel waarbij één of meer partijen beroep doen op een
deskundige om feiten vast te stellen en om advies van technische aard uit te brengen
Geschil= een natuurlijke-of rechtspersoon is van mening dat zijn rechten geschonden
worden door een actie of houding van een andere persoon
Een geschil is beslecht zodra partijen zich elk kunnen verzoenen met de regeling die
tussen de partijen uitgewerkt wordt
Buitengerechtelijke geschillenbeslechting
Onderhandelingen tussen partijen elke partij heeft een vetorecht over de totaliteit van
de uitkomst
Bemiddeling = partijen zijn niet gehouden om de uitspraak van de bemiddelaar na te
leven
Collaboratieve onderhandelingen = de partijen kiezen er vrijwillig voor om hun geschil
op te lossen via vertrouwelijke onderhandelingen, begeleid door collaboratieve
advocaten
Bindende derdenbeslissing = de partijen komen vooraf overeen dat zij het advies dat
door de contractueel aangestelde derde wordt verstrekt, ook zullen naleven
dit advies heeft het bindend gezag van een overeenkomst
Geschillencommissies = bestaand uit 3 leden die afhankelijk van de contractuele
bepalingen, de werkzaamheden waarover het geschil gerezen, is opvolgen.
Arbitrageovereenkomst = een overeenkomst waarbij partijen overeenkomen om het
geschil op dwingende wijze buiten de rechtbank te laten beslechten door een arbiter
=> ALLEMAAL gebaseerd op een contractuele basis
=> de uitkomst van de geschillenbeslechting geldt enkel ten aanzien van de partijen die de
overeenkomst zijn aangegaan
Taak van de deskundige bij geschillenbeslechting:
De deskundige kan optreden als adviseur en de partijen informeren over de technische
omstandigheden die aan de basis liggen van het geschil
De deskundige kan aangesteld worden door de betrokken partijen om vanuit zijn
ervaring een oplossing voor het geschil aan te reiken
De deskundige kan aangested worden om de aangewezen bemiddelaar, arbiter of
rechter bij te staan met technisch advies
1
, Deskundigenonderzoek
De deskundige en het deskundigenonderzoek
De opdracht van de deskundige:
De schade vaststellen
De oorzaak van de schade achterhalen
De wijze van herstel bepalen
De schade begroten
Volgens de beroepsvereniging ABEX mag men alleen als expert betiteld worden, als hij door
ervaring en praktijk, voldoende vakkennis heeft verworven
De expert moet feiten vaststellen en de tegenstellingen in een geschil ophelderen
Soorten deskundigenonderzoek:
BUITENGERECHTELIJK DESKUNDIGENONDERZOEK:
Éénzijdig deskundigenonderzoek = de deskundige wordt door één partij aangesteld
om haar belangen te behartigen
niet tegenstelbaar!!!
Minnelijk deskundigenonderzoek = de deskundige wordt aangesteld door
verschillende partijen met onderling tegengestelde belangen
wel tegenstelbaar!!!
GERECHTELIJK DESKUNDIGENONDERZOEK (Art. 962-991bis Ger. W.):
Gerechtelijk deskundigenonderzoek = een onderzoeksmaatregel, bevolen door een
rechter, waarbij een onafhankelijke deskundige aangesteld wordt om vaststellingen te
doen op aan de rechtbank een advies van technische aard te verstrekken
Bij burgerlijke rechtspleging: op tegenspraak of eenzijdig
bevolen door de rechter of bevolen door de wet
In strafzaken
2
, Deskundigenonderzoek
Tegenstelbaar of op tegenspraak?:
Tegenstelbaar = een feit/document/conclusie uit een deskundigenonderzoek kan
ingeroepen worden tegen een partij of tegen een derde
Op tegenspraak = alle betrokken partijen hebben in dezelfde mate de mogelijkheid
gekregen om hun standpunt kenbaar te maken bij alle elementen waarop de beoordeling
van hun aansprakelijkheid gesteund wordt
=> principe van hoor- en wederhoor
=> Rechtshandelingen die op tegenspraak tot stand zijn gekomen, zijn tegenstelbaar aan de
betrokken partijen
Toetreding tot het beroep van deskundige:
Deskundige is geen wettelijk gereglementeerd beroep
Er is geen beroepsinstituut dat de toegang tot het beroep controleert
Wie op gewoonlijke basis de activiteiten van deskundige uitoefent, moet in principe een
vergunning hebben om als privédetective op te treden
geldt niet voor deskundigen die door hoven en rechtbanken benoemd zijn
Deskundigenactiviteit voorbehouden aan beschermde en gereglementeerde beroepen
inschrijving op de tabel van de beroepsfederatie
Beroepsverenigingen gefragmenteerd per vakgebied (bv. CMLP voor expert-psychologen)
De belangrijkste beroepsverenigingen:
ABEX= Associatie van Belgische Experten
KAVEX= Kamer van Vastgoedexperten
FEBEX= Federatie van Belgische Expertenverenigingen
=> Deze beroepsverenigingen zijn belangenverenigingen die de aangesloten leden
vertegenwoordigen bij de onderhandelingen over het tot stand komen van nieuwe
besluiten en regelgeving
Deontologie en ethiek:
Beroepsverenigingen hebben elk hun eigen toetredingsvoorwaarden en deontologie
bv. deontologische code beroepsverenigingen,deontologische code van
gerechtsdeskundigen,…
Rechten en plichten van de betrokken partijen respecteren
Eerlijkheid & collegialiteitsbeginsel
Belangenconflicten vermijden
Beroepsgeheim respecteren ( Art. 352 Sw.)
Zorgvuldigheid, integriteit en objectiviteit,…
3
, Deskundigenonderzoek
!! Wettelijk beroepsgeheim geldt enkel voor personen die een noodzakelijke
vertrouwensfunctie uitoefenen of aan wie wettelijk of volgens vaste gebruiken
vertrouwelijke informatie wordt toevertrouwd (bv. gerechtsdeskundige)!!
=> Dus niet van toepassing op makelaars, architecten, schade-inspecteurs,…
De etnische principes van RICS: handel met integriteit, biedt hoge kwaliteit van
dienstverlening, neem verantwoordelijkheid, behandel anderen met respect, handel op een
wijze die het vertrouwen in het beroep bevordert,…
Professional statements en practice alle RICS-leden moeten deze verplicht naleven
Codes of practice and guidance praktijkcodes waarin aanbevelingen zijn opgenomen
Information papers toelichtingsnota’s die RICS-leden actuele informatie verschaffen
!Deskundigen die opgenomen zijn in het nationaal register voor gerechtsdeskundigen zijn
wettelijk gehouden aan de deonTologische code van gerechtsdeskundige!
=> KB 17 april 2015
Een gerechtsdeskundige mag enkel opdrachten aanvaarden waarvoor hij de vereiste
competenties en professionele ervaring bezit
de gerechtsdeskundige moet zijn burgerlijke aansprakelijkheid verzekeren
Aansprakelijkheid van de deskundige:
Contractuele aansprakelijkheid:
De aansprakelijkheid van de deskundige tov de opdrachtgever wordt bepaald door de
inhoud van de contractuele bepalingen, aangevuld met de suppletieve regels van het
verbintenissenrecht en het aanemingsrecht
Resultaatverbintenis = het voorwerp van het deskundigenonderzoek is voldoende
concreet en afgelijnd (bv. vaststellingen mbt een schadegeval)
zodra de deskundige het belofde resultaat niet kan nakomen, begaat hij een
contractuele fout
Middelenverbintenis = de opdracht wordt in algemene termen omschreven (bv. bijstand
als technisch raadsman)
inbreuk op algemene zorgvuldigheidsplichts, regels goed vakmanschap of strafrecht
de deskundige kan enkel aansprakelijk gesteld worden indien de medecontractant
kan aantonen dat de deskundige niet de normaal te verwachten inspanningen heeft
geleverd
=> afgetoest aan de gedragingen van een ‘goede huisvader’ en vereist dus een bewijs
van gebrek aan zorgvuldigheid
! Niet van toepassing bij gerechtelijk deskundigenonderzoek, hierbij is de deskundige
aangesteld door de rechter en is er geen contractuele basis !
Buitencontractuele aansprakelijkheid:
4
Les 1: Begripsomschrijving
Maatschappelijke context
Deskundigenonderzoek= een maatregel waarbij één of meer partijen beroep doen op een
deskundige om feiten vast te stellen en om advies van technische aard uit te brengen
Geschil= een natuurlijke-of rechtspersoon is van mening dat zijn rechten geschonden
worden door een actie of houding van een andere persoon
Een geschil is beslecht zodra partijen zich elk kunnen verzoenen met de regeling die
tussen de partijen uitgewerkt wordt
Buitengerechtelijke geschillenbeslechting
Onderhandelingen tussen partijen elke partij heeft een vetorecht over de totaliteit van
de uitkomst
Bemiddeling = partijen zijn niet gehouden om de uitspraak van de bemiddelaar na te
leven
Collaboratieve onderhandelingen = de partijen kiezen er vrijwillig voor om hun geschil
op te lossen via vertrouwelijke onderhandelingen, begeleid door collaboratieve
advocaten
Bindende derdenbeslissing = de partijen komen vooraf overeen dat zij het advies dat
door de contractueel aangestelde derde wordt verstrekt, ook zullen naleven
dit advies heeft het bindend gezag van een overeenkomst
Geschillencommissies = bestaand uit 3 leden die afhankelijk van de contractuele
bepalingen, de werkzaamheden waarover het geschil gerezen, is opvolgen.
Arbitrageovereenkomst = een overeenkomst waarbij partijen overeenkomen om het
geschil op dwingende wijze buiten de rechtbank te laten beslechten door een arbiter
=> ALLEMAAL gebaseerd op een contractuele basis
=> de uitkomst van de geschillenbeslechting geldt enkel ten aanzien van de partijen die de
overeenkomst zijn aangegaan
Taak van de deskundige bij geschillenbeslechting:
De deskundige kan optreden als adviseur en de partijen informeren over de technische
omstandigheden die aan de basis liggen van het geschil
De deskundige kan aangesteld worden door de betrokken partijen om vanuit zijn
ervaring een oplossing voor het geschil aan te reiken
De deskundige kan aangested worden om de aangewezen bemiddelaar, arbiter of
rechter bij te staan met technisch advies
1
, Deskundigenonderzoek
De deskundige en het deskundigenonderzoek
De opdracht van de deskundige:
De schade vaststellen
De oorzaak van de schade achterhalen
De wijze van herstel bepalen
De schade begroten
Volgens de beroepsvereniging ABEX mag men alleen als expert betiteld worden, als hij door
ervaring en praktijk, voldoende vakkennis heeft verworven
De expert moet feiten vaststellen en de tegenstellingen in een geschil ophelderen
Soorten deskundigenonderzoek:
BUITENGERECHTELIJK DESKUNDIGENONDERZOEK:
Éénzijdig deskundigenonderzoek = de deskundige wordt door één partij aangesteld
om haar belangen te behartigen
niet tegenstelbaar!!!
Minnelijk deskundigenonderzoek = de deskundige wordt aangesteld door
verschillende partijen met onderling tegengestelde belangen
wel tegenstelbaar!!!
GERECHTELIJK DESKUNDIGENONDERZOEK (Art. 962-991bis Ger. W.):
Gerechtelijk deskundigenonderzoek = een onderzoeksmaatregel, bevolen door een
rechter, waarbij een onafhankelijke deskundige aangesteld wordt om vaststellingen te
doen op aan de rechtbank een advies van technische aard te verstrekken
Bij burgerlijke rechtspleging: op tegenspraak of eenzijdig
bevolen door de rechter of bevolen door de wet
In strafzaken
2
, Deskundigenonderzoek
Tegenstelbaar of op tegenspraak?:
Tegenstelbaar = een feit/document/conclusie uit een deskundigenonderzoek kan
ingeroepen worden tegen een partij of tegen een derde
Op tegenspraak = alle betrokken partijen hebben in dezelfde mate de mogelijkheid
gekregen om hun standpunt kenbaar te maken bij alle elementen waarop de beoordeling
van hun aansprakelijkheid gesteund wordt
=> principe van hoor- en wederhoor
=> Rechtshandelingen die op tegenspraak tot stand zijn gekomen, zijn tegenstelbaar aan de
betrokken partijen
Toetreding tot het beroep van deskundige:
Deskundige is geen wettelijk gereglementeerd beroep
Er is geen beroepsinstituut dat de toegang tot het beroep controleert
Wie op gewoonlijke basis de activiteiten van deskundige uitoefent, moet in principe een
vergunning hebben om als privédetective op te treden
geldt niet voor deskundigen die door hoven en rechtbanken benoemd zijn
Deskundigenactiviteit voorbehouden aan beschermde en gereglementeerde beroepen
inschrijving op de tabel van de beroepsfederatie
Beroepsverenigingen gefragmenteerd per vakgebied (bv. CMLP voor expert-psychologen)
De belangrijkste beroepsverenigingen:
ABEX= Associatie van Belgische Experten
KAVEX= Kamer van Vastgoedexperten
FEBEX= Federatie van Belgische Expertenverenigingen
=> Deze beroepsverenigingen zijn belangenverenigingen die de aangesloten leden
vertegenwoordigen bij de onderhandelingen over het tot stand komen van nieuwe
besluiten en regelgeving
Deontologie en ethiek:
Beroepsverenigingen hebben elk hun eigen toetredingsvoorwaarden en deontologie
bv. deontologische code beroepsverenigingen,deontologische code van
gerechtsdeskundigen,…
Rechten en plichten van de betrokken partijen respecteren
Eerlijkheid & collegialiteitsbeginsel
Belangenconflicten vermijden
Beroepsgeheim respecteren ( Art. 352 Sw.)
Zorgvuldigheid, integriteit en objectiviteit,…
3
, Deskundigenonderzoek
!! Wettelijk beroepsgeheim geldt enkel voor personen die een noodzakelijke
vertrouwensfunctie uitoefenen of aan wie wettelijk of volgens vaste gebruiken
vertrouwelijke informatie wordt toevertrouwd (bv. gerechtsdeskundige)!!
=> Dus niet van toepassing op makelaars, architecten, schade-inspecteurs,…
De etnische principes van RICS: handel met integriteit, biedt hoge kwaliteit van
dienstverlening, neem verantwoordelijkheid, behandel anderen met respect, handel op een
wijze die het vertrouwen in het beroep bevordert,…
Professional statements en practice alle RICS-leden moeten deze verplicht naleven
Codes of practice and guidance praktijkcodes waarin aanbevelingen zijn opgenomen
Information papers toelichtingsnota’s die RICS-leden actuele informatie verschaffen
!Deskundigen die opgenomen zijn in het nationaal register voor gerechtsdeskundigen zijn
wettelijk gehouden aan de deonTologische code van gerechtsdeskundige!
=> KB 17 april 2015
Een gerechtsdeskundige mag enkel opdrachten aanvaarden waarvoor hij de vereiste
competenties en professionele ervaring bezit
de gerechtsdeskundige moet zijn burgerlijke aansprakelijkheid verzekeren
Aansprakelijkheid van de deskundige:
Contractuele aansprakelijkheid:
De aansprakelijkheid van de deskundige tov de opdrachtgever wordt bepaald door de
inhoud van de contractuele bepalingen, aangevuld met de suppletieve regels van het
verbintenissenrecht en het aanemingsrecht
Resultaatverbintenis = het voorwerp van het deskundigenonderzoek is voldoende
concreet en afgelijnd (bv. vaststellingen mbt een schadegeval)
zodra de deskundige het belofde resultaat niet kan nakomen, begaat hij een
contractuele fout
Middelenverbintenis = de opdracht wordt in algemene termen omschreven (bv. bijstand
als technisch raadsman)
inbreuk op algemene zorgvuldigheidsplichts, regels goed vakmanschap of strafrecht
de deskundige kan enkel aansprakelijk gesteld worden indien de medecontractant
kan aantonen dat de deskundige niet de normaal te verwachten inspanningen heeft
geleverd
=> afgetoest aan de gedragingen van een ‘goede huisvader’ en vereist dus een bewijs
van gebrek aan zorgvuldigheid
! Niet van toepassing bij gerechtelijk deskundigenonderzoek, hierbij is de deskundige
aangesteld door de rechter en is er geen contractuele basis !
Buitencontractuele aansprakelijkheid:
4
