Geschiedenis van de internationale politiek
Fluo-code:
- Groen = belangrijk
- Roze = kan verder uitgwerkt worden
- Blauw = opsomming
Examenvragen
1. Congress van wenen
o Het congres van wenen werd opgericht als reactie op de instabiele toestand in
Europa voor 1815. Na de Franse revolutie en terreur moest Frankrijk ingedamd
worden en er was ook een angst voor een te machtig Rusland. De 5 grootmachten
(Oostenrijk, Pruisen, Frankrijk, Rusland en groot-Brittannië) streefden naar een
machtsevenwicht in europa maar de werkelijke toestand was een van oorlog,
verschuiving in territorium en wisselende coalities. Het congres werd geïnspireerd
door het conservatief legitimisme en dynastieke legitimiteit van Edmund Burke, de
vredesplannen van Immanuel Kant en het machtsevenwicht denken. Vanaf 1815
kwamen de 5 grootmachten samen in Wenen met de leiders; Castlereagh, tsaar
alexander, hardenberg, metternich en de tayllerand. Het doel was Europese
restauratie door binnenlands herstel van de dynastieke legitimiteit en buitenlands
een machtsevenwicht tussen de grootmachten. Als de twee botsten was
compensatie de oplossing. Men wist dat men de situatie niet terug kon schroeven
zoals. Voordien. Het verlichtingsdenken speelde ook een grote invloed in het
concertsysteem. Er was na Napoléon veel oorlogsmoeheid waardoor de
grootmachten oorlog wouden vermijden. Tsaar Alexander was bijvoorbeeld
voorstander van een Europese confederatie die europa georganiseerde op
constitutionele, nationalistische en liberale basis.
o De regeling werd gevestigd in vijf verdragen: het verdrag van Chaumont, het eerste
verdrag van Parijs, de slotakte van wenen (9 juni 1815), de heilige alliantie en de
viervoudige alliantie. Het eerste verdrag van Parijs werd vervangen door het tweede
en betrof voornamelijk de regeling van de Franse grenzen.
o Het congres bestond aanvankelijk uit vier grootmachten maar in 1818 bij het
congres van aken sloot frankrijk zich aan.
2. Waarom werd Luxemburg een belangrijke vesting
o Luxemburg was lid van de Duitse bond. De stad Luxemburg werd een belangrijke
vesting, waar Pruisische troepen werden gestationeerd. Hierdoor had Luxemburg
zowel Nederlandse als Duitse invloeden, wat later spanningen zou veroorzaken
o Ook had het een belangrijke strategische ligging
o En sterke vestingwerken.
3. Waar heeft het concert goed gewerkt
o Tijdens de Belgische Revolutie van 1830 verklaarde België zich onafhankelijk. In
1831 probeerde Nederland België opnieuw te veroveren via de Tiendaagse
Veldtocht, maar dit werd snel gestopt door een Franse militaire interventie. Om
1
, S.K.C.
extra druk op Nederland te zetten, startte Frankrijk in 1832 een zeeblokkade van de
haven van Antwerpen en belegerde de citadel waar Nederlandse troepen zich
hadden verschanst. Groot-Brittannië steunde België vooral diplomatiek. Dit toonde
een samenwerking tussen Frankrijk en Groot-Brittannië in het verzekeren van de
Belgische onafhankelijkheid, ondanks dat ze optraden tegen een legitieme macht.
o Hoe dan ook ontstond na de revolutie wel de vorming van twee blokken: het liberale
FR en GB tegen het conservatieve RUS, PR en OOST.
4. Akkoord van munchengratz
o Het Akkoord van Münchengrätz werd in 1825 gesloten tussen Rusland, Oostenrijk
en Pruisen. Het was een herbevestiging van de Heilige Alliantie. Ze waren tegen
revolutie, tegen frans expansionisme en tegen polen. Ook was er een samenwerking
gericht op het behoud van het Ottomaanse rijk.
5. Heilige alliantie
o De heilige alliantie ontstond door de Weense regeling rond 1815. De alliantie is er
een tussen Rusland, Oostenrijk en Pruisen. Dit initiatief kwam van de Russische tsaar
Alexander I om vrede en welzijn te bewaren onder de volkeren en was een christelijk
mystiek maar ook deels liberaal idee. Metternich veranderde dit echter in een
conservatieve alliantie tegen liberalisme en tegen nationalisme. GB weigerde mee
te doen maar was er niet tegen. Ze vonden het nonsens.
o Met het akkoord van Munchengratz in 1833 werd de heilige alliantie herbevestigd.
Ze waren tegen revolutie, tegen frans expansionisme en tegen Polen. Ze wouden
ook samenwerken om het Ottomaanse rijk te behouden.
o Dit baarde zorgen bij FR en GB.
6. Wat betekent de oosterse kwestie
o De Oosterse Kwestie is een term die werd gebruikt in de 19e en vroege 20e eeuw
om de geopolitieke problemen en spanningen te beschrijven die ontstonden door
de afnemende macht van het Ottomaanse Rijk in het Midden-Oosten en Zuidoost-
Europa. De kwestie betreft wat ze doen met het rijk in verval.
7. Wat was het belang van de Turkse zeestraat
o De zwarte zee is belangrijk voor de russen, als doorgang (Bosporus). Een andere
reden waarom de russen zo geïnteresseerd waren in die doorgang was omdat ze
vastzaten in de haven van Sint-Petersburg in de winter door ijs bij Finland. (nog altijd
vandaag ondanks opwarming van de aarde)
o De Britten wouden de russen uit de middellandse zee houden, waarom? Je kon via
de middellandse naar de rode zee, de Arabische golf en de Indische oceaan, zo India
bereiken (de parel aan de kroon van het Britse rijk)
o Vroeger voor het Suez-kanaal namen de karavanen vaak nog de landlengte tussen
de middellandse een rode zee.
8. Is de Turkse zeestraat vandaag nog belangrijk
o Minder, omdat we nu via andere manieren makkelijker kunnen bereiken
2