Samenvatting: fysiologische zwangerschap (vroedkunde fase 1)

1. ONTSTAAN VAN DE
ZWANGERSCHAP
1.1 DE MENSTRUELE CYCLUS LAURY KNOLLENBURG
De menstruele cyclus = regelmatig terugkerende fysiologische veranderingen van
vrouwelijke voortplantingsorganen onder invloed van een hormonaal samenspel tussen
hypothalamus, hypofyse en ovarium

 Doel: voortplanting
o Productie van 1 rijpe eicel per cyclus door het ovarium
o Hormonale veranderingen ter voorbereiding van conceptie en inplanting


Ovarium = eierstokken

Endometrium = baarmoederslijmvlies

Overiële cyclus Endometriële cyclus
Menses (menstruatie) van dag 1-5
- Folliculaire fase van dag 6-14 Proliferatie fase van dag 6-14
- Ovulatoire fase op dag 14
- Luteale fase van dag 15-28
Secretoire fase van dag 15-28




Op het einde van de
cyclus stijgt FSH en
blijft op een relatief
hoog niveau
gedurende een week.
Door deze stijging
worden enkele follikels
geselecteerd voor
verdere groei. In de
folliculaire fase en de
luteale fase is het FSH
laag waardoor het
proces van
follikelselectie tijdelijk
wordt stilgelegd.




Hogere hersencentra Zit een feedback systeem achter

1
Samenvatting FZ – VR1 – Lena Huybrechts

, Wordt gestimuleerd onder invloed van stress, licht,
gewicht, …
Hypothalamus Geeft GN-RH (gonadotrofine releasing hormoon) af
aan de hypofyse, dit stimuleert de hypofyse.


Bevind zich samen met de hypofyse in de hersenen en
stuurt ons voortplantingsstelsel  bevat veel klierweefsel,
klierweefsel bevat veel hormonen dus door de afgifte van
die hormonen wordt het voortplantingsstelsel gestuurd.


Hypofyse Reageert op het Gn-RH door 2 gonadotrope hormonen af te
geven:
- FSH = follikel stimulerend hormoon = stimuleert de
rijping van follikels (= eiblaasjes) in de eierstokken

- LH = luteïniserend hormoon = zorgt voor de
ovulatie = de follikel komt vrij uit de eicel en het
corpus luteum wordt gevormd.

Bestaat uit een neurohypofyse = achterkwab
Bestaat uit adenohypofyse = voorkwab
Ovaria / eierstokken - Onder invloed van het FSH rijpen de follikels  deze
maken oestrogenen aan.

- Onder invloed van LH vindt de ovulatie plaats 
gele lichaam wordt gevormd  dit maakt
progesteron aan.

De rijpingsduur van een follikel en de levensduur van het
corpus luteum is elk 14 dagen waardoor de cyclus 28
dagen duurt.


 Door extreem sporten, ondergewicht, hoge stress, ..
valt de ovulatie niet op dag 14




Progesteron Lage progesteron en oestrogeen concentraties:
- Productie van LH en FSH wordt gestimuleerd


Hoog progesteron en oestrogeen concentraties:
- Remt de productie van LH en FSH = zorgt ervoor
dat er maar 1 eitje kan rijpen.


 Secretie en verdikking slijmvlies
 Behoud van de zwangerschap
 Remming van de ovulatie


Oestrogeen  Opgroei van slijmvlies
 Secundaire geslachtskenmerken binnen de cyclus

2
Samenvatting FZ – VR1 – Lena Huybrechts

, Uterus / baarmoeder Alle hormonen hebben een invloed op het
baarmoederslijmvlies.


Inhibine Wordt geproduceerd door de rijpe follikels en remt FSH
zodat er maar 1 eicel komt te rijpen




1.1.1 HORMONALE
REGULATIE

De cyclus van een vrouw wordt gereguleerd door hormonen. Deze hormonen worden
gereguleerd door de hypothalamo-hypofysaire-ovariële as. Deze bestaan uit de
neuro-endocriene componenten, de hypofyse, de gonadotrofines en de ovariële steroïde.


A. NEURO-ENDOCRIENE COMPONENT
GnRH

- = Een eiwithormoon met een korte halveringstijd van enkele minuten dat zich
bevind in de hypothalamus en wordt afgegeven door pulsaties.
- Het stimuleert de loslating en de synthese van LH en FSH
- Het staat onder invloed van oestrogenen
- Het zorgt voor een positief en negatief feedback systeem:
o Positief feedbacksysteem: het effect van een hormoon wordt versterkt
 Bv: oestrogeen versterkt de gevoeligheid van de hypofyse voor LH
 LH piek  eisprong vindt plaats




3
Samenvatting FZ – VR1 – Lena Huybrechts

, o Negatief feedbacksysteem: de verzwakking van het effect van een
hormoon
 Bv: progesteron kan het effect van oestrogeen op het
baarmoederslijmvlies beïnvloeden  slijmvlies groeit minder sterk
en er is minder secretie (aan het einde van de zwangerschap)

B-endorfine

- Bevind zich in de hypofyse en hypothalamus
- Oestrogeen en progesteron stimuleren de productie van de B-endorfines

- Remmen de pulsatiele secretie van GnRH  minder secretie van LH en FSH uit de
hypofyse  minder oestrogeen en progesteron  B-endorfines daalt
- Ze verdwijnen niet helemaal omdat ze nog geproduceerd worden door fysieke
inspanning, stress, pijnprikkels, voeding en leefstijl, …

- Tijdens zwangerschap heb je hogere concentraties oestrogeen en progesteron 
B-endorfines hoger  de productie van GnRH wordt meer geremd  remming van
de synthese van LH en FSH  geen follikelrijping en geen eisprong


Melatonine

- Wordt gestimuleerd door duisternis
- Wordt verlaagd door licht
- Het zorgt voor de schommeling van de temperatuur, bevordering van slaap,
resynchronisatie van de biologische klok bij een jetlag.


Inhibine

- Remt FSH zodat er maar 1 eicel rijpt


B. HYPOFYSE
De adenohypofyse behoort niet tot het zenuwstelsel

GnRH is afkomstig van de hypothalamus  drijfkracht van
de hypofyse  ovarium is de pulsatiele activiteit van de
hypothalamus

Hypofyse zorgt voor de afgifte van LH en FSH in de
gepaste verhouding zodat slechts 1 eicel tot rijping komt




C. GONADOTROFINES
FSH en LH worden gevormd in dezelfde gonadotrope cellen

 FSH = follikelstimulerend hormoon
o Halfwaardetijd: 240 min

4
Samenvatting FZ – VR1 – Lena Huybrechts