Vraag 1: Heeft het christendom meer kwaad dan goed
voortgebracht? Hoe denkt de auteur erover? Wat vindt
uzelf?
In het boek kwam de letterlijke stelling “Zonder religie zouden we beter af
zijn” aan bod. Dickson vermeldde dat hij hiertegen was. Dit impliceert volgens
mij dat hij vindt dat religie meer goed voortbrengt, maar hij ontkent zeker niet
dat religie ook schade kan aanrichten.
De goede daden komen vooral aan bod in zijn stukje over “Sociaal kapitaal
(Christendom en geestelijke gezondheid)”, daarin staaft hij de
oververtegenwoordiging van kerken in hedendaagse liefdadigheidsinstanties. Hij
haalt er ook het Oxford Handbook of Religion and Health uit 2012 aan, dat
een veelomvattende meta-analyse van alle gepubliceerde onderzoeken naar de
relatie tussen religie en medische en geestelijke gezondheid levert. Deze analyse
was vooral gefocust op westerse landen waar het christendom domineert. Uit die
meta-analyse blijkt dat:
- Religie een positieve relatie heeft met welzijn, optimisme, sociaal kapitaal,
…
- Religie zorgt voor minder depressiviteit en zelfmoordpogingen.
Bij de citatie van Steven Weinberg vermeld Dickson ook dat bijna elke
antislavernijbeweging grotendeels uit christenen bestond, en dat het
afschaffen van slavernij niet economisch, politiek, … gemotiveerd was, maar wel
theologisch!
Hij verwijst echter ook naar donkere historische gebeurtenissen zoals de
kruistochten en de Spaanse Inquisitie, waar het christendom grote schade
heeft aangericht. De auteur haalt specifieke voorbeelden aan, zoals de
martelingen en executies van de Spaanse Inquisitie.
Dit wordt nog verergerd door het seksueel misbruik binnen de kerk, een
onderwerp dat hij diepgaand bespreekt en beschrijft als "een morele afrekening
die mogelijk zelfs de kruistochten en inquisities overstijgt"
Zelf ben ik het eens met deze stelling omdat ik vind dat het christendom zeker
individuen kan inspireren om goede dingen te doen, maar dat die niet opweegt
tegen het grootschalige kwade dat religie heeft aangericht en kan aanrichten,
zoals de Franse Revolutie en Napoleon (“le dernier pape est mort!”) en de
Protestantse Reformatie van Maarten Luther die hebben geleid tot
godsdienstoorlogen zoals de 80-jarige oorlog. + VRT-documentaire “Godvergeten”
+ Recente homofobe uitspraken van Paus Franciscus (bron: VRT-nieuws)
Vraag 2: Inquisitie en godsdienstoorlogen worden vaak
als argument tegen het christendom aangehaald. Wat
denkt de auteur erover? Wat vindt uzelf?
John Dickson bespreekt uitvoerig de inquisitie en de godsdienstoorlogen als
donkere periodes in de christelijke geschiedenis. Hij wijst op de wreedheden die
tijdens de Spaanse Inquisitie van de 15e eeuw zijn begaan, zoals de
, martelingen en de executies. De inzet van Spaanse koning Ferdinand V in 1478
was het ‘probleem’ van de tot het christendom bekeerde Joden, de conversos,
aan te pakken. De Spaanse inquisitie heeft dus duidelijk een religieuze kern. Deze
wreedheden werden ook beschreven door John Foxe in “Foxe’s Book of Martyrs”
waar Dickson naar verwijst. Hoewel de kerk officieel vergeving heeft gevraagd
voor deze wandaden, blijven ze een smet op de geschiedenis van het
christendom
De auteur bespreekt ook de godsdienstoorlogen, zoals de Dertigjarige Oorlog
(1618-1648), die hij ook wel “Europa’s tragedie” noemde. De oorlog, die van
1618 tot 1648 woedde, had zowel religieuze (katholieken vs. protestanten) als
politieke motieven, maar resulteerde in enorme verliezen aan mensenlevens en
vernietiging van eigendommen. Dickson vermeldde wel dat de 30-jarige oorlog
‘primair geen godsdienstoorlog’ was volgens Peter Wilson terwijl anderen toch
denken dat religie wel de hoofdrol speelde.
De auteur beschrijft een gesprek waarin een man beweerde dat religie de
oorzaak was van de meeste oorlogen, maar slechts twee voorbeelden kon
noemen: de kruistochten en de Troubles in Noord-Ierland
Dus alhoewel velen ervan uitgaan dat de 30-jarige oorlog en de Noord-Ierse
“Troubles” godsdienstoorlogen waren (bij beiden stonden de katholieken
tegenover de protestanten), was dit volgens Dickson niet zo. Religie speelde er
wel een rol in want in beide conflicten stonden de katholieken tegenover de
protestanten, maar niet de hoofdrol.
Dickson benadrukt echter dat deze episodes niet representatief zijn voor het
christendom als geheel, maar eerder voorbeelden van hoe religie kan worden
misbruikt voor politieke en persoonlijke doeleinden. Dickson stelt dat het
probleem niet bij religie an sich ligt, maar bij de menselijke neiging tot geweld en
onderdrukking, ongeacht de context.
Ik ben het eens met Dickson: religie speelde wel een rol in godsdienstoorlogen en
de inquisities, maar was zeker niet de hoofdrol. Geweld komt volgens mij niet
exclusief voort uit religie, maar uit de menselijke natuur en politiek. Bv. De
paradox bij de Risorgimento in 1870 toen de Paus zijn wereldlijke macht verloor:
sindsdien zijn juist heel wat pausen heilig verklaard, wat betekent dat die
wereldlijke, politieke macht van ervoor juist het slechtste in de Pausen naar
boven haalde.
PS: wat ik niet oké vind is dat Dickson in zijn boek vaak het aantal slachtoffers
van een religieuze oorlog vergelijkt met die van een niet-religieuze oorlog zoals
WOII om zo aan te tonen dat de religieuze oorlogen minder schadelijk zouden
geweest zijn. Ik vind het niet ethisch om op die manier religie te “verdedigen”.
Vraag 3: Seksueel misbruik wordt de Kerk vaak
aangewreven. Is dat terecht? Wat vindt de auteur? Wat
vindt uzelf?
voortgebracht? Hoe denkt de auteur erover? Wat vindt
uzelf?
In het boek kwam de letterlijke stelling “Zonder religie zouden we beter af
zijn” aan bod. Dickson vermeldde dat hij hiertegen was. Dit impliceert volgens
mij dat hij vindt dat religie meer goed voortbrengt, maar hij ontkent zeker niet
dat religie ook schade kan aanrichten.
De goede daden komen vooral aan bod in zijn stukje over “Sociaal kapitaal
(Christendom en geestelijke gezondheid)”, daarin staaft hij de
oververtegenwoordiging van kerken in hedendaagse liefdadigheidsinstanties. Hij
haalt er ook het Oxford Handbook of Religion and Health uit 2012 aan, dat
een veelomvattende meta-analyse van alle gepubliceerde onderzoeken naar de
relatie tussen religie en medische en geestelijke gezondheid levert. Deze analyse
was vooral gefocust op westerse landen waar het christendom domineert. Uit die
meta-analyse blijkt dat:
- Religie een positieve relatie heeft met welzijn, optimisme, sociaal kapitaal,
…
- Religie zorgt voor minder depressiviteit en zelfmoordpogingen.
Bij de citatie van Steven Weinberg vermeld Dickson ook dat bijna elke
antislavernijbeweging grotendeels uit christenen bestond, en dat het
afschaffen van slavernij niet economisch, politiek, … gemotiveerd was, maar wel
theologisch!
Hij verwijst echter ook naar donkere historische gebeurtenissen zoals de
kruistochten en de Spaanse Inquisitie, waar het christendom grote schade
heeft aangericht. De auteur haalt specifieke voorbeelden aan, zoals de
martelingen en executies van de Spaanse Inquisitie.
Dit wordt nog verergerd door het seksueel misbruik binnen de kerk, een
onderwerp dat hij diepgaand bespreekt en beschrijft als "een morele afrekening
die mogelijk zelfs de kruistochten en inquisities overstijgt"
Zelf ben ik het eens met deze stelling omdat ik vind dat het christendom zeker
individuen kan inspireren om goede dingen te doen, maar dat die niet opweegt
tegen het grootschalige kwade dat religie heeft aangericht en kan aanrichten,
zoals de Franse Revolutie en Napoleon (“le dernier pape est mort!”) en de
Protestantse Reformatie van Maarten Luther die hebben geleid tot
godsdienstoorlogen zoals de 80-jarige oorlog. + VRT-documentaire “Godvergeten”
+ Recente homofobe uitspraken van Paus Franciscus (bron: VRT-nieuws)
Vraag 2: Inquisitie en godsdienstoorlogen worden vaak
als argument tegen het christendom aangehaald. Wat
denkt de auteur erover? Wat vindt uzelf?
John Dickson bespreekt uitvoerig de inquisitie en de godsdienstoorlogen als
donkere periodes in de christelijke geschiedenis. Hij wijst op de wreedheden die
tijdens de Spaanse Inquisitie van de 15e eeuw zijn begaan, zoals de
, martelingen en de executies. De inzet van Spaanse koning Ferdinand V in 1478
was het ‘probleem’ van de tot het christendom bekeerde Joden, de conversos,
aan te pakken. De Spaanse inquisitie heeft dus duidelijk een religieuze kern. Deze
wreedheden werden ook beschreven door John Foxe in “Foxe’s Book of Martyrs”
waar Dickson naar verwijst. Hoewel de kerk officieel vergeving heeft gevraagd
voor deze wandaden, blijven ze een smet op de geschiedenis van het
christendom
De auteur bespreekt ook de godsdienstoorlogen, zoals de Dertigjarige Oorlog
(1618-1648), die hij ook wel “Europa’s tragedie” noemde. De oorlog, die van
1618 tot 1648 woedde, had zowel religieuze (katholieken vs. protestanten) als
politieke motieven, maar resulteerde in enorme verliezen aan mensenlevens en
vernietiging van eigendommen. Dickson vermeldde wel dat de 30-jarige oorlog
‘primair geen godsdienstoorlog’ was volgens Peter Wilson terwijl anderen toch
denken dat religie wel de hoofdrol speelde.
De auteur beschrijft een gesprek waarin een man beweerde dat religie de
oorzaak was van de meeste oorlogen, maar slechts twee voorbeelden kon
noemen: de kruistochten en de Troubles in Noord-Ierland
Dus alhoewel velen ervan uitgaan dat de 30-jarige oorlog en de Noord-Ierse
“Troubles” godsdienstoorlogen waren (bij beiden stonden de katholieken
tegenover de protestanten), was dit volgens Dickson niet zo. Religie speelde er
wel een rol in want in beide conflicten stonden de katholieken tegenover de
protestanten, maar niet de hoofdrol.
Dickson benadrukt echter dat deze episodes niet representatief zijn voor het
christendom als geheel, maar eerder voorbeelden van hoe religie kan worden
misbruikt voor politieke en persoonlijke doeleinden. Dickson stelt dat het
probleem niet bij religie an sich ligt, maar bij de menselijke neiging tot geweld en
onderdrukking, ongeacht de context.
Ik ben het eens met Dickson: religie speelde wel een rol in godsdienstoorlogen en
de inquisities, maar was zeker niet de hoofdrol. Geweld komt volgens mij niet
exclusief voort uit religie, maar uit de menselijke natuur en politiek. Bv. De
paradox bij de Risorgimento in 1870 toen de Paus zijn wereldlijke macht verloor:
sindsdien zijn juist heel wat pausen heilig verklaard, wat betekent dat die
wereldlijke, politieke macht van ervoor juist het slechtste in de Pausen naar
boven haalde.
PS: wat ik niet oké vind is dat Dickson in zijn boek vaak het aantal slachtoffers
van een religieuze oorlog vergelijkt met die van een niet-religieuze oorlog zoals
WOII om zo aan te tonen dat de religieuze oorlogen minder schadelijk zouden
geweest zijn. Ik vind het niet ethisch om op die manier religie te “verdedigen”.
Vraag 3: Seksueel misbruik wordt de Kerk vaak
aangewreven. Is dat terecht? Wat vindt de auteur? Wat
vindt uzelf?
