Tessy Tiemens Sociologie Social Work jaar 1
Sociologie jaar 1
Hoofdstuk 1 & 2
Sociologie helpt om in gedrag van bepaalde mensen algemene patronen te
zien/ontdekken. Het is een systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
De samenleving beïnvloed onze beslissingen en gedragingen. Hoe? Is niet altijd
duidelijk.
Het helpt om persoonlijke problemen naar maatschappelijke vraagstukken te
transformeren.
Toets met meerkeuze vragen (4 keuze vragen) 50 vragen.
Richt je op de begrippen en het leerdoel voor het leren.
Sociologische perspectieven
Het sociologische perspectief is het specifieke gezichtspunt van sociologie waarmee
in het leven en gedrag van individuen algemene patronen zichtbaar worden.
- Waarom sociologie?
→ Blik ontwikkelen/met sociologische blik naar de huidige samenleving kijken
Iedereen kan de wereld vanuit het sociologisch perspectief leren zien. Maar er bestaan
twee verschijnselen die daarbij kunnen helpen: een bestaan in de marges van de
samenleving en het doormaken van een sociale crisis.
Mondiaal/globaal perspectief: het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats
die onze samenleving daarin inneemt.
Hoge-inkomenslanden: de rijkste landen met de hoogste algemene levensstandaard.
Middeninkomenslanden: laden met een levensstandaard die we, als we de wereld in
zijn geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen.
Lage-inkomenslanden: landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste
inwoners arm zijn.
Het hanteren van het sociologisch perspectief is in veel opzichten zinvol. Sociologie
speelt namelijk een belangrijke rol in de totstandkoming va de wetten en
overheidsmaatregelen die ons leven beïnvloeden. Daarbij bevordert op individueel
niveau het sociologisch perspectief onze persoonlijke groei en bewustwording. Ten
derde is een studie van de sociologie een uitstekende voorbereiding op de arbeidsmarkt.
Positivisme: inzicht verwerven op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Moderniteit: sociale patronen die het resultaat zijn van industrialisering.
Modernisering: het sociale veranderingsproces dat in gang is gezet door de
industrialisering.
,Tessy Tiemens Sociologie Social Work jaar 1
Kenmerken van modernisering:
1. Het verdwijnen van kleine, traditionele gemeenschappen
2. De uitbreiding van persoonlijke keuzenmogelijkheden
3. Grotere sociale diversiteit
4. Oriëntatie op de toekomst en een groeiend tijdsbewustzijn
Arbeidsverdeling: een gespecialiseerde economische activiteit (iedere werknemer
heeft 1 taak).
Anomie: een situatie waarin een samenleving het individu weinig morele richtlijnen te
bieden heeft.
• Structureel functionalisme (Durkheim)
• Conflictsociologie (Marx)
• Symbolisch-interactionisme (Weber)
• Rationele keuzebenadering (Smith, Homans, Becker, Coleman)
Structureel functionalisme: samenleving is een complex systeem, waarin sprake is van
onderlinge samenwerking tussen de verschillende delen (instituten) en dat solidariteit
en stabiliteit beoogt.
- Elk onderdeel heeft een functie voor de werking van de samenleving als geheel
(vergelijk lichaam)
- Richt op sociale structuur
- Voorbeeld: Jenga, vergelijk dit met beroepen. Als je blokjes weghaalt (een beroep
weghaalt) dan valt de toren (de samenleving) om.
Macroniveau (kijk van boven naar de maatschappij)
Merton (1957)
*kan tentamenvraag worden
- Manifeste functie: de hoofdfunctie (bij werken bijvoorbeeld geld verdienen)
- Latente functies: de bijfuncties (bijvoorbeeld plezier/nieuwe sociale contacten)
- Disfuncties: ontregeling (bijvoorbeeld ziekte)
Sociale structuur: het geheel van relatief stabiele sociale gedragspatronen
Sociale functies: de gevolgen van een sociaal patroon voor het functioneren van de
totale samenleving.
Conflictsociologie: sociale ongelijkheden zijn kenmerkend voor samenleving.
- Sommige groepen meer voordelen dan andere.
- De maatschappelijke verhoudingen zijn het resultaat van een voortdurende strijd
tussen partijen.
- Spanningen en conflict.
- Ingrijpen in sociale werkelijkheid.
2 sub benaderingen
- Rassenconflictbenadering (discriminatie, black lives matter)
, Tessy Tiemens Sociologie Social Work jaar 1
- Feminisme/sekseconflictbenadering
Gaat altijd over een verschil in macht.
Macroniveau (kijk van boven naar de maatschappij)
Symbolisch interactionisme: samenleving is het resultaat van interacties tussen
individuen.
- Realiteit door mensen zelf geconstrueerd/gecreëerd
Microniveau
Oriëntatie op macroniveau: benadering die zich richt op een totaalbeeld van sociale
structuren die de samenleving als geheel gestalte geven.
Oriëntatie op microniveau: benadering die zich richt op een nauwkeurige en
gedetailleerde beschrijving van de sociale interacties in concrete situaties.
Rationele keuzebenadering: alle handelingen kunnen worden toegevoerd op de
rationele keuze van individuen over wat het beste voor ze is. Het idee dat al het handelen
verklaard kan worden uit de kosten-batenanalyse die mensen maken.
Micro/macroniveau
Kritiek
Structureel functionalisme: Conflictbenadering: Symbolisch Rationele
- Weinig aandacht - Weinig aandacht interactionisme: keuzebenadering
voor conflict, voor gedeelde - Door focus op - Te
verandering en waarden en microniveau modelachtig,
ontwikkeling normen en minder te simplistisch
- Samenlevingen niet afhankelijkheden aandacht en te ver van
geordend en stabiel die eenheid voor de de
- Bestendigd de genereren invloed van werkelijkheid
status quo - Minder grotere - Mensen zijn
- Macroniveau objectieve structuren niet in alle
wetenschap (cultuur, situaties
- Macroniveau klasse, rationeel
etniciteit) handelende
individuen
- Voor wat hoort
wat. Maar hoe
zit het dan
met altruïsme
3 hoofdvragen van de sociologie
1. Hoe is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
2. Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
3. Hoe werkt het proces van rationalisering (modernisering) van de wereld?
Theorie: een stelsel van uitspraken die met elkaar samenhangen.
Sociologie jaar 1
Hoofdstuk 1 & 2
Sociologie helpt om in gedrag van bepaalde mensen algemene patronen te
zien/ontdekken. Het is een systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
De samenleving beïnvloed onze beslissingen en gedragingen. Hoe? Is niet altijd
duidelijk.
Het helpt om persoonlijke problemen naar maatschappelijke vraagstukken te
transformeren.
Toets met meerkeuze vragen (4 keuze vragen) 50 vragen.
Richt je op de begrippen en het leerdoel voor het leren.
Sociologische perspectieven
Het sociologische perspectief is het specifieke gezichtspunt van sociologie waarmee
in het leven en gedrag van individuen algemene patronen zichtbaar worden.
- Waarom sociologie?
→ Blik ontwikkelen/met sociologische blik naar de huidige samenleving kijken
Iedereen kan de wereld vanuit het sociologisch perspectief leren zien. Maar er bestaan
twee verschijnselen die daarbij kunnen helpen: een bestaan in de marges van de
samenleving en het doormaken van een sociale crisis.
Mondiaal/globaal perspectief: het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats
die onze samenleving daarin inneemt.
Hoge-inkomenslanden: de rijkste landen met de hoogste algemene levensstandaard.
Middeninkomenslanden: laden met een levensstandaard die we, als we de wereld in
zijn geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen.
Lage-inkomenslanden: landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste
inwoners arm zijn.
Het hanteren van het sociologisch perspectief is in veel opzichten zinvol. Sociologie
speelt namelijk een belangrijke rol in de totstandkoming va de wetten en
overheidsmaatregelen die ons leven beïnvloeden. Daarbij bevordert op individueel
niveau het sociologisch perspectief onze persoonlijke groei en bewustwording. Ten
derde is een studie van de sociologie een uitstekende voorbereiding op de arbeidsmarkt.
Positivisme: inzicht verwerven op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Moderniteit: sociale patronen die het resultaat zijn van industrialisering.
Modernisering: het sociale veranderingsproces dat in gang is gezet door de
industrialisering.
,Tessy Tiemens Sociologie Social Work jaar 1
Kenmerken van modernisering:
1. Het verdwijnen van kleine, traditionele gemeenschappen
2. De uitbreiding van persoonlijke keuzenmogelijkheden
3. Grotere sociale diversiteit
4. Oriëntatie op de toekomst en een groeiend tijdsbewustzijn
Arbeidsverdeling: een gespecialiseerde economische activiteit (iedere werknemer
heeft 1 taak).
Anomie: een situatie waarin een samenleving het individu weinig morele richtlijnen te
bieden heeft.
• Structureel functionalisme (Durkheim)
• Conflictsociologie (Marx)
• Symbolisch-interactionisme (Weber)
• Rationele keuzebenadering (Smith, Homans, Becker, Coleman)
Structureel functionalisme: samenleving is een complex systeem, waarin sprake is van
onderlinge samenwerking tussen de verschillende delen (instituten) en dat solidariteit
en stabiliteit beoogt.
- Elk onderdeel heeft een functie voor de werking van de samenleving als geheel
(vergelijk lichaam)
- Richt op sociale structuur
- Voorbeeld: Jenga, vergelijk dit met beroepen. Als je blokjes weghaalt (een beroep
weghaalt) dan valt de toren (de samenleving) om.
Macroniveau (kijk van boven naar de maatschappij)
Merton (1957)
*kan tentamenvraag worden
- Manifeste functie: de hoofdfunctie (bij werken bijvoorbeeld geld verdienen)
- Latente functies: de bijfuncties (bijvoorbeeld plezier/nieuwe sociale contacten)
- Disfuncties: ontregeling (bijvoorbeeld ziekte)
Sociale structuur: het geheel van relatief stabiele sociale gedragspatronen
Sociale functies: de gevolgen van een sociaal patroon voor het functioneren van de
totale samenleving.
Conflictsociologie: sociale ongelijkheden zijn kenmerkend voor samenleving.
- Sommige groepen meer voordelen dan andere.
- De maatschappelijke verhoudingen zijn het resultaat van een voortdurende strijd
tussen partijen.
- Spanningen en conflict.
- Ingrijpen in sociale werkelijkheid.
2 sub benaderingen
- Rassenconflictbenadering (discriminatie, black lives matter)
, Tessy Tiemens Sociologie Social Work jaar 1
- Feminisme/sekseconflictbenadering
Gaat altijd over een verschil in macht.
Macroniveau (kijk van boven naar de maatschappij)
Symbolisch interactionisme: samenleving is het resultaat van interacties tussen
individuen.
- Realiteit door mensen zelf geconstrueerd/gecreëerd
Microniveau
Oriëntatie op macroniveau: benadering die zich richt op een totaalbeeld van sociale
structuren die de samenleving als geheel gestalte geven.
Oriëntatie op microniveau: benadering die zich richt op een nauwkeurige en
gedetailleerde beschrijving van de sociale interacties in concrete situaties.
Rationele keuzebenadering: alle handelingen kunnen worden toegevoerd op de
rationele keuze van individuen over wat het beste voor ze is. Het idee dat al het handelen
verklaard kan worden uit de kosten-batenanalyse die mensen maken.
Micro/macroniveau
Kritiek
Structureel functionalisme: Conflictbenadering: Symbolisch Rationele
- Weinig aandacht - Weinig aandacht interactionisme: keuzebenadering
voor conflict, voor gedeelde - Door focus op - Te
verandering en waarden en microniveau modelachtig,
ontwikkeling normen en minder te simplistisch
- Samenlevingen niet afhankelijkheden aandacht en te ver van
geordend en stabiel die eenheid voor de de
- Bestendigd de genereren invloed van werkelijkheid
status quo - Minder grotere - Mensen zijn
- Macroniveau objectieve structuren niet in alle
wetenschap (cultuur, situaties
- Macroniveau klasse, rationeel
etniciteit) handelende
individuen
- Voor wat hoort
wat. Maar hoe
zit het dan
met altruïsme
3 hoofdvragen van de sociologie
1. Hoe is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
2. Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
3. Hoe werkt het proces van rationalisering (modernisering) van de wereld?
Theorie: een stelsel van uitspraken die met elkaar samenhangen.
