Examenvragen akoestiek vorige jaren
1. Namen aanduiden op tekening van golven
Buiken, knopen, …
2. Diffuse en gerichte weerkaatsing uitleggen
Weerkaatsing of reflectie kan zowel diffuus als gericht zijn. Er treedt gerichte weerkaatsing op als:
- Er een ideaal glad oppervlak is (in realiteit komt dit niet voor)
- De golflengte van de invallende golf groter is dan de grootte van de oneffenheden.
Als de golflengte kleiner is dan de oneffenheden van het contactoppervlak, dan zal de weerkaatsing diffuus in
alle richtingen tegelijk gebeuren. Een voorbeeld van gerichte weerkaatsing is een laserstraal op een spiegel,
diffuse weerkaatsing is de reflector op een fiets.
Gerichte weerkaatsing: grote golflengte, kleine frequentie
diffuse weerkaatsing: kleine golflengte, grote frequentie
3. Namen aanduiden bij weerkaatsing
4. Maskering uitleggen
We gebruiken maskeren om overhoren te voorkomen. Overhoren is dat een persoon via zijn niet-testoor geluid
hoort waarmee het testoor getest wordt. Dit leidt tot een fout in de meetwaarden en willen we dus vermijden.
Daarom bieden we in het niet-testoor (roze) ruis aan. We hebben dus een signaal S dat een andere
gehoordrempel krijgt (maskeerdrempel) door het masker M. We gebruiken liefst ruis voor maskering, omdat als
we met een zuivere toon maskeren, er zwevingen en virtuele tonen zullen optreden doordat de frequenties te
dicht of te ver van de frequentie van het signaal liggen, wat bij ruis niet het geval kan zijn aangezien ruis alle
frequenties heeft.
We kunnen maskering indelen in simultane en niet-simultane maskering:
- Simultaan: masker en signaal worden samen aangeboden
- Niet-simultaan: masker en signaal volgen elkaar op in de tijd
Niet simultane maskering delen we dan nog verder op in voorwaartse en achterwaarste maskering:
- Voorwaartse maskering: het masker gaat vooraf aan het signaal
- Achterwaarste maskering: het masker komt achter het signaal
- Randmaskering
, Examenvragen akoestiek vorige jaren
5. Absolute differentiële drempel 10dB SPL 60 dB SPL
Grafiek p129.
Op 10 dB SL (= laag geluidsintensiteitsniveau) is er een groot frequentieverschil (∆f = 4 Hz) nodig om een
verschil in frequenties te kunnen horen, op 60 dB SL (= hoger geluidsintensiteitsniveau) is er een kleiner
frequentieverschil (∆f = 2 Hz) nodig.
6. STI-methode
STI staat voor spraaktransmissie- index en is gebaseerd op gedrag van modulaties in het spraaksignaal in de
ruimte. Ruimtelijke effecten vlakken modulaties af.
STI is een waarde tussen 0-1 waarbij 0 = maximale versmering, 1 = ongestoorde geluidsoverdracht
De frequenties die belangrijk zijn voor spraak zijn ingedeeld in octaafbanden. De uiteindelijke STI is een
gemiddelde van de achteruitgang voor de verschillende modulatiefrequenties en octaafbanden.
- Hoe groter de galmtijd, hoe kleiner de STI → slechtere spraakverstaanbaarheid
- Hoe groter de S/N-verhouding, hoe beter de spraakverstaanbaarheid
7. Totale geluidsdrukniveau
Geluid bestaat meestal uit meerdere gecombineerde geluidsgolven, omdat veel geluid wordt gereflecteerd,
enz. Het totale geluidsdrukniveau is dus de som van de individuele geluidsdrukniveaus.
We bepalen dit door eerst afzonderlijk de totale geluidsdruk ptot te bepalen, en dit vervolgens om te zetten
naar het geluidsdrukniveau.
Dit kunnen we doen voor golven die dezelfde frequentie hebben, of voor golven die een verschillende
frequentie hebben.
Zie formules op formuleblad. Golven met verschillende frequenties delen we nog verder in: fase (∆φ = 0) ,
tegenfase (∆φ = π), kwadratuur (∆φ = π/2)
Vervolgens kunnen we de totale geluidsdruk (Pa) dan omzetten naar het totale geluidsdrukniveau (dB SPL).
8. … filter
= niet ideaal filter vs. Ideaal filter
- Ideaal filter = abrupte afsnijfrequenties
- Niet-ideaal filter = rustige overgang afsnijfrequenties
= banddoorlaatfilter vs. bandstopfilter → hebben 2 afsnijfrequenties
- Banddoorlaatfilter = wegfilteren van hele lage- en hoge frequenties, frequenties daartussen worden wel
doorgelaten
- Bandstopfilter = enkel lage- en hoge frequenties doorgelaten, daartussen filtering
= hoogdoorlaatfilter vs. laagdoorlaatfilter → 1 afsnijfrequentie
- Hoogdoorlaatfilter = laat enkel hoge frequenties door
- Laagdoorlaatfilter = laat enkel lage frequenties door
= breedbandfilter vs. smalbandfilter
- Breedbandfilter = bandbreedte > middenfrequentie
- Smalbandfilter = bandbreedte < middenfrequentie
9. Filtering uitleggen
We kunnen geluid filteren om bepaalde frequenties wel/niet door te laten. Zie verschillende filters hierboven.
Een belangrijke toepassing voor filtering is voor het creëren van bepaalde ruis:
- Witte ruis = ruis waarop geen filtering is toegepast
- Bruine ruis = witte ruis gefilterd door laagdoorlaatfilter
- Blauwe ruis = witte ruis gefilterd door hoogdoorlaatfilter
1. Namen aanduiden op tekening van golven
Buiken, knopen, …
2. Diffuse en gerichte weerkaatsing uitleggen
Weerkaatsing of reflectie kan zowel diffuus als gericht zijn. Er treedt gerichte weerkaatsing op als:
- Er een ideaal glad oppervlak is (in realiteit komt dit niet voor)
- De golflengte van de invallende golf groter is dan de grootte van de oneffenheden.
Als de golflengte kleiner is dan de oneffenheden van het contactoppervlak, dan zal de weerkaatsing diffuus in
alle richtingen tegelijk gebeuren. Een voorbeeld van gerichte weerkaatsing is een laserstraal op een spiegel,
diffuse weerkaatsing is de reflector op een fiets.
Gerichte weerkaatsing: grote golflengte, kleine frequentie
diffuse weerkaatsing: kleine golflengte, grote frequentie
3. Namen aanduiden bij weerkaatsing
4. Maskering uitleggen
We gebruiken maskeren om overhoren te voorkomen. Overhoren is dat een persoon via zijn niet-testoor geluid
hoort waarmee het testoor getest wordt. Dit leidt tot een fout in de meetwaarden en willen we dus vermijden.
Daarom bieden we in het niet-testoor (roze) ruis aan. We hebben dus een signaal S dat een andere
gehoordrempel krijgt (maskeerdrempel) door het masker M. We gebruiken liefst ruis voor maskering, omdat als
we met een zuivere toon maskeren, er zwevingen en virtuele tonen zullen optreden doordat de frequenties te
dicht of te ver van de frequentie van het signaal liggen, wat bij ruis niet het geval kan zijn aangezien ruis alle
frequenties heeft.
We kunnen maskering indelen in simultane en niet-simultane maskering:
- Simultaan: masker en signaal worden samen aangeboden
- Niet-simultaan: masker en signaal volgen elkaar op in de tijd
Niet simultane maskering delen we dan nog verder op in voorwaartse en achterwaarste maskering:
- Voorwaartse maskering: het masker gaat vooraf aan het signaal
- Achterwaarste maskering: het masker komt achter het signaal
- Randmaskering
, Examenvragen akoestiek vorige jaren
5. Absolute differentiële drempel 10dB SPL 60 dB SPL
Grafiek p129.
Op 10 dB SL (= laag geluidsintensiteitsniveau) is er een groot frequentieverschil (∆f = 4 Hz) nodig om een
verschil in frequenties te kunnen horen, op 60 dB SL (= hoger geluidsintensiteitsniveau) is er een kleiner
frequentieverschil (∆f = 2 Hz) nodig.
6. STI-methode
STI staat voor spraaktransmissie- index en is gebaseerd op gedrag van modulaties in het spraaksignaal in de
ruimte. Ruimtelijke effecten vlakken modulaties af.
STI is een waarde tussen 0-1 waarbij 0 = maximale versmering, 1 = ongestoorde geluidsoverdracht
De frequenties die belangrijk zijn voor spraak zijn ingedeeld in octaafbanden. De uiteindelijke STI is een
gemiddelde van de achteruitgang voor de verschillende modulatiefrequenties en octaafbanden.
- Hoe groter de galmtijd, hoe kleiner de STI → slechtere spraakverstaanbaarheid
- Hoe groter de S/N-verhouding, hoe beter de spraakverstaanbaarheid
7. Totale geluidsdrukniveau
Geluid bestaat meestal uit meerdere gecombineerde geluidsgolven, omdat veel geluid wordt gereflecteerd,
enz. Het totale geluidsdrukniveau is dus de som van de individuele geluidsdrukniveaus.
We bepalen dit door eerst afzonderlijk de totale geluidsdruk ptot te bepalen, en dit vervolgens om te zetten
naar het geluidsdrukniveau.
Dit kunnen we doen voor golven die dezelfde frequentie hebben, of voor golven die een verschillende
frequentie hebben.
Zie formules op formuleblad. Golven met verschillende frequenties delen we nog verder in: fase (∆φ = 0) ,
tegenfase (∆φ = π), kwadratuur (∆φ = π/2)
Vervolgens kunnen we de totale geluidsdruk (Pa) dan omzetten naar het totale geluidsdrukniveau (dB SPL).
8. … filter
= niet ideaal filter vs. Ideaal filter
- Ideaal filter = abrupte afsnijfrequenties
- Niet-ideaal filter = rustige overgang afsnijfrequenties
= banddoorlaatfilter vs. bandstopfilter → hebben 2 afsnijfrequenties
- Banddoorlaatfilter = wegfilteren van hele lage- en hoge frequenties, frequenties daartussen worden wel
doorgelaten
- Bandstopfilter = enkel lage- en hoge frequenties doorgelaten, daartussen filtering
= hoogdoorlaatfilter vs. laagdoorlaatfilter → 1 afsnijfrequentie
- Hoogdoorlaatfilter = laat enkel hoge frequenties door
- Laagdoorlaatfilter = laat enkel lage frequenties door
= breedbandfilter vs. smalbandfilter
- Breedbandfilter = bandbreedte > middenfrequentie
- Smalbandfilter = bandbreedte < middenfrequentie
9. Filtering uitleggen
We kunnen geluid filteren om bepaalde frequenties wel/niet door te laten. Zie verschillende filters hierboven.
Een belangrijke toepassing voor filtering is voor het creëren van bepaalde ruis:
- Witte ruis = ruis waarop geen filtering is toegepast
- Bruine ruis = witte ruis gefilterd door laagdoorlaatfilter
- Blauwe ruis = witte ruis gefilterd door hoogdoorlaatfilter
