Natuurwetenschappen examen
1.1 Indeling in de materie (p. 6)
Indeling van de materie:
materie → stoffen (bestaan er vele honderdduizenden van)
→ingedeeld in stofklassen
→dezelfde? →eenzelfde structuur of dezelfde functionele groep
→overeenkomstige chemische eigenschappen
MATERIE
Mengsel (verschillende moleculen) Zuivere stof (dezelfde moleculen)
Anorganische stoffen of Organische stoffen of
minerale verbindingen* koolstofverbindingen
(altijd koolstof en waterstof)
enkelvoudige stoffen samengestelde stoffen
* vier anorganische: oxiden, zuren , zouten en basen (hydroxiden)
1.2 Organische verbindingen, je komt ze overal tegen!
→Organische verbindingen = koolstofverbindingen
→eiwitten, vetten, suikers via voedsel
1.2.1 determineertabel
indelen in stofklassen
→ dezelfde stofklasse = dezelfde functionele groep → overeenkomstige eigenschappen
Zie de determineertabel!
, 1.2.2
campinggas →gas (propaan en butaan)
white spirit → vloeistof (alifatische en (ali)cyclische KWS) (C7-C12)
kaarsen → vast stearine (carbonzuren), paraffine (alkanen) (C25-C40)of bijenwas (esters) of
mengsel
⇒hoe meer c-atomen hoe vaster
⇒ er wordt CO2 en H2O gevormd
veel manieren organisch molecule voorstellen in formulevorm: zie laatste pagina
Alifatische koolwaterstoffen (KWS): c-keten die niet gesloten is
→verzadigde verbindingen = enkele c-c bindingen
→onverzadigde verbindingen = dubbele bindingen (c=c)
paraffine → verzamelnaam verzadigde alifatische KWS (kaarsen→lange c-ketens)
etheen → onverzadigd
Alicyclische koolwaterstoffen: ringstructuur (bestaat verzadigd en onverzadigd)
Aromatische koolwaterstoffen: typische structuur → benzeenring
voorbeeld: tolueen en naftaleen
stearine(zuur) → verzadigd hoger carbonzuur
→meer dan 10 c-atomen
-COOH → functionele groep
R-COOH → R- groep = lange koolstofketen
bijenwas → ester
methaan (1c)
ethaan (2c)
propaan (3c)
butaan (4c)
pentaan (5c)
hexaan (6c)
heptaan (7c)
octaan (8c)
nonaan (9c)
decaan (10c)
benzeen (benzeenring)
→zie (beknopte) structuurformule, brutoformule en schematisch
→pagina 8
1.1 Indeling in de materie (p. 6)
Indeling van de materie:
materie → stoffen (bestaan er vele honderdduizenden van)
→ingedeeld in stofklassen
→dezelfde? →eenzelfde structuur of dezelfde functionele groep
→overeenkomstige chemische eigenschappen
MATERIE
Mengsel (verschillende moleculen) Zuivere stof (dezelfde moleculen)
Anorganische stoffen of Organische stoffen of
minerale verbindingen* koolstofverbindingen
(altijd koolstof en waterstof)
enkelvoudige stoffen samengestelde stoffen
* vier anorganische: oxiden, zuren , zouten en basen (hydroxiden)
1.2 Organische verbindingen, je komt ze overal tegen!
→Organische verbindingen = koolstofverbindingen
→eiwitten, vetten, suikers via voedsel
1.2.1 determineertabel
indelen in stofklassen
→ dezelfde stofklasse = dezelfde functionele groep → overeenkomstige eigenschappen
Zie de determineertabel!
, 1.2.2
campinggas →gas (propaan en butaan)
white spirit → vloeistof (alifatische en (ali)cyclische KWS) (C7-C12)
kaarsen → vast stearine (carbonzuren), paraffine (alkanen) (C25-C40)of bijenwas (esters) of
mengsel
⇒hoe meer c-atomen hoe vaster
⇒ er wordt CO2 en H2O gevormd
veel manieren organisch molecule voorstellen in formulevorm: zie laatste pagina
Alifatische koolwaterstoffen (KWS): c-keten die niet gesloten is
→verzadigde verbindingen = enkele c-c bindingen
→onverzadigde verbindingen = dubbele bindingen (c=c)
paraffine → verzamelnaam verzadigde alifatische KWS (kaarsen→lange c-ketens)
etheen → onverzadigd
Alicyclische koolwaterstoffen: ringstructuur (bestaat verzadigd en onverzadigd)
Aromatische koolwaterstoffen: typische structuur → benzeenring
voorbeeld: tolueen en naftaleen
stearine(zuur) → verzadigd hoger carbonzuur
→meer dan 10 c-atomen
-COOH → functionele groep
R-COOH → R- groep = lange koolstofketen
bijenwas → ester
methaan (1c)
ethaan (2c)
propaan (3c)
butaan (4c)
pentaan (5c)
hexaan (6c)
heptaan (7c)
octaan (8c)
nonaan (9c)
decaan (10c)
benzeen (benzeenring)
→zie (beknopte) structuurformule, brutoformule en schematisch
→pagina 8
