HOOFDSTUK 1. INLEIDING: DEFINITIE, DOELSTELLINGEN EN
AANPAK
1. DEFINITIE: “GESCHIEDENIS VAN HET PUBLIEKRECHT EN VAN DE
POLITIEK”
A. GESCHIEDENIS
1. RECHTSGESCHIEDENIS = metejuridica
Maatschappij (société) wil afspraken en sancties (sanctions)
Juristen (=iemand die de universitaire studie Rechtsgeleerdheid heeft
afgerond) zien deze problematiek door juridische bril
Leiders/machthebbers bepalen regels niet nageleefd dan een sanctie
Eco bepaald macht soms nog geloof (vroeger altijd)
Oude sporen/feiten zijn inmiddels moeilijk geworden om te studeren
grote mijlpalen
Die problematiek kan je zien op verschillende manieren (bv:
economisch, sociologisch)
Rechtsgesch (histoire du droit) = meta juridisch (métajuridique) vakgebied =>
bestuderen recht vanuit andere wetenschap (bv: rechtssociologie,
rechtseco, rechtsfilo)
Juristen gaan om met positieve recht (droit positif) (= hier en nu geldende
recht) in een paradigma (samenhangend stelsel van modellen en
theorieën waarbinnen de werkelijkheid beschreven wordt) – metajuristen
niet
Basisveronderstelling = iedereen wordt geacht de wet te kennen (alleen
positief) maar praktisch onmogelijk – sociogene, criminologen,
historicussen duiden aan hoe weinig er gekend is
Rechtsfilo werpt licht op ideale organisatie van wetgeving (législation),
bestuur (administation) en rechtspraak (jurisprudence)
Rechtseco aan hand van economische modellen hoe juridische regels +
hoe problemen opgelost kunnen worden met zo weinig mogelijk
Rechtshistoricus interactie tussen recht en macht, poli, religie, klimaat,
…
Historische benadering NU belangrijker door Historische Rechtsschule (=
unif bewijzen wat er in de maatschappij geld) in Duitsland door Carl
Friedrich Von Savigny – positief recht door een historische evolutie
, Elk land eigen recht
2. WISSELWERKING RECHT- GESCHIEDENIS /
RECHTSWETENSCHAP – GESCHIEDENISWETENSCHAP
Recht en gesch ondersteunende rol
- Vlak van Heuristiek ( regels die mensen gebruiken om snelle
beslissingen te nemen) jurist moet bewust zijn van tijdsverloop
tussen feiten en moment van de oordeling => straf is de straf die
gold op het moment van het feit (behalve als de staf milder is
geworden) dus moet hij altijd goed opletten
Wettekst geeft moment van verandering aan
Vb: testament werd opgemaakt door pastoor (voor franse rev) en nu
door notaris
- Andere bijdrage van gesch = de historische interpretatie van een
regel
Rechtshistorische interpretatie = rechtshistorische + wetshistorische
interpretatie (interprétation) maar ook wetsontwerp (projet de loi)(= gaat
uit van de regering) of wetsvoorstel (proposition de loi)(= gaat uit van
individuele), memorie van toelichting (exposé des motifs), het verslag
(rapport) van de bespreking in de parlementaire commissie (commission
parlementaire) en de amendementen (amdendements)
Deze doc zijn belangrijk voor nieuwe wetten
Rechtshistorische interpretatie => gaat op zoek naar indirecte
bronnen van een bepaalde regel, gebruikt niet alleen voorbereinde
documenten ( travaux préparatoires) maar ook wetgeving, rechtspraak,
rechtsleer (doctrine) dus eigenlijk een brede context waarbij een
regel onstaan en geevolueerd is
- Gesch heeft argumenten geleverd voor het verdedigen van
publiekrechtelijke standpunten
Bv: de onfahankelijkheidsverklaring van Vlaanderen (1790) staan
verwijzingen naar de gesch
Juristen en historici gingen op zoek naar historische rechtsregels
Geschiedeniswetenschap zorgde voor inhoud van het recht
- Historicus kan optreden als gerechtelijk expert ( expert judicaire) bv:
negationismeprocessen (strafbaar vanaf 1995)
- recht speelt dienende rol want zorgt voor geschreven bronnen
niet alleen denken aan formele rechtsbronnen maar ook juridische
toepassingen ( contracten, testamenten,…)
verhoor van een zaak kan nuttig zijn om het te weten komen van het
leven van onze voorouders
- klassieke geschiedschrijving geeft aandacht aan instellingen en
wetten => (publiek)recht
AANPAK
1. DEFINITIE: “GESCHIEDENIS VAN HET PUBLIEKRECHT EN VAN DE
POLITIEK”
A. GESCHIEDENIS
1. RECHTSGESCHIEDENIS = metejuridica
Maatschappij (société) wil afspraken en sancties (sanctions)
Juristen (=iemand die de universitaire studie Rechtsgeleerdheid heeft
afgerond) zien deze problematiek door juridische bril
Leiders/machthebbers bepalen regels niet nageleefd dan een sanctie
Eco bepaald macht soms nog geloof (vroeger altijd)
Oude sporen/feiten zijn inmiddels moeilijk geworden om te studeren
grote mijlpalen
Die problematiek kan je zien op verschillende manieren (bv:
economisch, sociologisch)
Rechtsgesch (histoire du droit) = meta juridisch (métajuridique) vakgebied =>
bestuderen recht vanuit andere wetenschap (bv: rechtssociologie,
rechtseco, rechtsfilo)
Juristen gaan om met positieve recht (droit positif) (= hier en nu geldende
recht) in een paradigma (samenhangend stelsel van modellen en
theorieën waarbinnen de werkelijkheid beschreven wordt) – metajuristen
niet
Basisveronderstelling = iedereen wordt geacht de wet te kennen (alleen
positief) maar praktisch onmogelijk – sociogene, criminologen,
historicussen duiden aan hoe weinig er gekend is
Rechtsfilo werpt licht op ideale organisatie van wetgeving (législation),
bestuur (administation) en rechtspraak (jurisprudence)
Rechtseco aan hand van economische modellen hoe juridische regels +
hoe problemen opgelost kunnen worden met zo weinig mogelijk
Rechtshistoricus interactie tussen recht en macht, poli, religie, klimaat,
…
Historische benadering NU belangrijker door Historische Rechtsschule (=
unif bewijzen wat er in de maatschappij geld) in Duitsland door Carl
Friedrich Von Savigny – positief recht door een historische evolutie
, Elk land eigen recht
2. WISSELWERKING RECHT- GESCHIEDENIS /
RECHTSWETENSCHAP – GESCHIEDENISWETENSCHAP
Recht en gesch ondersteunende rol
- Vlak van Heuristiek ( regels die mensen gebruiken om snelle
beslissingen te nemen) jurist moet bewust zijn van tijdsverloop
tussen feiten en moment van de oordeling => straf is de straf die
gold op het moment van het feit (behalve als de staf milder is
geworden) dus moet hij altijd goed opletten
Wettekst geeft moment van verandering aan
Vb: testament werd opgemaakt door pastoor (voor franse rev) en nu
door notaris
- Andere bijdrage van gesch = de historische interpretatie van een
regel
Rechtshistorische interpretatie = rechtshistorische + wetshistorische
interpretatie (interprétation) maar ook wetsontwerp (projet de loi)(= gaat
uit van de regering) of wetsvoorstel (proposition de loi)(= gaat uit van
individuele), memorie van toelichting (exposé des motifs), het verslag
(rapport) van de bespreking in de parlementaire commissie (commission
parlementaire) en de amendementen (amdendements)
Deze doc zijn belangrijk voor nieuwe wetten
Rechtshistorische interpretatie => gaat op zoek naar indirecte
bronnen van een bepaalde regel, gebruikt niet alleen voorbereinde
documenten ( travaux préparatoires) maar ook wetgeving, rechtspraak,
rechtsleer (doctrine) dus eigenlijk een brede context waarbij een
regel onstaan en geevolueerd is
- Gesch heeft argumenten geleverd voor het verdedigen van
publiekrechtelijke standpunten
Bv: de onfahankelijkheidsverklaring van Vlaanderen (1790) staan
verwijzingen naar de gesch
Juristen en historici gingen op zoek naar historische rechtsregels
Geschiedeniswetenschap zorgde voor inhoud van het recht
- Historicus kan optreden als gerechtelijk expert ( expert judicaire) bv:
negationismeprocessen (strafbaar vanaf 1995)
- recht speelt dienende rol want zorgt voor geschreven bronnen
niet alleen denken aan formele rechtsbronnen maar ook juridische
toepassingen ( contracten, testamenten,…)
verhoor van een zaak kan nuttig zijn om het te weten komen van het
leven van onze voorouders
- klassieke geschiedschrijving geeft aandacht aan instellingen en
wetten => (publiek)recht
