9. Met minne of recht? Alternatieve
geschillenbeslechting
Het gaat over wat juristen in de praktijk doen. Juristen moeten belangen verdedigen op het moment
dat er een conflict ontstaat. Ze moeten conflicten kunnen zien. Zij zien ook waar en hoe
conflictmateriaal ontstaat m.a.w. wat is doorheen de geschiedenis de basisapproach geweest en
conflicten te doen bedaren? 2tendensen:
Modellen van omgang met conflict
1.Conflictmodel : er zal altijd conflict zijn tss mensen. Als advocaat ben je de soldaat die je cliënt
beschermt in de ‘oorlog’ die ontstaan is.
(“met recht”)
of
2.Verzoeningsmodel : met liefde en meer emotionele intentie zal men een conflict proberen te
beslechten.
(“met minne)
Moderne positivistische paradigma
Conflictmodel domineert in de periode van de codificaties (19e-20e eeuw). Periode
van het positivistische paradigma.
NORMEN GESCHILLENBESLECHTING
Positivisme Niet: “geschillenoplossing” (P. Van
Formalisme: formele rechtsbronnen Orshoven)
(bindende vs. gezaghebbende) Geweldmonopolie Staat
Scheiding Kerk en Staat Verbod eigenrichting (beperkte uitz.)
Recht <> rechtvaardigheid Rechtbanken in GW of opgericht door
Recht <> sociale normen, moraal, religie wet; b.v. VR, Pol., Corr, Ass., HvC, GWH,
RvS
Toenemend “ADR”, erkend via wet
Moderne positivistische paradigma
Heeft antwoordt op 2 belangrijke vragen:
Wie creëert er wetten?
Wie zal er conflicten oplossen?
In ons huidige recht is het antwoord op beide vragen de staat. In de 19 e E ontstond er plotseling een
staat die komaf kon maken met de overherende macht van het katholieke régime. Men probeert dus
, een staat te creëren die helemaal losstaat van religie. Daarnaast ook los van moraal -> recht heeft
niets te maken met moraal of religie.
Het recht probeert geschillen niet op te lossen maar eerder te beslechten! Het is niet de bedoeling
dat ons juridisch systeem de geschillen echt wegneemt/oplost. De rechtsbanken en juristen proberen
er eerder voor te zorgen dat een conflict uit de hand loopt. Er is niet altijd sprake van religie. De
bedoeling is dus louter voor een stabiele situatie zorgen.
Als je je geschil laat beslechten, kom je terecht bij de staat max het is onmogelijk instanties op te
ruihten die niet door de wet voorgeschreven zijn.
VB.: shariarechtbanken zijn niet via de wet opgericht
In het AR was er sprake van kerkelijke rechtbanken.
Je mag daarnaast niet het recht in eigen handen nemen (BASISPRINCIPE VAN ONZE RECHTSSTAAT). Je
hebt die rechten helemaal in handen gegeven van die instanties van de officiële rechtbanken.
Problematiek: migratiefamilies waarbij de vader zijn dochter vermoordde omdat de
dochter niet wilde huwen met wie de ouders hadden uitgekozen. Dat staat dus
duidelijk haaks op ons modern positivistisch paradigma.
Klassieke beeld
WETBOEKEN RECHTBANKEN
Conflictueel model lost de conflicten niet echt op en zorgt voor wrevel (discussie). Conflict is niet
opgelost maar beslecht!!! Er is dus niet sprake van een verzoening maar wel van een winnaar en
een verliezer. 5°% vd gebruikers zijn verliezers en boos op de justitie. Het juridisch systeem zorgt
voor wrevel!
geschillenbeslechting
Het gaat over wat juristen in de praktijk doen. Juristen moeten belangen verdedigen op het moment
dat er een conflict ontstaat. Ze moeten conflicten kunnen zien. Zij zien ook waar en hoe
conflictmateriaal ontstaat m.a.w. wat is doorheen de geschiedenis de basisapproach geweest en
conflicten te doen bedaren? 2tendensen:
Modellen van omgang met conflict
1.Conflictmodel : er zal altijd conflict zijn tss mensen. Als advocaat ben je de soldaat die je cliënt
beschermt in de ‘oorlog’ die ontstaan is.
(“met recht”)
of
2.Verzoeningsmodel : met liefde en meer emotionele intentie zal men een conflict proberen te
beslechten.
(“met minne)
Moderne positivistische paradigma
Conflictmodel domineert in de periode van de codificaties (19e-20e eeuw). Periode
van het positivistische paradigma.
NORMEN GESCHILLENBESLECHTING
Positivisme Niet: “geschillenoplossing” (P. Van
Formalisme: formele rechtsbronnen Orshoven)
(bindende vs. gezaghebbende) Geweldmonopolie Staat
Scheiding Kerk en Staat Verbod eigenrichting (beperkte uitz.)
Recht <> rechtvaardigheid Rechtbanken in GW of opgericht door
Recht <> sociale normen, moraal, religie wet; b.v. VR, Pol., Corr, Ass., HvC, GWH,
RvS
Toenemend “ADR”, erkend via wet
Moderne positivistische paradigma
Heeft antwoordt op 2 belangrijke vragen:
Wie creëert er wetten?
Wie zal er conflicten oplossen?
In ons huidige recht is het antwoord op beide vragen de staat. In de 19 e E ontstond er plotseling een
staat die komaf kon maken met de overherende macht van het katholieke régime. Men probeert dus
, een staat te creëren die helemaal losstaat van religie. Daarnaast ook los van moraal -> recht heeft
niets te maken met moraal of religie.
Het recht probeert geschillen niet op te lossen maar eerder te beslechten! Het is niet de bedoeling
dat ons juridisch systeem de geschillen echt wegneemt/oplost. De rechtsbanken en juristen proberen
er eerder voor te zorgen dat een conflict uit de hand loopt. Er is niet altijd sprake van religie. De
bedoeling is dus louter voor een stabiele situatie zorgen.
Als je je geschil laat beslechten, kom je terecht bij de staat max het is onmogelijk instanties op te
ruihten die niet door de wet voorgeschreven zijn.
VB.: shariarechtbanken zijn niet via de wet opgericht
In het AR was er sprake van kerkelijke rechtbanken.
Je mag daarnaast niet het recht in eigen handen nemen (BASISPRINCIPE VAN ONZE RECHTSSTAAT). Je
hebt die rechten helemaal in handen gegeven van die instanties van de officiële rechtbanken.
Problematiek: migratiefamilies waarbij de vader zijn dochter vermoordde omdat de
dochter niet wilde huwen met wie de ouders hadden uitgekozen. Dat staat dus
duidelijk haaks op ons modern positivistisch paradigma.
Klassieke beeld
WETBOEKEN RECHTBANKEN
Conflictueel model lost de conflicten niet echt op en zorgt voor wrevel (discussie). Conflict is niet
opgelost maar beslecht!!! Er is dus niet sprake van een verzoening maar wel van een winnaar en
een verliezer. 5°% vd gebruikers zijn verliezers en boos op de justitie. Het juridisch systeem zorgt
voor wrevel!
