Het ontstaan van het leven
- Fixisme : éénmalige schepping, ontstaan van soorten, conform het bijbelverhaal,
Linnaeus
- Lamarckisme: modificatie is erfelijk
- Catastrofisme: meerdere scheppingen, elk gevolgd door een ramp, Cuvier
- Neodarwinisme:
°ontstaan van variatie: toevallige wijzigingen in DNA (mutaties) = zorgen voor
variatie tussen individuen
°geslachtelijke voortplanting: recombinatie van bestaande en gemuteerde genen &
mutaties zijn erfelijk
°natuurlijke selectie: best aangepaste mutanten overleven
°isolatie: ontstaan van nieuwe soorten
- Creationisme/intelligent design: aanvaarden evolutietheorie, maar denken dat
een intelligente macht op bepaalde momenten heeft ingegrepen en het proces in
de juiste richting heeft geduwd.
De moderne evolutietheorie
- Darwinisme: in het midden van de 19de eeuw legde Charles Darwin de grondslag
van de moderne evolutietheorie. → Alle levende organisme nu stammen af van
vroegere, eenvoudigere organisme
= aanpassing en natuurlijke selectie
Variabiliteit en erfelijkheid:
Individuele variabiliteit: verscheidenheid tussen individuen.
Erfelijkheid: individuele verschillen worden overgedragen op het nageslacht.
→ Variabiliteit heeft verschillende oorzaken:
- mutaties: Hoewel mutaties meestal een negatieve invloed hebben, gebeurt het
af en toe dat de gevormde mutant beter aangepast is aan de nieuwe
omstandigheden = meer kans op overleven.
- geslachtelijke voortplanting: kruisingen tussen gemuteerde en niet-
gemuteerde organismen & cross-over van de chromosomen tijdens de meiose >
veroorzaken recombinatie (=grote verscheidenheid van genencombinaties)
Overcapaciteit en constantheid
Er worden meer nakomelingen geboren dan nodig om een populatie in stand te
houden. Toch blijft het aantal individuen binnen een populatie min of meer
constant.
Adaptie en natuurlijke selectie
Adaptie: het geheel van eigenschappen dat organismen geschikt maakt om in
bepaalde milieuomstandigheden te overleven.
Natuurlijke selectie: de aangepaste individuen hebben meer overlevingskansen.
→ strijd om het bestaan (Struggle for life) & best aangepaste individuen overleven
(Survival of the fittest)
- Er is competitie tussen individuen om eten, water, leefruimte, … te bemachtigen.
- Het organisme dat het meeste nakomelingen heeft, wordt biologisch als het ‘fitst’
gezien.
- Organismen blijven zich voortplanten, eten of geen eten.
Waarom is het belangrijk dat een antibioticakuur volledig gevolgd wordt?
, Als je eerder stopt is er de kans dat de bacteriën die toevallig een geschikte mutatie
ondergingen het overleven. Uit die bacteriën kan een resistente stam groeien, die
zich beter kan uitbreiden omdat de niet aangepaste soortgenoten geëlimineerd zijn.