Schizofreniespectrum stoornis
Kenmerken - Positieve symptomen= psychotische nieuwvormingen
- Negatieve symptomen = psychische uitvalverschijnselen
- Inhoudelijke denkstoornissen
- Formele denkstoornissen= organisatie van het denken is verstoord
- Stoornissen in emotioneel leven
- Stoornissen in het gedrag
Voorkomen - Minder dan 1% van de bevolking
- Iets meer bij mannen dan bij vrouwen
- Kan op iedere leeftijd beginnen, maar zelden voor puberteit of na middelbare leeftijd
- Mannen (15-25jaar) en vrouwen (25-35jaar)
- Vaker tot de lagere sociale klasse
Verklaring Diathese stressmodel
- Diathese= de kwetsbaarheid van een persoon
Geërfd, beïnvloed door leefomstandigheden, afhankelijk van de denkstijl
- De mate van stress in de omgeving
Gebeurtenissen in de omgeving, de manier waarop de persoon de gebeurtenis waarneemt
Biologische verklaring
- Erfelijkheid
- Hersenafwijkingen
- Neurobiochemische processen
Sociale verklaring
- Gezinsfactoren
- Emotionele gezinsklimaat (verloop)
Andere factoren
- Belastende factoren
- Risicofactoren (traumatische jeugdervaringen, misbruik van alcohol en drugs, sociale uitsluiting bij minderheden, wonen in de grote stad)
- Maatschappelijke factoren (lagere klassen)
Behandeling - Antipsychotica en neuroleptica - 2 groepen
Bijwerkingen: sufheid, duizeligheid, beven, verminderde bewegelijkheid of Parkinson, bewegingsstoornissen of tardieve dyskinesie
- Psycho-educatie
- Duur van de inname
- Psychosociale aanpak, Psychosociale behandeling= cognitieve gedragstherapie
- Sociale vaardigheidstraining
- Executieve functietraining
- Alcohol en drugs
- Selfempowerment/ herstelgerichte zorg
- Acute dagopname/ behandeling
- Dwangopname
Prognose - Geen volledig herstel
- Hooguit ½ werkt of studeert
, - Participeren is lastig
- Beloop kan erg verschillend zijn
- 10-15% herstelt volledig
- 10-15% houdt chronische klachten over
- Groot deel heeft terugval
- Risico ongunstig verloop stijgt:
Voorkomt in directe familie, geleidelijk en zonder duidelijke aanleiding ontstaat, negatieve symptoom overheersen
Niet schizofrene psychotische stoornissen= zijn geen gevolg van hersenafwijkingen, misbruik van alcohol of lichamelijke aandoeningen
= functionele psychosen
, Stoornis Waanstoornis Schizofreniforme stoornis Kortdurende psychotische stoornis Gedeelde psychotische stoornis
Kenmerken Enkel symptoom= waan Korter dan 6 maanden = wanneer de psychotische Beïnvloeding in nauw contact met een
- Niet bizarre wanen Definitieve diagnose pas 6 symptomen abrupt verschijnen en in waanpatiënt
- De inhoud slaat op gebeurtenissen of maanden na optrede minder dan 1 maand volledig Meestal een paranoïde waan= folie à
ervaringen die ten dele waar kunnen zichtbaar verdwijnen deux
zijn maar dat in de werkelijkheid niet - Wanen en hallucinaties Wanneer de relatie met de inductor
zijn - Vreemde associaties ophoudt, verdwijnt meestal de
Verschillende varianten - Verwardheid psychose bij de twee personen
- Erotische betrekkingswaan (vrouwen, - Katatonie inductie psychose
onderdeel manische periode) - Verstoordgedrag
- Grootheidswaan (onderscheid Reactieve psychose: stoornis uitgelokt
manische periode is soms moeilijk) door een ingrijpende gebeurtenis
- Somatische en/of hypochondrische
waan Postpartumpsychose: stoornis treedt
- Paranoïde waan of op in aansluiting op een bevalling
achtervolgingswaan
- Jaloeziewaan of ontrouwwaan
Voorkomen - 0,03% van de bevolking - Gunstiger dan - Komt niet vaak voor ?
- Geen sekseverschil Schizofrenie - Vermoedelijk vooral bij
- Chronisch verkoop - Terugval mogelijk adolescenten en
- Begint meestal rond 40ste levensjaar, jongvolwassenen
duurt soms jaren
Verklaring - Genetische factoren Over oorzaak weinig bekent Over oorzaak weinig bekent Versterkt door sociaal isolement van
- Sociaal isolement Verzameling van beide betrokkenen
uiteenlopende syndromen die Nauw contact met een waanpatiënt
verwant zijn aan schizofrenie
Behandeling - Geen behoefte - Als schizofrenie - Rustige omgeving+ - Na verbreken van relatie
- Onvrijwillige opnames ondersteunende verdwijnt de overgenomen
- Jaloeziewaan= uit elkaar halen therapeutische gesprekken+ waan meestal snel naar de
tijdelijke oplossing aanpak stressoren achtergrond
- Antipsychotica: weinig effect - Antipsychotica zijn soms - De inductor verder
- Geen grote kans op herstel noodzakelijk behandelen als een
- Groote kans op herstel waanpatiënt
Kenmerken - Positieve symptomen= psychotische nieuwvormingen
- Negatieve symptomen = psychische uitvalverschijnselen
- Inhoudelijke denkstoornissen
- Formele denkstoornissen= organisatie van het denken is verstoord
- Stoornissen in emotioneel leven
- Stoornissen in het gedrag
Voorkomen - Minder dan 1% van de bevolking
- Iets meer bij mannen dan bij vrouwen
- Kan op iedere leeftijd beginnen, maar zelden voor puberteit of na middelbare leeftijd
- Mannen (15-25jaar) en vrouwen (25-35jaar)
- Vaker tot de lagere sociale klasse
Verklaring Diathese stressmodel
- Diathese= de kwetsbaarheid van een persoon
Geërfd, beïnvloed door leefomstandigheden, afhankelijk van de denkstijl
- De mate van stress in de omgeving
Gebeurtenissen in de omgeving, de manier waarop de persoon de gebeurtenis waarneemt
Biologische verklaring
- Erfelijkheid
- Hersenafwijkingen
- Neurobiochemische processen
Sociale verklaring
- Gezinsfactoren
- Emotionele gezinsklimaat (verloop)
Andere factoren
- Belastende factoren
- Risicofactoren (traumatische jeugdervaringen, misbruik van alcohol en drugs, sociale uitsluiting bij minderheden, wonen in de grote stad)
- Maatschappelijke factoren (lagere klassen)
Behandeling - Antipsychotica en neuroleptica - 2 groepen
Bijwerkingen: sufheid, duizeligheid, beven, verminderde bewegelijkheid of Parkinson, bewegingsstoornissen of tardieve dyskinesie
- Psycho-educatie
- Duur van de inname
- Psychosociale aanpak, Psychosociale behandeling= cognitieve gedragstherapie
- Sociale vaardigheidstraining
- Executieve functietraining
- Alcohol en drugs
- Selfempowerment/ herstelgerichte zorg
- Acute dagopname/ behandeling
- Dwangopname
Prognose - Geen volledig herstel
- Hooguit ½ werkt of studeert
, - Participeren is lastig
- Beloop kan erg verschillend zijn
- 10-15% herstelt volledig
- 10-15% houdt chronische klachten over
- Groot deel heeft terugval
- Risico ongunstig verloop stijgt:
Voorkomt in directe familie, geleidelijk en zonder duidelijke aanleiding ontstaat, negatieve symptoom overheersen
Niet schizofrene psychotische stoornissen= zijn geen gevolg van hersenafwijkingen, misbruik van alcohol of lichamelijke aandoeningen
= functionele psychosen
, Stoornis Waanstoornis Schizofreniforme stoornis Kortdurende psychotische stoornis Gedeelde psychotische stoornis
Kenmerken Enkel symptoom= waan Korter dan 6 maanden = wanneer de psychotische Beïnvloeding in nauw contact met een
- Niet bizarre wanen Definitieve diagnose pas 6 symptomen abrupt verschijnen en in waanpatiënt
- De inhoud slaat op gebeurtenissen of maanden na optrede minder dan 1 maand volledig Meestal een paranoïde waan= folie à
ervaringen die ten dele waar kunnen zichtbaar verdwijnen deux
zijn maar dat in de werkelijkheid niet - Wanen en hallucinaties Wanneer de relatie met de inductor
zijn - Vreemde associaties ophoudt, verdwijnt meestal de
Verschillende varianten - Verwardheid psychose bij de twee personen
- Erotische betrekkingswaan (vrouwen, - Katatonie inductie psychose
onderdeel manische periode) - Verstoordgedrag
- Grootheidswaan (onderscheid Reactieve psychose: stoornis uitgelokt
manische periode is soms moeilijk) door een ingrijpende gebeurtenis
- Somatische en/of hypochondrische
waan Postpartumpsychose: stoornis treedt
- Paranoïde waan of op in aansluiting op een bevalling
achtervolgingswaan
- Jaloeziewaan of ontrouwwaan
Voorkomen - 0,03% van de bevolking - Gunstiger dan - Komt niet vaak voor ?
- Geen sekseverschil Schizofrenie - Vermoedelijk vooral bij
- Chronisch verkoop - Terugval mogelijk adolescenten en
- Begint meestal rond 40ste levensjaar, jongvolwassenen
duurt soms jaren
Verklaring - Genetische factoren Over oorzaak weinig bekent Over oorzaak weinig bekent Versterkt door sociaal isolement van
- Sociaal isolement Verzameling van beide betrokkenen
uiteenlopende syndromen die Nauw contact met een waanpatiënt
verwant zijn aan schizofrenie
Behandeling - Geen behoefte - Als schizofrenie - Rustige omgeving+ - Na verbreken van relatie
- Onvrijwillige opnames ondersteunende verdwijnt de overgenomen
- Jaloeziewaan= uit elkaar halen therapeutische gesprekken+ waan meestal snel naar de
tijdelijke oplossing aanpak stressoren achtergrond
- Antipsychotica: weinig effect - Antipsychotica zijn soms - De inductor verder
- Geen grote kans op herstel noodzakelijk behandelen als een
- Groote kans op herstel waanpatiënt
