College 2; Identiteitsontwikkeling 1
Persoonlijkheid
Persoonlijkheid
Uniek patroon van psychische en gedragskenmerken van een persoon. War
hebben nature en nurture hiermee te maken
‘Big Five’
Vijf dimensies waarmee de persoonlijkheid kan worden beschreven
Erik Erikson
Theorie over
persoonlijkheid(sontwikkeling)
Dimensies Big Five
Extraversie
o Op de omgeving gericht versus
naar binnengebracht.
Altruïsme, vriendelijkheid
o Meegaand versus dominant.
Zorgvuldigheid
o Ordelijk versus wanordelijk
Emotionele stabiliteit
o Rustig versus onrustig
Openheid voor ervaring en ideeën
o Vernieuwend versus behoudend
Persoonlijkheid volgens Sigmund Freud
Wat wil het ID (of ES)?
Wat wil het superego (of het uber-ich)
De bemiddelaar/het realiteitsprincipe; wat is de uitkomst uiteindelijk (ego/ich)?
Freud: de psychoanalytische theorie.
Persoonlijkheid heeft een dynamische structuur die
gevormd wordt door drie krachten:
1. Es (of: id)
2. Ich (of: ego)
3. Uber-ich (of: super-ego)
ID =
De meest bepalende kracht voor persoonlijkheid
De fysiologische motor van alle psychische
processen, deze is aanwezig vanaf de geboorte.
, Volledig onbewust: instinctieve en primitieve gedrag. Wordt gedreven door het
genotsprincipe, streven naar onmiddellijke bevrediging van alle verlangens,
wensen en behoeften. Als deze niet onmiddellijk worden bevredigd angst
of spanning.
Vroeg al aanwezig: Kinderen hebben honger, dit moet bevredigd worden.
Hoewel mensen uiteindelijk leren om de id te beheersen, blijft dit deel van de
persoonlijkheid dezelfde oerkracht geven gedurende het hele leven. Het is de
ontwikkeling van het ego en het superego die mensen in staat stelt om de
basisinstincten van de id te beheersen en te handelen op een manier die
zowel realistisch als sociaal aanvaardbaar is.
Superego =
Dit ontwikkelt zich als laatste en bevat de morele normen en idealen die je
meekrijgt van je ouders en de samenleving. Het biedt richtlijnen voor het
maken van oordelen.
Er zijn twee delen van het superego:
o Het ego-ideaal dit omvat de regels en normen voor goed gedrag. Dit
zijn gedragingen die zijn goedgekeurd door ouders en andere
autoriteiten. Het gehoorzamen aan deze regels leidt tot een gevoel van
trots, waarde en prestatie.
o Het geweten bevat informatie over zaken die door ouders en de
samenleving als slecht worden ervaren. Deze gedragingen zijn vaak
verboden en leiden tot slechte gevolgen, straffen of schuldgevoelens
en wroeging.
Het superego werkt om ons gedrag te perfectioneren en ons beschaafd te
maken. Het helpt alle onaanvaardbare neigingen van de id te onderdrukken
en worstelt om het ego te laten handelen op grond van idealistische normen in
plaats van op realistische principes. Het superego is aanwezig in het bewuste,
pre-bewuste en onbewuste.
Ego =
Staat voor de waarneming, het bewustzijn en het verstand, het realiseert
impulsen van de id en het superego volgens het realiteitsprincipe: het
controleert het ID, houdt rekening met de eisen van superego, weert
bedreigingen af en verdringt pijnlijke ervaringen uit het bewustzijn. Het
bemiddelt tot twee krachten en smelt ze samen tot een samenhangende en
acceptabele persoonlijkheid.
Erik Erikson (1902-1994); identiteit
Erikson gebruikt het model van Freud (id, ego, superego)
De adolescentiefase: de identiteitsontwikkeling of de ego-identiteit
Het verwerven van een gevoel van identiteit: belangrijke ‘taak’ van adolescent (er
verandert veel!)
1. Besef van continuïteit
2. Besef van (h)erkenning
3. Besef van innerlijke vrijheid in afhankelijkheid
4. Besef van een zinvolle toekomst
Persoonlijkheid
Persoonlijkheid
Uniek patroon van psychische en gedragskenmerken van een persoon. War
hebben nature en nurture hiermee te maken
‘Big Five’
Vijf dimensies waarmee de persoonlijkheid kan worden beschreven
Erik Erikson
Theorie over
persoonlijkheid(sontwikkeling)
Dimensies Big Five
Extraversie
o Op de omgeving gericht versus
naar binnengebracht.
Altruïsme, vriendelijkheid
o Meegaand versus dominant.
Zorgvuldigheid
o Ordelijk versus wanordelijk
Emotionele stabiliteit
o Rustig versus onrustig
Openheid voor ervaring en ideeën
o Vernieuwend versus behoudend
Persoonlijkheid volgens Sigmund Freud
Wat wil het ID (of ES)?
Wat wil het superego (of het uber-ich)
De bemiddelaar/het realiteitsprincipe; wat is de uitkomst uiteindelijk (ego/ich)?
Freud: de psychoanalytische theorie.
Persoonlijkheid heeft een dynamische structuur die
gevormd wordt door drie krachten:
1. Es (of: id)
2. Ich (of: ego)
3. Uber-ich (of: super-ego)
ID =
De meest bepalende kracht voor persoonlijkheid
De fysiologische motor van alle psychische
processen, deze is aanwezig vanaf de geboorte.
, Volledig onbewust: instinctieve en primitieve gedrag. Wordt gedreven door het
genotsprincipe, streven naar onmiddellijke bevrediging van alle verlangens,
wensen en behoeften. Als deze niet onmiddellijk worden bevredigd angst
of spanning.
Vroeg al aanwezig: Kinderen hebben honger, dit moet bevredigd worden.
Hoewel mensen uiteindelijk leren om de id te beheersen, blijft dit deel van de
persoonlijkheid dezelfde oerkracht geven gedurende het hele leven. Het is de
ontwikkeling van het ego en het superego die mensen in staat stelt om de
basisinstincten van de id te beheersen en te handelen op een manier die
zowel realistisch als sociaal aanvaardbaar is.
Superego =
Dit ontwikkelt zich als laatste en bevat de morele normen en idealen die je
meekrijgt van je ouders en de samenleving. Het biedt richtlijnen voor het
maken van oordelen.
Er zijn twee delen van het superego:
o Het ego-ideaal dit omvat de regels en normen voor goed gedrag. Dit
zijn gedragingen die zijn goedgekeurd door ouders en andere
autoriteiten. Het gehoorzamen aan deze regels leidt tot een gevoel van
trots, waarde en prestatie.
o Het geweten bevat informatie over zaken die door ouders en de
samenleving als slecht worden ervaren. Deze gedragingen zijn vaak
verboden en leiden tot slechte gevolgen, straffen of schuldgevoelens
en wroeging.
Het superego werkt om ons gedrag te perfectioneren en ons beschaafd te
maken. Het helpt alle onaanvaardbare neigingen van de id te onderdrukken
en worstelt om het ego te laten handelen op grond van idealistische normen in
plaats van op realistische principes. Het superego is aanwezig in het bewuste,
pre-bewuste en onbewuste.
Ego =
Staat voor de waarneming, het bewustzijn en het verstand, het realiseert
impulsen van de id en het superego volgens het realiteitsprincipe: het
controleert het ID, houdt rekening met de eisen van superego, weert
bedreigingen af en verdringt pijnlijke ervaringen uit het bewustzijn. Het
bemiddelt tot twee krachten en smelt ze samen tot een samenhangende en
acceptabele persoonlijkheid.
Erik Erikson (1902-1994); identiteit
Erikson gebruikt het model van Freud (id, ego, superego)
De adolescentiefase: de identiteitsontwikkeling of de ego-identiteit
Het verwerven van een gevoel van identiteit: belangrijke ‘taak’ van adolescent (er
verandert veel!)
1. Besef van continuïteit
2. Besef van (h)erkenning
3. Besef van innerlijke vrijheid in afhankelijkheid
4. Besef van een zinvolle toekomst
