Ecologie en duurzaamheid
4.1 SAMENHANG IN ECOSYSTEMEN............................................................................................................... 2
4.1.1 WAT IS EEN ECOSYSTEEM?...............................................................................................................................2
4.1.2 VOEDSELRELATIES IN EEN ECOSYSTEEM...............................................................................................................2
4.1.3 DE ENERGIESTROOM IN EEN ECOSYSTEEM............................................................................................................3
4.1.4 DE VOEDSELKRINGLOOP...................................................................................................................................4
4.2 ECOSYSTEMEN IN VERANDERING............................................................................................................. 4
4.2.1 DE DYNAMIEK VAN ECOSYSTEMEN......................................................................................................................4
4.2.2 VERANDERINGEN IN EEN POPULATIE...................................................................................................................4
4.2.3 SUCCESSIE.................................................................................................................................................... 5
4.3 MENSELIJKE INVLOEDEN OP ECOSYSTEMEN.............................................................................................. 6
4.3.1 DE WISSELWERKING TUSSEN MENSEN EN HUN OMGEVING......................................................................................6
4.3.2 MILIEUPROBLEMEN........................................................................................................................................6
4.3.3 KLIMAATVERANDERING...................................................................................................................................8
4.4 DUURZAME ONTWIKKELING..................................................................................................................... 9
4.4.1 WAT IS DUURZAME ONTWIKKELING?..................................................................................................................9
4.4.2 LEREN VAN DE NATUUR...................................................................................................................................9
4.4.3 WAT KUN JE ZELF DOEN.................................................................................................................................10
, 4.1 samenhang in ecosystemen
4.1.1 wat is een ecosysteem?
- Ieder levend wezen is afhankelijk van zijn omgeving. Zo hangen biotische
factoren (levende organismen) en abiotische factoren (levensloze
organismen) nauw met elkaar samen en beïnvloeden ze elkaar.
Deze twee samenhangende delen in een bepaald gebied noem je een
ecosysteem.
- Elk ecosysteem heeft verschillende kenmerken.
Vb in een loofbos groeien paddenstoelen, eiken, varens en komen
bepaalde dieren voor, zoals een haas, eekhoorn, vossen... In het midden
van het bos is het mossig en kan weinig zon aan de planten. Aan de rand
van datzelfde bos vind je meer zon, waardoor er meer biodiversiteit kan
ontstaan.
- Biodiversiteit gaat over alle planten, dieren en micro-organismen, en
over de eco-systemen die ze samen vormen.
- De instandhouding van de biodiversiteit en de bijhorende genetische
variatie is van grote waarde voor het evenwicht en het
aanpassingsvermogen van ecosystemen.
- Ecosystemen kunnen verschillen in grootte
o Een sloot kan een ecogebied zijn
o Maar een uitgestrekt duingebied ook
Deze typische ecosystemen worden biotopen genoemd. Het zijn
gebieden met een uniform landschapstype, waarbij het klimaat en
geografische kenmerken hetzelfde zijn.
- Binnen een biotoop kan je opnieuw specifieke leefgebieden onderscheiden,
namelijk habitats.
- De verschillende ecosystemen kunnen elkaar beïnvloeden.
Vb. een loofbos grenst aan een weiland. Een konijn zoekt in dit weiland
naar iets eetbaars, waardoor andere konijnen gaan volgen. Hierdoor kan
een eikel ontkiemen en onder de juiste omstandigheden uitgroeien tot een
boom.
4.1.2 Voedselrelaties in een ecosysteem
- In een ecosysteem kunnen organismen elkaar op verschillende manieren
beïnvloeden.
- Organismen hebben altijd concurrentie van andere organismen. Het is
een competitie.
- Vooral de voedselrelaties zijn belangrijk, omdat elk organisme voedsel
nodig heeft om in leven te blijven en vaak ook weer gegeten wordt door
(andere) dieren.
4.1 SAMENHANG IN ECOSYSTEMEN............................................................................................................... 2
4.1.1 WAT IS EEN ECOSYSTEEM?...............................................................................................................................2
4.1.2 VOEDSELRELATIES IN EEN ECOSYSTEEM...............................................................................................................2
4.1.3 DE ENERGIESTROOM IN EEN ECOSYSTEEM............................................................................................................3
4.1.4 DE VOEDSELKRINGLOOP...................................................................................................................................4
4.2 ECOSYSTEMEN IN VERANDERING............................................................................................................. 4
4.2.1 DE DYNAMIEK VAN ECOSYSTEMEN......................................................................................................................4
4.2.2 VERANDERINGEN IN EEN POPULATIE...................................................................................................................4
4.2.3 SUCCESSIE.................................................................................................................................................... 5
4.3 MENSELIJKE INVLOEDEN OP ECOSYSTEMEN.............................................................................................. 6
4.3.1 DE WISSELWERKING TUSSEN MENSEN EN HUN OMGEVING......................................................................................6
4.3.2 MILIEUPROBLEMEN........................................................................................................................................6
4.3.3 KLIMAATVERANDERING...................................................................................................................................8
4.4 DUURZAME ONTWIKKELING..................................................................................................................... 9
4.4.1 WAT IS DUURZAME ONTWIKKELING?..................................................................................................................9
4.4.2 LEREN VAN DE NATUUR...................................................................................................................................9
4.4.3 WAT KUN JE ZELF DOEN.................................................................................................................................10
, 4.1 samenhang in ecosystemen
4.1.1 wat is een ecosysteem?
- Ieder levend wezen is afhankelijk van zijn omgeving. Zo hangen biotische
factoren (levende organismen) en abiotische factoren (levensloze
organismen) nauw met elkaar samen en beïnvloeden ze elkaar.
Deze twee samenhangende delen in een bepaald gebied noem je een
ecosysteem.
- Elk ecosysteem heeft verschillende kenmerken.
Vb in een loofbos groeien paddenstoelen, eiken, varens en komen
bepaalde dieren voor, zoals een haas, eekhoorn, vossen... In het midden
van het bos is het mossig en kan weinig zon aan de planten. Aan de rand
van datzelfde bos vind je meer zon, waardoor er meer biodiversiteit kan
ontstaan.
- Biodiversiteit gaat over alle planten, dieren en micro-organismen, en
over de eco-systemen die ze samen vormen.
- De instandhouding van de biodiversiteit en de bijhorende genetische
variatie is van grote waarde voor het evenwicht en het
aanpassingsvermogen van ecosystemen.
- Ecosystemen kunnen verschillen in grootte
o Een sloot kan een ecogebied zijn
o Maar een uitgestrekt duingebied ook
Deze typische ecosystemen worden biotopen genoemd. Het zijn
gebieden met een uniform landschapstype, waarbij het klimaat en
geografische kenmerken hetzelfde zijn.
- Binnen een biotoop kan je opnieuw specifieke leefgebieden onderscheiden,
namelijk habitats.
- De verschillende ecosystemen kunnen elkaar beïnvloeden.
Vb. een loofbos grenst aan een weiland. Een konijn zoekt in dit weiland
naar iets eetbaars, waardoor andere konijnen gaan volgen. Hierdoor kan
een eikel ontkiemen en onder de juiste omstandigheden uitgroeien tot een
boom.
4.1.2 Voedselrelaties in een ecosysteem
- In een ecosysteem kunnen organismen elkaar op verschillende manieren
beïnvloeden.
- Organismen hebben altijd concurrentie van andere organismen. Het is
een competitie.
- Vooral de voedselrelaties zijn belangrijk, omdat elk organisme voedsel
nodig heeft om in leven te blijven en vaak ook weer gegeten wordt door
(andere) dieren.
