Samenvatting Biologie (Biogenie 5.2), Thema 3 - Stofuitwisseling tussen cellen en hun milieu

Thema 3 - Stofuitwisseling tussen cellen en hun milieu


1. Transport van stoffen in en uit cellen

Functioneren Stoffen uitwisselen cellen-omgeving noodzakelijk
 Opname: energierijke stoffen en bouwstoffen
 Afgifte: afvalstoffen
2 problemen bij  Volgens concentratiegradiënt bewegen
stofuitwisseling (van hoge -> lage concentratie bewegen)
-> maar: heel wat stoffen tegen de
concentratiegradiënt
 Celmembranen verhinderen een vrij transport voor de
meeste noodzakelijke moleculen en ionen
-> moeilijk voor
- kleine apolaire moleculen (O2 , CO2)
- vetoplosbare moleculen
- water
ondoorlatend
- andere moleculen + ionen
-> celmembraan = halfdoorlatend
Gevolg Verschillende transportmethoden nodig




2. Passief transport

Wat  Met concentratiegradiënt mee
 Zonder investering van energie
Vormen  Diffusie
-> verplaatsing van opgeloste stoffen doorheen dubbele
fosfolipidenlaag
 Osmose
-> verplaatsing van water doorheen semipermeabel
membraan
 Geleide diffusie
-> verplaatsing wateroplosbare moleculen en ionen via
transportproteïnen

, 2.1 Diffusie
2.1.1 Wat is diffusie?

Wat  Opgeloste stoffen verplaatsen zich in vloeistof of gas
t.g.v een concentratieverschil
 Met concentratiegradiënt mee
=> concentratie overal =
 Via permeabel membraan
 Geen verbruik van energie




Diffusie van
ether i/d
lucht




Diffusie van
verf in water




2.1.2 Factoren die de diffusiesnelheid beïnvloeden

Invloed  Temperatuur
-> temperatuur ↑, diffusiesnelheid ↑
 Grootte opgeloste deeltjes
-> diffusiesnelheid kleine deeltjes > diffusiesnelheid grote
deeltjes
 Verschil in concentratie
-> concentratiegradiënt ↑, diffusie sneller
 Lading opgeloste deeltjes
-> ladingsverschillen ↑, diffusiesnelheid ↑
 Grootte diffusieoppervlak
-> aantal deeltjes dat passeren doorheen een groter opp. >
doorheen een kleiner opp.
 Viscositeit