Anatomie en Fysiologie van het hoofd-halsgebied
Bovenste deel van Tractus Digestivus:
De mondholte:
Start bij de lippen en eindigt bij overgang orofarynx (orofaryngeale
isthmus = farynxboog, harde naar zachte gehemelte en de papillae
circumvallatae)
Verschillende regionen -> wangslijmvlies, de gingiva (=tandvlees) van
boven en onderkaak met de tanden en de tong.
De nomenclatuur -> gebitsbogen in 4 kwadranten verdeeld.
De farynx:
Van schedelbasis tot het niveau van de cartilago cricoidea
(=ringkraakbeen) waar hij overgaat in de slokdarm.
Drie delen:
- Nasofarynx neus-keelholte; neusamadel; slijmvlies bestaat uit
trilhaardragend epitheel
- Orofarynx
- Hypofarynx meest caudale deel
Functie: lucht naar luchtweg en voedsel veilig naar oesofagus (=slokdarm)
te transporteren.
Het lymfoide weefsel in de wand speelt rol in afweer tegen micro-
organismen
De musculatuur: twee lagen met elk een eigen functie
- Circulair lopende spierlaag: voedsel naar de slokdarmmond te
stuwen (via peristaltiek)
- Craniocaudale spierlaag: farynx te heffen dat van belang is bij
slikken
De ring van Waldeyer: groeperingen van lymfatisch weefsel gelegen rond
toegang tot voedsel en luchtweg.
- Functie van ring van Waldeyer: eerste barrière voor micro-
organismen die via het voedsel of de ingeademde lucht binnenkomt.
De slokdarm:
- Verbindt de hypofarynx met de maag met aan begin en einde een
sfinctermechanisme
- Er is op drie plaatsen een fysiologische vernauwing vastgesteld.
, - Geen serosa aanwezig dus makkelijke uitbereiding van maligne
tumoren en ontstekingen
- Ondanks klepmechanisme altijd klein beetje maaginhoud dat terug
kan stromen, zolang bepaalde grenswaarden niet worden
overschreden wordt dit niet als pathologisch beschouwd.
De fysiologie van deze slikactie van de slokdarm:
- Doel van slikken = veilige manier voedsel van mond naar maag +
neuronaal geregeld in de frontale cortex
- Drie fasen: Oraal (willekeurig), Faryngaal (onwillekeurig) en
Oesofageaal (onwillekeurig)
o Orale fase: voorbereidende fase en transport fase
(tongbeweging is heel belangrijk)
Voorbereidende fase = lippen,tong,gebit,kaken werken
samen om het voedsel samen met het speeksel te vermalen en te
manipuleren tot een bol
Transportfase = samentrekking lippen en wangen en
tongconstrictie
o Faryngeale fase: reflexmatig
o Oesofageale fase: laatste minst complexe fase, de
peristaltische golf
Larynx en Trachea:
De Larynx:
Larynxskelet: 5-tal kraakbenige elementen bijeengehouden door
ligamenten, dit skelet groeit naarmate men ouder wordt. Het
verbenigsproces van de mannelijke larynx tot 40 a 50 jarige leeftijd (bij
vrouwen minder het geval.
o Thyroidkraakbeen: twee laminae die ventraal en mediaal
vergroeid zijn.
o Cricoidkraakbeen: verbonden met thyroidkraakbeen en de
trachea, ventrale deel = Arcus en dorsale deel = Lamina
o De gepaarde arytenoiden: boven het dorsocraniale deel van
het cricoid gelegen
o Epiglottis: belangrijk bij het slikken
De musculatuur (intrinsiek): Al hun aanhechtingspunten aan de larynx.
De plica vocalis (= de ware stemband):
, - Cover = epitheel en oppervlakkige laag lamina Propria, de transition
en de body
- Door gelaagde structuur gebruikt men ook de term ‘stemplooi’
De conus elasticus= bindweefselmembraan
De glottig= opening tussen de stembanden
De plica Vestibularis (=valse stemband)
- Samengesteld uit glandulair, spier-, bind- en vetweefsel
- Ze dragen bij tot sfincterfunctie van de larynx
Zie innervatie, bloedvoorziening enz pg 284 - 285
De trachea:
Verbindt de larynx met de bronchiale boom.
De fysiologie van de trachea:
o Twee belangrijke functies: sfincterfunctie en fonatie
o Daarnaast ook transport ademhalingsgassen en afvoer van slijm
o Maar de sfincterfunctie is de primaire functie van de larynx ->
afsluiting van de larynx op drie niveaus; epiglottis/ valse
stembanden / ware stembanden
o Maar ook fonatie is de secundaire functie -> productie van
basisstemgeluid, het menselijk stem heeft twee registers nl.
Borststem en falsetstem
De hals:
De Fasciae: lees pg 289
De halsdriehoeken: grenzen gevormd door goed te palperen anatomische
begrenzingen
Er zijn 2 grote halsdriehoeken:
- De voorste
- De achterste
Grote vaten en zenuwen in de hals en de lymfeklieren: lees pg 290 en 291
Lees de rest ook
Anatomie van de neus en bijholten
DE NEUS:
Ademhaling staat centraal belangrijkste taken zijn: verwarming,
bevochtiging en reiniging van de ademlucht.
Uitwendige neus:
Rigide deel en bewegelijk deel.
o Rigide deel: benig skelet=benige piramide
Bovenste deel van Tractus Digestivus:
De mondholte:
Start bij de lippen en eindigt bij overgang orofarynx (orofaryngeale
isthmus = farynxboog, harde naar zachte gehemelte en de papillae
circumvallatae)
Verschillende regionen -> wangslijmvlies, de gingiva (=tandvlees) van
boven en onderkaak met de tanden en de tong.
De nomenclatuur -> gebitsbogen in 4 kwadranten verdeeld.
De farynx:
Van schedelbasis tot het niveau van de cartilago cricoidea
(=ringkraakbeen) waar hij overgaat in de slokdarm.
Drie delen:
- Nasofarynx neus-keelholte; neusamadel; slijmvlies bestaat uit
trilhaardragend epitheel
- Orofarynx
- Hypofarynx meest caudale deel
Functie: lucht naar luchtweg en voedsel veilig naar oesofagus (=slokdarm)
te transporteren.
Het lymfoide weefsel in de wand speelt rol in afweer tegen micro-
organismen
De musculatuur: twee lagen met elk een eigen functie
- Circulair lopende spierlaag: voedsel naar de slokdarmmond te
stuwen (via peristaltiek)
- Craniocaudale spierlaag: farynx te heffen dat van belang is bij
slikken
De ring van Waldeyer: groeperingen van lymfatisch weefsel gelegen rond
toegang tot voedsel en luchtweg.
- Functie van ring van Waldeyer: eerste barrière voor micro-
organismen die via het voedsel of de ingeademde lucht binnenkomt.
De slokdarm:
- Verbindt de hypofarynx met de maag met aan begin en einde een
sfinctermechanisme
- Er is op drie plaatsen een fysiologische vernauwing vastgesteld.
, - Geen serosa aanwezig dus makkelijke uitbereiding van maligne
tumoren en ontstekingen
- Ondanks klepmechanisme altijd klein beetje maaginhoud dat terug
kan stromen, zolang bepaalde grenswaarden niet worden
overschreden wordt dit niet als pathologisch beschouwd.
De fysiologie van deze slikactie van de slokdarm:
- Doel van slikken = veilige manier voedsel van mond naar maag +
neuronaal geregeld in de frontale cortex
- Drie fasen: Oraal (willekeurig), Faryngaal (onwillekeurig) en
Oesofageaal (onwillekeurig)
o Orale fase: voorbereidende fase en transport fase
(tongbeweging is heel belangrijk)
Voorbereidende fase = lippen,tong,gebit,kaken werken
samen om het voedsel samen met het speeksel te vermalen en te
manipuleren tot een bol
Transportfase = samentrekking lippen en wangen en
tongconstrictie
o Faryngeale fase: reflexmatig
o Oesofageale fase: laatste minst complexe fase, de
peristaltische golf
Larynx en Trachea:
De Larynx:
Larynxskelet: 5-tal kraakbenige elementen bijeengehouden door
ligamenten, dit skelet groeit naarmate men ouder wordt. Het
verbenigsproces van de mannelijke larynx tot 40 a 50 jarige leeftijd (bij
vrouwen minder het geval.
o Thyroidkraakbeen: twee laminae die ventraal en mediaal
vergroeid zijn.
o Cricoidkraakbeen: verbonden met thyroidkraakbeen en de
trachea, ventrale deel = Arcus en dorsale deel = Lamina
o De gepaarde arytenoiden: boven het dorsocraniale deel van
het cricoid gelegen
o Epiglottis: belangrijk bij het slikken
De musculatuur (intrinsiek): Al hun aanhechtingspunten aan de larynx.
De plica vocalis (= de ware stemband):
, - Cover = epitheel en oppervlakkige laag lamina Propria, de transition
en de body
- Door gelaagde structuur gebruikt men ook de term ‘stemplooi’
De conus elasticus= bindweefselmembraan
De glottig= opening tussen de stembanden
De plica Vestibularis (=valse stemband)
- Samengesteld uit glandulair, spier-, bind- en vetweefsel
- Ze dragen bij tot sfincterfunctie van de larynx
Zie innervatie, bloedvoorziening enz pg 284 - 285
De trachea:
Verbindt de larynx met de bronchiale boom.
De fysiologie van de trachea:
o Twee belangrijke functies: sfincterfunctie en fonatie
o Daarnaast ook transport ademhalingsgassen en afvoer van slijm
o Maar de sfincterfunctie is de primaire functie van de larynx ->
afsluiting van de larynx op drie niveaus; epiglottis/ valse
stembanden / ware stembanden
o Maar ook fonatie is de secundaire functie -> productie van
basisstemgeluid, het menselijk stem heeft twee registers nl.
Borststem en falsetstem
De hals:
De Fasciae: lees pg 289
De halsdriehoeken: grenzen gevormd door goed te palperen anatomische
begrenzingen
Er zijn 2 grote halsdriehoeken:
- De voorste
- De achterste
Grote vaten en zenuwen in de hals en de lymfeklieren: lees pg 290 en 291
Lees de rest ook
Anatomie van de neus en bijholten
DE NEUS:
Ademhaling staat centraal belangrijkste taken zijn: verwarming,
bevochtiging en reiniging van de ademlucht.
Uitwendige neus:
Rigide deel en bewegelijk deel.
o Rigide deel: benig skelet=benige piramide
