Inleiding
WAT IS HOMEOSTASE?
= het constant houden van het interne milieu
Er zijn verschillende vormen van homeostase. In deze cursus gaat het vooral over de vochthuishouding
in ons lichaam en hoe deze bewaart wordt.
2 systemen zijn verantwoordelijk voor de vochthuishouding en voor het transport van voedingsstoffen
en de afvoer van afvalstoffen:
o Vasculair systeem (arterieel + veneus)
o Lymfesysteem
Deze 2 systemen zijn geconnecteerd met elkaar en moeten heel goed gaan samenwerken om ervoor
te zorgen dat die homeostase er is.
Het vasculaire systeem is een gesloten systeem met een continue circulatie (hart à arterieel à
microvasculair bed à veneus). Het lymfesysteem is een open systeem met geen continue circulatie.
HET (CARDIO)VASCULAIR SYSTEEM
Het is belangrijk om de anatomie van het vasculaire systeem goed te kennen. Ook voor de lymfologie
is dit belangrijk. De grote structuren van het veneuze syteem lopen ongeveer gelijk met het
lymfestelsel. Niet enkel de ligging, maar ook de benaming is zeer gelijklopend.
1
,De bloedcirculatie
Het lymfestelsel is zeer belangrijk t.h.v. het
microvasculair bed. Uiteindelijk zal de lymfestroom
uitgestort worden in de bloedstroom.
HET ARTERIËLE SYSTEEM
Aorta à arterien à arteriolen à metarteriolen à precapillaire sfincter à capillairen à
microvasculair bed
T.h.v. de metarteriolen gebeurt er een overgang. In de grote structuren heb je spiercellagen in de
wand waardoor contractie mogelijk is. Bij de metarteriolen heb je nog maar 1 laag en deze is
discontinu qua spiercellen. Vanaf de capillairen hebben we geen spiercellen meer in de wand.
Hierdoor zal de druk voor en na de precapillaire sfincter anders zijn.
Voor de precapillaire sfincter is er een min of meer constantere flow en druk.
Deze worden opgevoerd vanuit het hart en hier zijn ook enkele mechanismen
voor verantwoordelijk. Na de precapillaire sfincter, t.h.v. de capillairen en het
microvasculair bed gaat de activatie door andere systemen in gang worden
gezet. Dit is enerzijds door het sympatische systeem en anderzijds door het
parasympatische systeem. Op deze manier kan je dan een contractie krijgen
van de kleine bloedvaatjes/capillairen.
o Metarteriole + precapillaire sfincter = vasomotoriek
o Flow en druk van het bloed voor en na de sfincter
o Uitwisseling bloed – weefsel t.h.v. microvasculair bed
o Postcapillaire venulen: uitwisselingsfunctie
De wandstructuur
>= arteriolen
Tunica intima:
o Endotheel cellen + lamina basalis
à De endotheel cellen zijn ruitvormig en de lange as
van de ruit ligt in dezelfde richting als de bloedstroom
om deze vlot te kunnen laten verlopen
Tunica media:
o 2 lagen gladde spiervezels + andere vezels
à Andere vezels = elastische vezels voor uitzetting en
contractie mogelijk te maken, collageenvezels voor
trekvastheid
2
,Tunica adventitia/externa:
o Bindweefsel verbinding
à Longitudinaal georiënteerd
o Gaat de trek- en draagkracht van het vat verzorgen
Capillairen: 7 – 9 μm
o Endotheelcellen + lamina basalis + collageen
o Wandcellen: golgi complex, mitochondriën + microfilamenten + transportblaasjes
o Microfilamenten: contractiliteit (actinemoleculen helix)
o Uitwisseling
à Diffusie van hoge naar lage concentratie (dunne wand, oppervlakte, stroomsnelheid)
à Intercellulaire spleten of transcytosis (blaasjestransport)
HET VENEUZE SYSTEEM
60% van het bloed
Het bloed moet tegen de zwaartekracht in naar boven
kunnen gepompt worden.
3 lagen
o Tunica media = zeer dun
o Tunica adventitia = zeer dik
Transport en sturing kan door verschillende mechanismen:
o Arteriële pulsaties
o Spierpomp/ respiratoire pomp
o Veneuze unidirectionele kleppen
o Restdruk van het hart
o Arterio-veneuze anastomosen
à Er is een directe verbinding mogelijk tussen het arteriële en het veneuze systeem
3
, Spierpomp
Het bloed komt van
onderaan. Door een
spiercontractie is er
onderaan een grote druk
waardoor de kleppen
sluiten. Bovenaan is de
druk lager en openen de
kleppen.
Respiratoire pomp
Tijdens het inademen gaat de thoracale ruimte toenemen waardoor de druk hier afneemt. Hierdoor
ontstaan er een compressie t.h.v. het abdomen en daardoor gaat er een druk uitgeoefent worden op
de aorta hier waardoor het bloed geholpen gaat worden om naar boven te stuwen.
Tijdens het uitademen gaat de thoracale ruimte kleiner worden en wordt de druk hier groter. Zo kan
het bloed van hieruit gepompt worden richting het hart.
HET (CARDIO)VASCULAIR SYSTEEM – OVERZICHT
4
WAT IS HOMEOSTASE?
= het constant houden van het interne milieu
Er zijn verschillende vormen van homeostase. In deze cursus gaat het vooral over de vochthuishouding
in ons lichaam en hoe deze bewaart wordt.
2 systemen zijn verantwoordelijk voor de vochthuishouding en voor het transport van voedingsstoffen
en de afvoer van afvalstoffen:
o Vasculair systeem (arterieel + veneus)
o Lymfesysteem
Deze 2 systemen zijn geconnecteerd met elkaar en moeten heel goed gaan samenwerken om ervoor
te zorgen dat die homeostase er is.
Het vasculaire systeem is een gesloten systeem met een continue circulatie (hart à arterieel à
microvasculair bed à veneus). Het lymfesysteem is een open systeem met geen continue circulatie.
HET (CARDIO)VASCULAIR SYSTEEM
Het is belangrijk om de anatomie van het vasculaire systeem goed te kennen. Ook voor de lymfologie
is dit belangrijk. De grote structuren van het veneuze syteem lopen ongeveer gelijk met het
lymfestelsel. Niet enkel de ligging, maar ook de benaming is zeer gelijklopend.
1
,De bloedcirculatie
Het lymfestelsel is zeer belangrijk t.h.v. het
microvasculair bed. Uiteindelijk zal de lymfestroom
uitgestort worden in de bloedstroom.
HET ARTERIËLE SYSTEEM
Aorta à arterien à arteriolen à metarteriolen à precapillaire sfincter à capillairen à
microvasculair bed
T.h.v. de metarteriolen gebeurt er een overgang. In de grote structuren heb je spiercellagen in de
wand waardoor contractie mogelijk is. Bij de metarteriolen heb je nog maar 1 laag en deze is
discontinu qua spiercellen. Vanaf de capillairen hebben we geen spiercellen meer in de wand.
Hierdoor zal de druk voor en na de precapillaire sfincter anders zijn.
Voor de precapillaire sfincter is er een min of meer constantere flow en druk.
Deze worden opgevoerd vanuit het hart en hier zijn ook enkele mechanismen
voor verantwoordelijk. Na de precapillaire sfincter, t.h.v. de capillairen en het
microvasculair bed gaat de activatie door andere systemen in gang worden
gezet. Dit is enerzijds door het sympatische systeem en anderzijds door het
parasympatische systeem. Op deze manier kan je dan een contractie krijgen
van de kleine bloedvaatjes/capillairen.
o Metarteriole + precapillaire sfincter = vasomotoriek
o Flow en druk van het bloed voor en na de sfincter
o Uitwisseling bloed – weefsel t.h.v. microvasculair bed
o Postcapillaire venulen: uitwisselingsfunctie
De wandstructuur
>= arteriolen
Tunica intima:
o Endotheel cellen + lamina basalis
à De endotheel cellen zijn ruitvormig en de lange as
van de ruit ligt in dezelfde richting als de bloedstroom
om deze vlot te kunnen laten verlopen
Tunica media:
o 2 lagen gladde spiervezels + andere vezels
à Andere vezels = elastische vezels voor uitzetting en
contractie mogelijk te maken, collageenvezels voor
trekvastheid
2
,Tunica adventitia/externa:
o Bindweefsel verbinding
à Longitudinaal georiënteerd
o Gaat de trek- en draagkracht van het vat verzorgen
Capillairen: 7 – 9 μm
o Endotheelcellen + lamina basalis + collageen
o Wandcellen: golgi complex, mitochondriën + microfilamenten + transportblaasjes
o Microfilamenten: contractiliteit (actinemoleculen helix)
o Uitwisseling
à Diffusie van hoge naar lage concentratie (dunne wand, oppervlakte, stroomsnelheid)
à Intercellulaire spleten of transcytosis (blaasjestransport)
HET VENEUZE SYSTEEM
60% van het bloed
Het bloed moet tegen de zwaartekracht in naar boven
kunnen gepompt worden.
3 lagen
o Tunica media = zeer dun
o Tunica adventitia = zeer dik
Transport en sturing kan door verschillende mechanismen:
o Arteriële pulsaties
o Spierpomp/ respiratoire pomp
o Veneuze unidirectionele kleppen
o Restdruk van het hart
o Arterio-veneuze anastomosen
à Er is een directe verbinding mogelijk tussen het arteriële en het veneuze systeem
3
, Spierpomp
Het bloed komt van
onderaan. Door een
spiercontractie is er
onderaan een grote druk
waardoor de kleppen
sluiten. Bovenaan is de
druk lager en openen de
kleppen.
Respiratoire pomp
Tijdens het inademen gaat de thoracale ruimte toenemen waardoor de druk hier afneemt. Hierdoor
ontstaan er een compressie t.h.v. het abdomen en daardoor gaat er een druk uitgeoefent worden op
de aorta hier waardoor het bloed geholpen gaat worden om naar boven te stuwen.
Tijdens het uitademen gaat de thoracale ruimte kleiner worden en wordt de druk hier groter. Zo kan
het bloed van hieruit gepompt worden richting het hart.
HET (CARDIO)VASCULAIR SYSTEEM – OVERZICHT
4
