Uitgebreide college 1 aantekeningen praktische filosofie

Filosofie colleges
College 1 (hoofdstuk 1 de Brabander)

Praktische filosofie
 Sociale en politieke filosofie
- Hoe moeten we met elkaar omgaan?
- Waar ligt de grens van onze vrijheid?
- Wat maakt een samenleving rechtvaardig?
- Mag de overheid zich met ons leven bemoeien?
 Ethiek:
- Hoe kunnen we goed van kwaad onderscheiden?

Verwonder je over het alledaagse – breek met heersende opinies
 Plato  we gaan er zo vaak van uit dat we denken dat dingen zijn zoals ze zijn en
daar moeten we een stap verder in gaan.

Opleiden is socialiseren
 Student voegen naar bestaande orde en manieren  op een bepaalde manier lessen
nemen en je op een bepaalde manier te gedragen.
 Student op een bepaalde manier leren nadenken
- Stilzwijgende censuur- en zijn ook andere manieren

Margaret Mead (1901-1978)
 Is iemand die begon met het studeren van de puberteit in Samoa. Children must be
taught how to think, not what to think.

Filosofie als opening voor nieuwe perspectieven
 Geen wetenschap die de werkelijkheid wil verklaren  je leert op nieuwe manieren
naar zaken te kijken. Filosofie wilt voortdurend kijken welke grenzen hebben en
waarom en hoe is dat zo.
 Stel heersende manier van denken en de heersende opvattingen in de samenleving
ter discussie
- Heersende opvattingen sluiten andere perspectieven uit – filosofie schudt wakker

Verschil tussen filosofie en wetenschap
 Menswetenschappen zijn empirische wetenschappen  we proberen het hard te
maken met cijfers
- Psychologie
- Sociologie
- Antropologie
- Pedagogiek
 Gaan uit van definities  in filosofie kan je het er ook over hebben hoe zo definieer
jij zo of zo.
 Filosofie onderzoekt de definities, stelt fundamentele vragen. Wat is het? Bestaat
het?

, Men filosofeert al eeuwenlang, wereldwijd
 Westerse filosofie gebaseerd op klassieke griekse filosofie
 Oosterse filosofie niet gescheiden van religie  daar is niet heel duidelijk een
onderscheidt in.
- Boeddhistische filosofie
- Confucianisme
- Hindoeïstische filosofie
- Taoïsme

Er is altijd gefilosofeerd over opvoeding
 Oudheid
- Socrates, Plato, Aristoteles, Augustinus van Hippo
 Middeleeuwen
- Thomas van Aquino
 Humanisme
- Erasmus, Melanchton, de Montaigne
 Verlichting
- Comenius, Locke, Rousseau, Kant
 Hedendaags
- Dewey

Socrates en Plato – Socratische methode
 Kan deugd aangeleerd worden?
 Wat is kennis?
 Is het aanleren van kennis mogelijk en zo ja, op welke manier?
 Is de mens aangeboren goed of slecht?
 Wat is deugd?
 Plato had het geleerd van Socrates. Socratische methode is heel veel vragen stellen
dat zou hij vroeger hebben gedaan. Om de leerlingen op het spoor te zetten om zelf
na te denken.

Tot na de middeleeuwen: meer verklaringen dan alleen zintuigelijk bewijs of rede
 Geloof
 Gevoel
 ‘Instinct’

Religie
 Ging veel vertrouwen naartoe want de bijbel daar stond het in uitgelacht of je kon
naar de kerk toe gaan waar je mogelijke verklaringen kon krijgen

Copernicaanse wending: de mens is niet langer het middelpunt van het universum
 De zon draait niet om de aarde maar de aarde draait om de zon dus wij zijn niet het
middelpunt van het universum

Verklaringen van wetenschappers in plaats van antwoorden van theologen
 Copernicus (1473-1543)
 Galilei (1564-1642)