Farmacologie 2 Thema 1: afweersysteem allergie, infectieziekten, bacteriën
Hoofdstuk 1, afweersysteem allergie, infectieziekten en bacteriën
3 manieren waarop ons afweersysteem in de problemen komt:
o (Bacteriële) infectie: bacterie (pathogeen -> lichaamsvreemde stof van de
buitenwereld) niet toereikende reactie van het afweersysteem tegen een pathogeen
uit de buitenwereld.
o Allergie: schadelijke reactie uit ons afweersysteem tegen een stof waar de meeste
mensen niet overmatig op reageren. Het afweersysteem is dan de boosdoener. De
klachten die je kan krijgen (slijm/benauwdheid) worden dan veroorzaakt door het
afweersysteem terwijl de meeste mensen daar geen reactie op hebben. Bijv.
hooikoorts, die mensen hebben pollen als allergeen. -> een schadelijke reactie van
het afweersysteem tegen een normaliter onschadelijk allergeen uit de buitenwereld.
o Auto-immuniteit: het afweersysteem gaat tegen het lichaam keren. Het is een
schadelijke reactie van het afweersysteem waarbij de afweerststeem onschadelijke
stoffen in het lichaam als schadelijk ziet.
Infectieziekten in Nederland:
De pest, werd via ratten verspreid. Tot en met de 20ste eeuw waren infectieziekten de
nummer 1 doodsoorzaak in Nederland. Met de komst van antibiotica zijn infectieziekten
vandaag de dag goed te bestrijden.
Een micro-organismen kan een ziekteverwekker zijn. Een ziekte verwerkker is een
pathogeen:
- Bacteriën
- Virussen
- Schimmels
- Protozoën
Virussen zijn niet eu en niet prokaryoot daarom vallen ze niet in de rijken. Bacterien, planten
schimmels dieren en protoctisa wel.
Eukaryoot = wel kern
Prokaryoot = geen celkern
Bij een infectie komt het lichaam in actie tegen het pathogeen (lichaamsvreemde stof) dit
gaat via:
o Niet specifieke immuniteit/aspecifieke immuniteit: beschermt tegen alle
bedreigingen maakt niet uit welk pathogeen het is. Het is aangeboren.
o Specifieke immuniteit: beschermd tegen bepaalde bedreigingen, immuunsysteem
kan heel intelligent reageren en produceert antistoffen en T-cellen tegen een
specifiek antigeen. Het reageert op een bepaald antigeen en is heel gericht.
Immuniteit = het vermogen om infectie en ziekten te weerstaan.
,Farmacologie 2 Thema 1: afweersysteem allergie, infectieziekten, bacteriën
Niet specifieke immuniteit:
Onderverdeeld in 7 barrière mechanismen het zijn allemaal verdedigingsmanieren van het
lichaam die onafhankelijk zijn van hoe dat antigeen/lichaamsvreemde stof eruitziet:
1. Fysiek barrières
2. Fagocyten
3. Immunologische surveillance
4. Interferonen
5. Complementsystemen
6. Koorts
7. Ontstekingsreactie
Groen gekleurde gaan we bespreken.
Fysieke barrières:
o Afscheiding tussen ons inwendige lichaam en onze omgeving. Antigeen van
pathogeen moet eerst epitheel passeren om schade aan te kunnen richten.
o Huid zorgt ervoor dat schadelijke stoffen niet het lichaam binnen komen
o Slijmvliezen in darmen of in luchtwegen
o Haar en klierproducten haren bieden bescherming en klierproducten
reinigen/spoelen oppervlakte.
o Dit alles zorgt ervoor dat dat pathogeen weg gespoeld/vervoerd wordt zodat het niet
het lichaam in kan komen en het lichaam kan infecteren. Het lichaam is in een eerste
linie beschermd.
Fagocyten:
Dienen als portiers en surveilleren perifere weefsels. Ze verwijderen celresten en reageren
op binnendringende vreemde stoffen of ziektenverwekkers. Ze verwijderen deze al voordat
lymfocyten ze hebben opgemerkt.
Hier valt onder
o Microfagen (neutorfielen en eosinofielen)
o Macrofagen
Deze omkapselen het pathogeen en eten het op en verwijderen het pathogeen
Fagocytose = proces waarmee het pathogeen door de fagocyten herkent omkapseld en
verteerd wordt.
Eerst heb je het binnengedrongen pathogeen -> die wordt herkend door de fagocyt -> het
pathogeen (bacterie) bindt aan het fagocyt -> fagocyt omkapseld de bacterie en die komt
terecht in de fagocyt -> als die bacterie de fagocyt binnen dringt wordt de bacterie daar
verteerd en is de bacterie niet meer schadelijk voor je lichaam.
, Farmacologie 2 Thema 1: afweersysteem allergie, infectieziekten, bacteriën
Koorts:
o Verhogen lichaamstempratuur -> koorts (37,2 graden)
o Remt pathogenen
o Versnelt stofwisseling dus er komen sneller immuun cellen bij
In hersenen ligt hypothalamus -> reguleert lichaamstemperatuur. D.m.v. pyrogenen, veel
pyrogenen? Lichaamstemp omhoog.
Ziekteverwekkers (bacteriële gifstoffen) kunnen werken als pyrogenen:
o Hersenen/ hypothalamus krijgt dan een signaal om lichaamstemp te verhogen,
stofwisseling verhoogt (cellen bewegen zich sneller) fagocyten kunnen harder
werken en fagocytose wordt bevorderd. Ook versnellen enzymatische reacties. Het
immuunsysteem krijgt een boost. Bij hoge koorts kunnen veel fysiologische systemen
beschadigd raken. Het kan problemen veroorzaken in CZS die gepaard gaan met
misselijkheid, verwarring, hallucinaties of stuiptrekkingen.
Ontstekingsreactie:
Gecoördineerde niet specifieke reactie op weefselbeschadiging.
Bij ontstekingsreactie:
- Wond wordt tijdelijk hersteld zodat er geen andere pathogenen toegang hebben
- Verspreiding ziekteverwekkers gaat trager
- Regeneratie = verdedigingsmechanismen die ziekteverwekkers kunnen uitschakelen.
De mestcel (wordt geprikkeld bij weefselbeschadiging) speelt hierbij een rol want mestcellen
geven histamine en heparine af deze stoffen brengen ontstekingsproces op gang. Bij
ontstekingsreactie is er een plaatselijke ontsteking op de verwonding er ontstaat zwelling
roodheid warmte pijn en vervolgens worden er ook mestcellen afgegeven.
Necrose -> afsterven van weefsels, dit treedt op nadat cellen zijn beschadigd of vernietigd.
Dit begint enkele uren nadat de verwonding wordt veroorzaakt. Het wordt veroorzaakt uit
door enzymen uit lysosomen. Lysosomen breken zichzelf af, hierbij worden
verteringsenzymen afgegeven die beschadigde cellen en daarna omringende weefsels
aanvallen. Op plaats van verwonding is ophoping celresten dode en stervende cellen dit is
pus. Een ophoping van pus in een afgesloten ruimte -> abces.
Hoofdstuk 1, afweersysteem allergie, infectieziekten en bacteriën
3 manieren waarop ons afweersysteem in de problemen komt:
o (Bacteriële) infectie: bacterie (pathogeen -> lichaamsvreemde stof van de
buitenwereld) niet toereikende reactie van het afweersysteem tegen een pathogeen
uit de buitenwereld.
o Allergie: schadelijke reactie uit ons afweersysteem tegen een stof waar de meeste
mensen niet overmatig op reageren. Het afweersysteem is dan de boosdoener. De
klachten die je kan krijgen (slijm/benauwdheid) worden dan veroorzaakt door het
afweersysteem terwijl de meeste mensen daar geen reactie op hebben. Bijv.
hooikoorts, die mensen hebben pollen als allergeen. -> een schadelijke reactie van
het afweersysteem tegen een normaliter onschadelijk allergeen uit de buitenwereld.
o Auto-immuniteit: het afweersysteem gaat tegen het lichaam keren. Het is een
schadelijke reactie van het afweersysteem waarbij de afweerststeem onschadelijke
stoffen in het lichaam als schadelijk ziet.
Infectieziekten in Nederland:
De pest, werd via ratten verspreid. Tot en met de 20ste eeuw waren infectieziekten de
nummer 1 doodsoorzaak in Nederland. Met de komst van antibiotica zijn infectieziekten
vandaag de dag goed te bestrijden.
Een micro-organismen kan een ziekteverwekker zijn. Een ziekte verwerkker is een
pathogeen:
- Bacteriën
- Virussen
- Schimmels
- Protozoën
Virussen zijn niet eu en niet prokaryoot daarom vallen ze niet in de rijken. Bacterien, planten
schimmels dieren en protoctisa wel.
Eukaryoot = wel kern
Prokaryoot = geen celkern
Bij een infectie komt het lichaam in actie tegen het pathogeen (lichaamsvreemde stof) dit
gaat via:
o Niet specifieke immuniteit/aspecifieke immuniteit: beschermt tegen alle
bedreigingen maakt niet uit welk pathogeen het is. Het is aangeboren.
o Specifieke immuniteit: beschermd tegen bepaalde bedreigingen, immuunsysteem
kan heel intelligent reageren en produceert antistoffen en T-cellen tegen een
specifiek antigeen. Het reageert op een bepaald antigeen en is heel gericht.
Immuniteit = het vermogen om infectie en ziekten te weerstaan.
,Farmacologie 2 Thema 1: afweersysteem allergie, infectieziekten, bacteriën
Niet specifieke immuniteit:
Onderverdeeld in 7 barrière mechanismen het zijn allemaal verdedigingsmanieren van het
lichaam die onafhankelijk zijn van hoe dat antigeen/lichaamsvreemde stof eruitziet:
1. Fysiek barrières
2. Fagocyten
3. Immunologische surveillance
4. Interferonen
5. Complementsystemen
6. Koorts
7. Ontstekingsreactie
Groen gekleurde gaan we bespreken.
Fysieke barrières:
o Afscheiding tussen ons inwendige lichaam en onze omgeving. Antigeen van
pathogeen moet eerst epitheel passeren om schade aan te kunnen richten.
o Huid zorgt ervoor dat schadelijke stoffen niet het lichaam binnen komen
o Slijmvliezen in darmen of in luchtwegen
o Haar en klierproducten haren bieden bescherming en klierproducten
reinigen/spoelen oppervlakte.
o Dit alles zorgt ervoor dat dat pathogeen weg gespoeld/vervoerd wordt zodat het niet
het lichaam in kan komen en het lichaam kan infecteren. Het lichaam is in een eerste
linie beschermd.
Fagocyten:
Dienen als portiers en surveilleren perifere weefsels. Ze verwijderen celresten en reageren
op binnendringende vreemde stoffen of ziektenverwekkers. Ze verwijderen deze al voordat
lymfocyten ze hebben opgemerkt.
Hier valt onder
o Microfagen (neutorfielen en eosinofielen)
o Macrofagen
Deze omkapselen het pathogeen en eten het op en verwijderen het pathogeen
Fagocytose = proces waarmee het pathogeen door de fagocyten herkent omkapseld en
verteerd wordt.
Eerst heb je het binnengedrongen pathogeen -> die wordt herkend door de fagocyt -> het
pathogeen (bacterie) bindt aan het fagocyt -> fagocyt omkapseld de bacterie en die komt
terecht in de fagocyt -> als die bacterie de fagocyt binnen dringt wordt de bacterie daar
verteerd en is de bacterie niet meer schadelijk voor je lichaam.
, Farmacologie 2 Thema 1: afweersysteem allergie, infectieziekten, bacteriën
Koorts:
o Verhogen lichaamstempratuur -> koorts (37,2 graden)
o Remt pathogenen
o Versnelt stofwisseling dus er komen sneller immuun cellen bij
In hersenen ligt hypothalamus -> reguleert lichaamstemperatuur. D.m.v. pyrogenen, veel
pyrogenen? Lichaamstemp omhoog.
Ziekteverwekkers (bacteriële gifstoffen) kunnen werken als pyrogenen:
o Hersenen/ hypothalamus krijgt dan een signaal om lichaamstemp te verhogen,
stofwisseling verhoogt (cellen bewegen zich sneller) fagocyten kunnen harder
werken en fagocytose wordt bevorderd. Ook versnellen enzymatische reacties. Het
immuunsysteem krijgt een boost. Bij hoge koorts kunnen veel fysiologische systemen
beschadigd raken. Het kan problemen veroorzaken in CZS die gepaard gaan met
misselijkheid, verwarring, hallucinaties of stuiptrekkingen.
Ontstekingsreactie:
Gecoördineerde niet specifieke reactie op weefselbeschadiging.
Bij ontstekingsreactie:
- Wond wordt tijdelijk hersteld zodat er geen andere pathogenen toegang hebben
- Verspreiding ziekteverwekkers gaat trager
- Regeneratie = verdedigingsmechanismen die ziekteverwekkers kunnen uitschakelen.
De mestcel (wordt geprikkeld bij weefselbeschadiging) speelt hierbij een rol want mestcellen
geven histamine en heparine af deze stoffen brengen ontstekingsproces op gang. Bij
ontstekingsreactie is er een plaatselijke ontsteking op de verwonding er ontstaat zwelling
roodheid warmte pijn en vervolgens worden er ook mestcellen afgegeven.
Necrose -> afsterven van weefsels, dit treedt op nadat cellen zijn beschadigd of vernietigd.
Dit begint enkele uren nadat de verwonding wordt veroorzaakt. Het wordt veroorzaakt uit
door enzymen uit lysosomen. Lysosomen breken zichzelf af, hierbij worden
verteringsenzymen afgegeven die beschadigde cellen en daarna omringende weefsels
aanvallen. Op plaats van verwonding is ophoping celresten dode en stervende cellen dit is
pus. Een ophoping van pus in een afgesloten ruimte -> abces.
