Leerdoelen/Samenvatting Hoofdstuk 1 en 2 Praktische Gezondheidsrecht

Leerdoelen Recht Periode 1
Lesweek 1:

De student kan:
…de verschillende indelingen van het recht benoemen en kan deze hanteren;
Indelingen van recht:
Nationaal recht – Internationaal recht – Supranationaal recht
1. Nationaal recht – ieder land heeft zijn eigen regels
2. Internationaal recht – afspraken tussen landen onderling
3. Supranationaal recht – regels als de VN (Verenigde Naties)

Publiek recht en Privaatrecht
Publiekrecht
Het recht dat de relaties regelt tussen de overheid en burgers en de overheidsorganen
onderling. Regels waar je je als burger aan moet houden.
à Voorbeeld:
Overheid en burgers: belastingen. De overheid kan regels opleggen waar je je als burger aan
moet houden.

Onderdelen van het publiekrecht zijn: staatsrecht, bestuursrecht, strafrecht en internationaal
recht.

Privaatrecht
Het recht dat de relaties regelt tussen burgers onderling.

Onderdelen van het privaatrecht zijn: personen- en familierecht, rechtspersonen, erfrecht,
vermogensrecht: zakenrecht, verbintenissenrecht en handelsrecht.

Materieel en formeel recht
Materieel recht: de regels die bevoegdheden geven aan en verplichtingen opleggen op
deelnemers aan het rechtsverkeer. Regels van materieel recht geven aan dat je rechten en/of
plichten hebt.
à Voorbeelden:
- een regel die jou het recht geeft om een stichting op te richten.
- een regel dat je inkomstenbelasting moet betalen legt een verplichting op en is dus
materieel recht.

Formeel recht: de regel die bij het gerechtelijk procederen is acht genomen moet worden.
Formeel recht regelen de rechtspraak.
à Voorbeeld:
- een regel die zegt dat je een advocaat moet hebben bij de rechtbank.

, Dwingend en regelend recht
Dwingend recht zijn regels waar we niet van mogen afwijken.
à Voorbeeld: De hulpverlener richt een dossier in met betrekking tot de behandeling van de
patiënt.

Regelend recht zijn regels waarvan de wet aangeeft dat je er wel van mag afwijken
à Voorbeeld: De hulpverlener voert verrichtingen in het kader van de
behandelingsovereenkomst uit buiten de waarneming van anderen dan de patiënt, tenzij de
patiënt ermee heeft ingestemd dat de verrichtingen kunnen worden waargenomen door
anderen.

Subjectief recht, objectief recht en positief recht
Subjectief recht is de bevoegdheid of aanspraak die iemand in een gegeven situatie in
redelijkheid heeft ten opzichte van een ander.
à Voorbeeld: Je gaat naar een fietsenwinkel en koopt een fiets, dan heb jij recht op die fiets
en de verkoper op de koopprijs.

Objectief recht is het geheel van regels en voorschriften dat vanuit een gemeenschap met
een dwingend karakter aan de samenlevingsgenoten is opgelegd. Regels waar iedereen zich
aan moet houden.
à het objectieve recht wordt ook wel gezien als het positieve recht. Het positieve recht is het
objectieve recht dat op een bepaald tijd in een bepaalde gemeenschap geldt.

…de verschillende rechtsbronnen benoemen;
Er zijn 3 verschillende rechtsbronnen:

1. Wetgeving
De Nederlandse wetgeving omvat het geheel van algemeen verbindende voorschriften. Deze
zijn landelijk afkomstig van regering en Staten-Generaal of van een of meer ministers. De
wetgeving kent een hiërarchie. Gemeentelijke verordeningen mogen niet strijdig zijn met die
van de provincie en ook niet met landelijke wetgeving. De wetgeving mag daarnaast ook niet
tegenstrijdig zijn met de Grondwet.

2. Verdragen
Voor de gezondheidszorg zijn vooral die verdragen relevant die mensenrechten bevatten.
Verdragen zijn overeenkomsten tussen staten of internationale organisaties. Denk daarbij aan
de VN of de EU.

3. Jurisprudentie
Onder jurisprudentie of rechtersrecht verstaan we het geheel van uitspraken van rechters
waaruit blijkt hoe ze denken over de toepassingen van bepaalde wetten.