OUDERENZORG
<- Gerontologie geriatrie ->
SITUERING
(dubbele) vergrijzing van de bevolking
o Aandeel ouderen in de zorg wordt steeds prominenter
Toename van het aandeel oudere personen in de gezondheidszorg
Zorg voor oudere zorgontvangers is een realiteit voor elke verpleegkundige in elke
setting
o Ziekenhuis, woonzorgcentrum, thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, …
ONDERSTEUNT DE VIVES VISIE OP VERPLEEGKUNDE
De verpleegkundige:
Werkt vanuit een relationele, zorgethische visie
Houdt rekening met diversiteit en verleent zorg in dialoog
Verleent wetenschappelijk en juridisch onderbouwde verpleegkundige zorg
Is actief op het vlak van de preventieve zorg
Werkt intra- en interdisciplinair samen
Bewaakt en bevordert de kwaliteit van zijn denken en handelen
Is creatief, ondernemend en integreert duurzaamheid handelen
,H1: VEROUDERING VAN DE BEVOLKING
Aangeven waarom stilstaan bij veroudering van de bevolking belangrijk is voor
verpleegkundigen
De factoren die bijdragen tot de veroudering van de bevolking beschrijven
Toelichten hoe de leeftijdspiramide voor België volgens huidige prognoses kan evolueren
Uitleggen welke uitdagingen de bevolkingsveroudering met zich mee brengt voor de
verpleegkundige praktijk
Het profiel van de oudere zorgontvanger in de thuissituatie, het ziekenhuis en het wzc
beschermen
1.1 EEN KWESTIE VAN ONTGROENING EN TOENAME VAN DE
LEVENSVERWACHTINGEN
1.1.1 ONTGROENING VAN DE BEVOLKING
Aandeel jongere vermindert in de bevolking ontgroening
ONTGROENING = het aandeel van de jongeren (0-19
jaar) in de totale bevolking jaar na jaar afneemt
BABYBOOMGENERATIE = generatie geboren tussen
1945-1965
Beschikbaarheid van anticonceptiepil en
geboortecontrole speelt een rol bij afname
geboortecijfer
Figuur: evolutie van aantal geboorten (zie uitleg pg 11)
1.1.2 TOENAME VAN DE LEVENSVERWACHTING
Gestegen levensverwachtingen meer
mensen bereiken hogere leeftijd
we worden gemiddeld steeds ouder
Vrouwen hebben hogere
levensverwachtingen dan mannen
Systematische toename
COVID-19-pandemie en een kloof
1.1.3 DE BEVOLKING VERGRIJST EN
VERZILVERT
Door ontgroening en toegenomen levensverwachtingen neemt aandeel ouderen in
onze samenleving toe waardoor bevolking vergrijst
VERGRIJZING = het aandeel ouderen (65 jaar en ouder) in de bevolking dat jaar na jaar
toeneemt
De vergrijzing versnelt
Verzilvering van de bevolking
Dubbele vergrijzing of vergrijzing binnen de vergrijzing
, VERZILVERING = toenemende aandeel oudste ouderen (80 jaar en ouder) binnen het
segment van de oudere bevolking (65 jaar en ouder)
1.1.4 DE ONTGROENING EN VERGRIJZING VISUEEL
VOORGESTELD
LEEFTIJDSPIRAMIDE = grafische weergave van de
verdeling van de bevolking naar geslacht, leeftijd, waarbij
leeftijd op de verticale as is geplaatst. De
leeftijdsverdelingen van mannen en vrouwen worden
meestal in één grafiek geplaatst, die an de mannen links en
die van de vrouwen rechts van de verticale leeftijdsfase
ECHTE PIRAMIDE = brede voet en scherpe top
Basis smaller door
ontgroening
Top minder scherp door
veroudering bevolking,
vergrijzing, verzilvering
In 2025 typische profiel
verouderde bevolking
1.1.5 DE ONTGROENING EN VERGRIJZING GENUANCEERD
Brussels Hoofdstedelijk Gewest is jonger
Vlaams Gewest: meer uitgesproken vergrijzing
De Kust: sterke vergrijzing
o Ouder worden van eigen babyboomers en pensionmigranten
PENSIOENMIGRANTEN = ouderen die na pensionering hun oorspronkelijke woonplaats
inruilen voor een woonplaats aan de Belgische kust
<- Gerontologie geriatrie ->
SITUERING
(dubbele) vergrijzing van de bevolking
o Aandeel ouderen in de zorg wordt steeds prominenter
Toename van het aandeel oudere personen in de gezondheidszorg
Zorg voor oudere zorgontvangers is een realiteit voor elke verpleegkundige in elke
setting
o Ziekenhuis, woonzorgcentrum, thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, …
ONDERSTEUNT DE VIVES VISIE OP VERPLEEGKUNDE
De verpleegkundige:
Werkt vanuit een relationele, zorgethische visie
Houdt rekening met diversiteit en verleent zorg in dialoog
Verleent wetenschappelijk en juridisch onderbouwde verpleegkundige zorg
Is actief op het vlak van de preventieve zorg
Werkt intra- en interdisciplinair samen
Bewaakt en bevordert de kwaliteit van zijn denken en handelen
Is creatief, ondernemend en integreert duurzaamheid handelen
,H1: VEROUDERING VAN DE BEVOLKING
Aangeven waarom stilstaan bij veroudering van de bevolking belangrijk is voor
verpleegkundigen
De factoren die bijdragen tot de veroudering van de bevolking beschrijven
Toelichten hoe de leeftijdspiramide voor België volgens huidige prognoses kan evolueren
Uitleggen welke uitdagingen de bevolkingsveroudering met zich mee brengt voor de
verpleegkundige praktijk
Het profiel van de oudere zorgontvanger in de thuissituatie, het ziekenhuis en het wzc
beschermen
1.1 EEN KWESTIE VAN ONTGROENING EN TOENAME VAN DE
LEVENSVERWACHTINGEN
1.1.1 ONTGROENING VAN DE BEVOLKING
Aandeel jongere vermindert in de bevolking ontgroening
ONTGROENING = het aandeel van de jongeren (0-19
jaar) in de totale bevolking jaar na jaar afneemt
BABYBOOMGENERATIE = generatie geboren tussen
1945-1965
Beschikbaarheid van anticonceptiepil en
geboortecontrole speelt een rol bij afname
geboortecijfer
Figuur: evolutie van aantal geboorten (zie uitleg pg 11)
1.1.2 TOENAME VAN DE LEVENSVERWACHTING
Gestegen levensverwachtingen meer
mensen bereiken hogere leeftijd
we worden gemiddeld steeds ouder
Vrouwen hebben hogere
levensverwachtingen dan mannen
Systematische toename
COVID-19-pandemie en een kloof
1.1.3 DE BEVOLKING VERGRIJST EN
VERZILVERT
Door ontgroening en toegenomen levensverwachtingen neemt aandeel ouderen in
onze samenleving toe waardoor bevolking vergrijst
VERGRIJZING = het aandeel ouderen (65 jaar en ouder) in de bevolking dat jaar na jaar
toeneemt
De vergrijzing versnelt
Verzilvering van de bevolking
Dubbele vergrijzing of vergrijzing binnen de vergrijzing
, VERZILVERING = toenemende aandeel oudste ouderen (80 jaar en ouder) binnen het
segment van de oudere bevolking (65 jaar en ouder)
1.1.4 DE ONTGROENING EN VERGRIJZING VISUEEL
VOORGESTELD
LEEFTIJDSPIRAMIDE = grafische weergave van de
verdeling van de bevolking naar geslacht, leeftijd, waarbij
leeftijd op de verticale as is geplaatst. De
leeftijdsverdelingen van mannen en vrouwen worden
meestal in één grafiek geplaatst, die an de mannen links en
die van de vrouwen rechts van de verticale leeftijdsfase
ECHTE PIRAMIDE = brede voet en scherpe top
Basis smaller door
ontgroening
Top minder scherp door
veroudering bevolking,
vergrijzing, verzilvering
In 2025 typische profiel
verouderde bevolking
1.1.5 DE ONTGROENING EN VERGRIJZING GENUANCEERD
Brussels Hoofdstedelijk Gewest is jonger
Vlaams Gewest: meer uitgesproken vergrijzing
De Kust: sterke vergrijzing
o Ouder worden van eigen babyboomers en pensionmigranten
PENSIOENMIGRANTEN = ouderen die na pensionering hun oorspronkelijke woonplaats
inruilen voor een woonplaats aan de Belgische kust