ZSO 1 – Visie op verpleegkunde
Visie: Een kijk op de realiteit die je denken en doen bepaalt
Visieontwikkeling kan ervaringsgericht, observationeel, evidence-based, reflectief
Hoe kom je tot een visie? Opbouwen op basis van theorieën. Theorie? Is een samenhang van
verschillende concepten. (Vb. winter) -> conceptueel kader
Visie naar missie: visie is hoe je het ziet en missie is hoe je het gaat doen/uitwerken
VPK is niet enkel fysiek maar ook holistisch en psychosociaal
Florence Nightingales 1859: Zorg voor zieke en gezonde personen, verpleging is kennis. Vaak
onvoldoende begrepen bij de verzorging van zieke en gezonden.
Virginia Henderson 1960: Ziek of gezond bijstaan, zo snel mogelijk voor onafhankelijkheid
zorgen.
Dorothea Orem (zelfzorgtheorie): Zelfzorgtekorten doordat een patiënt of cliënt voor zichzelf
kan zorgen, volgens Orem enkel vpk handelen als iemand zelf iets niet meer kan.
ANA: Beschermen, promotie en optimalisatie van gezondheid. Preventie van ziekten en
verlichting van lijden.
Mieke Grypdock (1995): Verpleging is de zorg voor de kwaliteit van leven, daarbij is de zorg voor
de belevingswereld van de patiënt van cruciaal belang.
Calista Roy (Adaptatietheorie 1991): De adaptatie van de persoon te bevorderen in gezondheid
en ziekte.
Van den Brink-Tjebbes: Richten op de mens in totaliteit als zingever in zijn wereld. Vormgeven
aan de bestaanszorg van een patiënt.
4 kernconcepten:
• Mens
• Omgeving
• Ziekte en gezondheid
• Verpleegkunde
1. Mens
Reductionistische visie Holistische visie
Dualisme Nadruk op geheel
Gespecialiseerde kennis Dynamisch werken systeem
Menselijk lichaam = machine Patronen, tendensen, oorzaken
Behandeling van symptomen Professional kiest eigen visie
Professional is neutraal en autoritair Patiënt is onafhankelijk/mondig
Patiënt is afhankelijk Intuïtie en emotie is rationeel
Weten is meten Nadruk op menselijke waarden
, 2. Omgeving
- Opgroeien in een goede omgeving = meestal betere gezondheid
- Opgroeien is slechte omgeving = meestal slechtere gezondheid
3. Ziekte en gezondheid
• Samenhang met het mensenbeeld
- Strakke visie op gezondheid: Afwezigheid van ziekte
- Bredere visie op gezondheid: Toestand lichaam, geestelijk en sociaal welbevinden
• Omschrijving van begrippen
- Gezondheid en ziekte zijn dynamische begrippen
- Gezondheid en ziekte socio-cultureel gebonden
- Gezondheid en ziekte zijn persoons- en situatie gebonden
4. Verpleegkunde
• Zorg = Zorg voor het welzijn van patiënten zodat het welzijn door
gezondheidsbeperkingen, ziekte, behandeling en hospitalisatie wordt beïnvloed
• Zorg in twee gesplitst: Fysieke elementen en affectieve elementen
• Zelfzorg/basiszorg: Goed voor jezelf kunnen zorgen
• Mantelzorg: Vrijwillig voor iemand zorgen in uw omgeving, niet professioneel
• Professionele zorg: Deskundigen met opleiding, gedurende bepaalde tijd,
verantwoordelijkheid, interpersoonlijke relatie, persoonlijke ontwikkeling patiënt
SVH: Systematische verpleegkundig handelen
= Methodiek voor oplossen van problemen
= Manier van denken
= Stappenplan waarin logische stappen worden samengebracht
= Systematisch of methodisch proces
= Formele methodiek; niet inhoudelijk
,ZSO 3 – Het belang van klinisch redeneren
CanMedsrol 1: De zorgverlener
• Klinisch redeneren = Het continu gegevens
verzamelen en analyseren gericht op het
vaststellen van vragen en problemen vd ZV en
het kiezen van daarbij passende
zorgresultaten en interventies
Klinisch redeneren = Rode draad in het curriculum
Komt voor in alle fundamenten, domeinen, op stage
En op de bachelor proef
Voorbeeld: Een arts het geen probleem vond en bij een
tweede opinie bleek dat het een serieuze aandoening was
Relevantie? In België zijn er een 4000-tal vermijdbare overlijdens per jaar in de ziekhuizen.
Klinisch redeneren in een vaardigheid waarover iedere vpk moet beschikken.
Verpleegkunst: De intuïtieve en empathische benadering
Verpleegkunde: De nuchtere en wetenschappelijke inzichten
Verpleeg kunde
Methodisch / systematisch verpleegkundig handelen ( ontwikkeling sinds jaren ’80 )
Wat? Professionele manier van denken die: - Ons handelen ondersteunt
- Continu, bij iedere ZV gebruikt wordt
Doel? Kwalitatief hoogstaande en persoonsgerichte zorg
Hoe? KR is een cyclisch proces niet lineair + overwogen en doordachte aanpak
Context van zorg
Reflecteren Gegevens verzamelen
Evalueren Informatieproces
Identificeer problemen
Actie nemen
Doelen stellen
Clinical reasoning cycle kennen!
, Fase 1: Context van de zorg
Leer patiënt kennen
Fase 2: Gegevens verzamelen
Systematisch en doelgerichte feiten en andere gegevens samenbrengen
= Cruciaal voor een goede zorgverlening
=Basis voor het stellen van de verpleegkundige diagnose
=Continu proces: steeds data blijven verzamelen
Subjectieve gegevens = Symptomen vb. “Ik heb pijn” of “Ik ben bang”
Objectieve gegevens = Signalen vb. Temperatuur, bloeddruk, saturatie
A = Airway B = Breathing C = Circulation D = Disability E = Exposure
Treat first what kills first
Geen acute situatie → F = Full set of signs
Fase 3: Informatieproces
Gegevens analyseren – wat zijn beïnvloedende factoren, oorzaken, symptomen
Zoek het verband om symptomen te verklaren, risicofactoren te herkennen en problemen te
benoemen.
Stap 1: Interpreteren → Wat is normaal / niet normaal
Stap 2: Onderscheid maken → Wat is ernstig / prioritair
Stap 3: Verbanden leggen → Welke gegevens staan in verband met elkaar
Stap 4: Afleiden → Eerste veronderstelling / hypothese
Stap 5: Matchen → Vergelijken met eerdere ervaringen
Fase 4: Identificeren van problemen
VPK diagnose: Klinisch oordeel over een menselijke reactie op veranderde gezondheid
- Een VPK diagnose vormt basis voor de keuze van VPK interventies