Kostprijsberekening: deel 1
Tweetal kleine theorievragen, vooral oefeningen op het examen. Neem minimaal 2 fluostiften
mee naar examen, want de vaste kosten zet de leerkracht in het geel, de variabele kosten in het
groen. Dat is dan gemakkelijk om ook op die manier te werken op het examen zodat je in de
opgave de vaste kosten in het geel aanduidt, en de variabele kosten in het groen.
1. Inleidende begrippen
- Een kost = de in geld gemeten offer, onafscheidelijk verbonden aan een rationele
bedrijfsvoering.
o Wat is rationeel? Dit betekent ‘goed doordacht’, m.a.w. ik houd mij aan het
wettelijk kader.
o Wat is dan rationele bedrijfsvoering?
Bv. uw vrachtwagen heeft brandstof nodig. Op het moment dat we
vaststellen dat de brandstof op is in ons voertuig, is het raadzaam om te
gaan tanken. Rationeel is dat we gaan tanken, bv. diesel, want het is een
diesel wagen. We gaan tanken en betalen; dit is rationeel. Wat zou niet
rationeel zijn? Bv. rode mazout tanken i.p.v. diesel, want dit is
goedkoper. Als er dan controle is, zal je de sancties ondergaan.
Bv. een transportonderneming beschikt over een of meer bestelwagens,
en die gaat naar de verzekeringsmaatschappij. Je bent een jonge gast,
vooraan in de 20 jaar, en ook al wat enkele ongevallen veroorzaakt met
de bestelwagen. Je vraagt aan de verzekeringsmakelaar om de
bestelwagen te verzekeren. De verzekeringsmakelaar gaat dan zeggen
van ‘oei, jonge gast, net zijn rijbewijs, toch al enkele ongevallen ook
gehad enz….’. Verzekeringsmakelaar werkt met een
verzekeringsmaatschappij samen, en de aanvraag van de jongeman
voor het verzekeren van de bestelwagen voor transport (= vervoer voor
rekening van derden) wordt geweigerd. Jij zegt, geen probleem, ik ga
dan naar een onafhankelijke verzekeringsmakelaar, die beroep doet op
meerdere verzekeringsmaatschappijen. Maar goed, als ik nu zeg dat ik
met die bestelwagen transport ga doen, dan gaan ze het wss weer
afkeuren. Dus zeg je ‘ik ga vervoer voor eigen rekening doen’ (dat is
het vervoer van jouw eigen goederen. Vervoer voor derden is vervoer
van goederen van anderen). Je foetelt dus een beetje. Je gaat gwn nog
altijd transport doen, maar met een heel andere verzekering. Ja dat is
dus niet een rationele bedrijfsvoering, want stel die bedrijfswagen krijgt
een ongeval, ja die is dan eig niet verzekerd, want het is de foute
verzekering. Rationeel zou dus zijn dat je je wel aan het wettelijk kader
houdt. Irrationeel is dus dat de jongeman een andere verzekering heeft
gevraagd dan degene die geldt voor transport.
Voorbeeld van wat rationele bedrijfsvoering niet is: jouw voertuig niet
mag overladen, niet over het maximum. Nu, je kan dat, maar weet dat
daar nodige gevolgen aan zijn. Dat gaan we niet doen, wij houden ons
aan het wettelijk kader.
- Kostprijs = het totaal van al de door de onderneming gebrachte offers (kosten) die
haar toelaten een dienst te leveren en/of een product te verkopen.
,- Kostprijsberekening = het verzamelen van al de kosten.
- Kosten = kostprijs.
- Opbrengsten (=omzet) = de vrachtprijs.
o De vrachtprijs = de prijs (exclusief BTW) die de vervoerder/transporteur aan
zijn opdrachtgever aanrekent. De opdracht is dus uitgevoerd, en de vrachtprijs
is dan de prijs die we gaan aanrekenen aan onze klant. We stellen dan een
factuur op met de vrachtprijs voor onze klant.
o Vrachtprijs = kostprijs + winstmarge.
Kostprijs
Kostprijs is belangrijk om onze vrachtprijs te kunnen
berekenen. Wat is het nut van kostprijsberekening als de
vrachtprijs toch wordt opgelegd door opdrachtgevers en iedere
onderaannemer (= charter) ontvangt eenzelfde vrachtprijs?
o Bv.
o Bv. Onderneming B krijgt dezelfde vrachtprijs, alleen
blijkt nu uit de rationele bedrijfsvoering zijn kostprijs
hoger te liggen, waardoor de winst ook lager is.
Dus Vrachtprijs kan dan wel hetzelfde zijn, maar de kostprijs
niet zozeer.
Winstmarge hangt een beetje af van de marktprijs, van hoe niche uw
activiteit is enz. Bv. hoe meer niche, hoe meer geld je kan vragen.
- De bedoeling van een onderneming is om winst te maken. Winst = positief verschil
tussen opbrengsten en kosten. Dwz concreet dat als de opbrengsten groter zijn dan de
kosten, dan realiseren we winst. En dat is de bedoeling, dat we winsten realiseren voor
een rationele bedrijfsvoering.
o Voorbeeld: veronderstel dat de vrachtprijs 500 euro is zonder BTW. Al mijn
kosten samen om de transportactiviteit te kunnen realiseren is in totaal 450
euro. Wat houden we dan over? De transporteur houdt dan 500-450 = 50 euro
winst over.
Als er een beperkte winst is, dan kunnen we met die winst mss een fiets
ofzo kopen. Maar onze ambitie is natuurlijk groter. We willen geen
fiets, maar wel een Porsche. We hebben dus de ambitie om nog meer
winsten te realiseren op een rationele manier.
o Hoe kunnen we de winst verhogen?
(1) Als de opbrengsten omhoog gaan, gaat de winst ook omhoog.
Bv. vrachtprijs is 1.500 euro en mijn kost is 450 euro. 1500-450
= 1050 euro winst.
Let op: theoretisch kan je dit doen, maar kan je die opbrengsten
wel zomaar verhogen? Want je zegt als transporteur tegen jouw
opdrachtgever dat je van 500 naar 1.500 euro, ja dat is wel een
, heel groot verschil. De opdrachtgever gaat dan wel eens 2x
nadenken of hij wel met jou gaat werken of niet. Je kan dus niet
zomaar jouw vrachtprijs/opbrengst verhogen, want er is zoiets
als een ‘marktprijs’. De marktprijs = een algemeen aanvaarde
prijs.
Moeten we die vrachtprijs dan nooit aanpassen? Neen! Je moet
gewoon wel zien hoeveel de marktprijs is, zodat het nog een
aanvaardbare prijs is + het leven wordt duurder, alles wordt
duurder, dus je gaat de vrachtprijs wel zo moeten aanpassen dat
je tenminste jouw kosten kan dekken.
Bon, als je dus jouw vrachtprijs ineens van 500 naar 1.500 trekt,
ja dan is het wel duidelijk dat de opdrachtgever zal overstappen
naar jouw concurrent.
(2) Als we de kosten laten dalen op een rationele manier, dan neemt de
winst ook toe.
Op een rationele manier, dus niet bv. rode mazout tanken i.p.v.
diesel.
Voorbeeld: veronderstel dat de vrachtprijs 500 euro is. We
willen de winst verhogen. Hoe? Door geen kosten te hebben aan
450 euro, maar door dit bedrag te verlagen naar 370 euro ofzo.
Zo heb je dan 130 euro winst, i.p.v. 50 euro winst. Hoe kan je
jouw kosten verlagen op een rationele manier? Door de kosten
die in onze onderneming zijn, te kennen.
- Welke zijn de 3 voornaamste redenen wrm de vervoerder zijn kostprijs moet kennen?
o Richtsnoer bij de vrachtprijspolitiek
Vrachtprijs = kostprijs + winstmarge. We moeten de kostprijs kennen
zodat we de vrachtprijs ook kunnen berekenen.
o Raadgever bij de aankooppolitiek
Onze kosten kennen en ze rationeel beheren.
o Middel ter controle van de bedrijfsefficiency
Om te controleren dat je winst maakt, en geen verlies.
- Prijsvorming = we gaan de vrachtprijs koppelen aan een index. We starten aan een
bepaalde index (=kostprijsindices die door het ITLB wordt opgevolgd).
- Onderverdeling van de kosten o.b.v. de bedrijfsdrukte in onze (transport)onderneming.
Wat is bedrijfsdrukte:
o Het afleggen van kilometers
o Het uitvoeren van ritten
Er zijn twee grote categorieën van kosten.
(1) Vaste Kosten (= Tijdskosten)
, Horizontaal zien we de activiteit in km of in het aantal ritten. Hoe meer we naar
rechts gaan, hoe meer kilometers, hoe meer activiteit. Veronderstel dat de kost 1000
euro blijft: deze kosten blijven onveranderlijk gedurende een hele tijd. Dit zijn de
vaste kosten (of tijdskosten): of je nu 0 km rijdt, of 100 km rijdt, dat maakt niet
uit. Dit duidt echt aan dat we hoe dan ook een vaste kost zullen hebben van 1000
euro. Als er in de opgave staat ‘…Euro per jaar’, dan weten we dat het gaat over
een vaste kost. Voorbeeld van een vaste kost: verkeersbelasting. Is de
verkeersbelasting gekoppeld aan het aantal km dat je gaat doen? Neen. Is de
verkeersbelasting gekoppeld aan het aantal ritten dat we doen met de bestelwagen?
Neen; of het nu 100 ritten zijn of 20 ritten zijn, maakt niet uit. Het blijft een vaste
kost. Zelfs bij geen activiteit, geen ritten, blijft de kost 1000 euro.
(2) Variabele kosten (= afstandskosten)
Zijn variabel, want in functie van het aantal km of het aantal ritten, wijzigen de
kosten. Bv. 0 km, is 0 kosten. Of 15 ritten, is … kosten. Voorbeeld van variabele
kosten: brandstof: bv. hoe meer km we rijden, hoe meer we verbruiken, hoe meer
we gaan moeten betalen voor brandstof.
Tweetal kleine theorievragen, vooral oefeningen op het examen. Neem minimaal 2 fluostiften
mee naar examen, want de vaste kosten zet de leerkracht in het geel, de variabele kosten in het
groen. Dat is dan gemakkelijk om ook op die manier te werken op het examen zodat je in de
opgave de vaste kosten in het geel aanduidt, en de variabele kosten in het groen.
1. Inleidende begrippen
- Een kost = de in geld gemeten offer, onafscheidelijk verbonden aan een rationele
bedrijfsvoering.
o Wat is rationeel? Dit betekent ‘goed doordacht’, m.a.w. ik houd mij aan het
wettelijk kader.
o Wat is dan rationele bedrijfsvoering?
Bv. uw vrachtwagen heeft brandstof nodig. Op het moment dat we
vaststellen dat de brandstof op is in ons voertuig, is het raadzaam om te
gaan tanken. Rationeel is dat we gaan tanken, bv. diesel, want het is een
diesel wagen. We gaan tanken en betalen; dit is rationeel. Wat zou niet
rationeel zijn? Bv. rode mazout tanken i.p.v. diesel, want dit is
goedkoper. Als er dan controle is, zal je de sancties ondergaan.
Bv. een transportonderneming beschikt over een of meer bestelwagens,
en die gaat naar de verzekeringsmaatschappij. Je bent een jonge gast,
vooraan in de 20 jaar, en ook al wat enkele ongevallen veroorzaakt met
de bestelwagen. Je vraagt aan de verzekeringsmakelaar om de
bestelwagen te verzekeren. De verzekeringsmakelaar gaat dan zeggen
van ‘oei, jonge gast, net zijn rijbewijs, toch al enkele ongevallen ook
gehad enz….’. Verzekeringsmakelaar werkt met een
verzekeringsmaatschappij samen, en de aanvraag van de jongeman
voor het verzekeren van de bestelwagen voor transport (= vervoer voor
rekening van derden) wordt geweigerd. Jij zegt, geen probleem, ik ga
dan naar een onafhankelijke verzekeringsmakelaar, die beroep doet op
meerdere verzekeringsmaatschappijen. Maar goed, als ik nu zeg dat ik
met die bestelwagen transport ga doen, dan gaan ze het wss weer
afkeuren. Dus zeg je ‘ik ga vervoer voor eigen rekening doen’ (dat is
het vervoer van jouw eigen goederen. Vervoer voor derden is vervoer
van goederen van anderen). Je foetelt dus een beetje. Je gaat gwn nog
altijd transport doen, maar met een heel andere verzekering. Ja dat is
dus niet een rationele bedrijfsvoering, want stel die bedrijfswagen krijgt
een ongeval, ja die is dan eig niet verzekerd, want het is de foute
verzekering. Rationeel zou dus zijn dat je je wel aan het wettelijk kader
houdt. Irrationeel is dus dat de jongeman een andere verzekering heeft
gevraagd dan degene die geldt voor transport.
Voorbeeld van wat rationele bedrijfsvoering niet is: jouw voertuig niet
mag overladen, niet over het maximum. Nu, je kan dat, maar weet dat
daar nodige gevolgen aan zijn. Dat gaan we niet doen, wij houden ons
aan het wettelijk kader.
- Kostprijs = het totaal van al de door de onderneming gebrachte offers (kosten) die
haar toelaten een dienst te leveren en/of een product te verkopen.
,- Kostprijsberekening = het verzamelen van al de kosten.
- Kosten = kostprijs.
- Opbrengsten (=omzet) = de vrachtprijs.
o De vrachtprijs = de prijs (exclusief BTW) die de vervoerder/transporteur aan
zijn opdrachtgever aanrekent. De opdracht is dus uitgevoerd, en de vrachtprijs
is dan de prijs die we gaan aanrekenen aan onze klant. We stellen dan een
factuur op met de vrachtprijs voor onze klant.
o Vrachtprijs = kostprijs + winstmarge.
Kostprijs
Kostprijs is belangrijk om onze vrachtprijs te kunnen
berekenen. Wat is het nut van kostprijsberekening als de
vrachtprijs toch wordt opgelegd door opdrachtgevers en iedere
onderaannemer (= charter) ontvangt eenzelfde vrachtprijs?
o Bv.
o Bv. Onderneming B krijgt dezelfde vrachtprijs, alleen
blijkt nu uit de rationele bedrijfsvoering zijn kostprijs
hoger te liggen, waardoor de winst ook lager is.
Dus Vrachtprijs kan dan wel hetzelfde zijn, maar de kostprijs
niet zozeer.
Winstmarge hangt een beetje af van de marktprijs, van hoe niche uw
activiteit is enz. Bv. hoe meer niche, hoe meer geld je kan vragen.
- De bedoeling van een onderneming is om winst te maken. Winst = positief verschil
tussen opbrengsten en kosten. Dwz concreet dat als de opbrengsten groter zijn dan de
kosten, dan realiseren we winst. En dat is de bedoeling, dat we winsten realiseren voor
een rationele bedrijfsvoering.
o Voorbeeld: veronderstel dat de vrachtprijs 500 euro is zonder BTW. Al mijn
kosten samen om de transportactiviteit te kunnen realiseren is in totaal 450
euro. Wat houden we dan over? De transporteur houdt dan 500-450 = 50 euro
winst over.
Als er een beperkte winst is, dan kunnen we met die winst mss een fiets
ofzo kopen. Maar onze ambitie is natuurlijk groter. We willen geen
fiets, maar wel een Porsche. We hebben dus de ambitie om nog meer
winsten te realiseren op een rationele manier.
o Hoe kunnen we de winst verhogen?
(1) Als de opbrengsten omhoog gaan, gaat de winst ook omhoog.
Bv. vrachtprijs is 1.500 euro en mijn kost is 450 euro. 1500-450
= 1050 euro winst.
Let op: theoretisch kan je dit doen, maar kan je die opbrengsten
wel zomaar verhogen? Want je zegt als transporteur tegen jouw
opdrachtgever dat je van 500 naar 1.500 euro, ja dat is wel een
, heel groot verschil. De opdrachtgever gaat dan wel eens 2x
nadenken of hij wel met jou gaat werken of niet. Je kan dus niet
zomaar jouw vrachtprijs/opbrengst verhogen, want er is zoiets
als een ‘marktprijs’. De marktprijs = een algemeen aanvaarde
prijs.
Moeten we die vrachtprijs dan nooit aanpassen? Neen! Je moet
gewoon wel zien hoeveel de marktprijs is, zodat het nog een
aanvaardbare prijs is + het leven wordt duurder, alles wordt
duurder, dus je gaat de vrachtprijs wel zo moeten aanpassen dat
je tenminste jouw kosten kan dekken.
Bon, als je dus jouw vrachtprijs ineens van 500 naar 1.500 trekt,
ja dan is het wel duidelijk dat de opdrachtgever zal overstappen
naar jouw concurrent.
(2) Als we de kosten laten dalen op een rationele manier, dan neemt de
winst ook toe.
Op een rationele manier, dus niet bv. rode mazout tanken i.p.v.
diesel.
Voorbeeld: veronderstel dat de vrachtprijs 500 euro is. We
willen de winst verhogen. Hoe? Door geen kosten te hebben aan
450 euro, maar door dit bedrag te verlagen naar 370 euro ofzo.
Zo heb je dan 130 euro winst, i.p.v. 50 euro winst. Hoe kan je
jouw kosten verlagen op een rationele manier? Door de kosten
die in onze onderneming zijn, te kennen.
- Welke zijn de 3 voornaamste redenen wrm de vervoerder zijn kostprijs moet kennen?
o Richtsnoer bij de vrachtprijspolitiek
Vrachtprijs = kostprijs + winstmarge. We moeten de kostprijs kennen
zodat we de vrachtprijs ook kunnen berekenen.
o Raadgever bij de aankooppolitiek
Onze kosten kennen en ze rationeel beheren.
o Middel ter controle van de bedrijfsefficiency
Om te controleren dat je winst maakt, en geen verlies.
- Prijsvorming = we gaan de vrachtprijs koppelen aan een index. We starten aan een
bepaalde index (=kostprijsindices die door het ITLB wordt opgevolgd).
- Onderverdeling van de kosten o.b.v. de bedrijfsdrukte in onze (transport)onderneming.
Wat is bedrijfsdrukte:
o Het afleggen van kilometers
o Het uitvoeren van ritten
Er zijn twee grote categorieën van kosten.
(1) Vaste Kosten (= Tijdskosten)
, Horizontaal zien we de activiteit in km of in het aantal ritten. Hoe meer we naar
rechts gaan, hoe meer kilometers, hoe meer activiteit. Veronderstel dat de kost 1000
euro blijft: deze kosten blijven onveranderlijk gedurende een hele tijd. Dit zijn de
vaste kosten (of tijdskosten): of je nu 0 km rijdt, of 100 km rijdt, dat maakt niet
uit. Dit duidt echt aan dat we hoe dan ook een vaste kost zullen hebben van 1000
euro. Als er in de opgave staat ‘…Euro per jaar’, dan weten we dat het gaat over
een vaste kost. Voorbeeld van een vaste kost: verkeersbelasting. Is de
verkeersbelasting gekoppeld aan het aantal km dat je gaat doen? Neen. Is de
verkeersbelasting gekoppeld aan het aantal ritten dat we doen met de bestelwagen?
Neen; of het nu 100 ritten zijn of 20 ritten zijn, maakt niet uit. Het blijft een vaste
kost. Zelfs bij geen activiteit, geen ritten, blijft de kost 1000 euro.
(2) Variabele kosten (= afstandskosten)
Zijn variabel, want in functie van het aantal km of het aantal ritten, wijzigen de
kosten. Bv. 0 km, is 0 kosten. Of 15 ritten, is … kosten. Voorbeeld van variabele
kosten: brandstof: bv. hoe meer km we rijden, hoe meer we verbruiken, hoe meer
we gaan moeten betalen voor brandstof.