Hoofstuk 3&4: virussen
3.1 virussen
Geen eigen stofwisseling, enkel vermenigvuldigen via gastheercel:
obligaat intracellulaire parasieten
o Gastheer specifiek: species- of stamspecefiek
Opbouw: genoom omgeven door eiwitmantel = capside ,
dierlijke/humane eiwitmantel omgeven door enveloppe (membraan
van lipoproteïnen)
Veel kleiner dan andere MO: enkel zichtbaar met elektronen
microscoop
Verschillende structuren en vormen:
o Schroefvormig lichaam/ helicale kapsels
o Symmetrische veelvlakkig lichaam/ isometrische kapsels
o Complexe structuur bv. T4 bacteriofaag
- Griepvirus
o Bolronde membraan + groot aantal eiwitten ingepland/
spijkers
Spijkers om cellen van gastheer binnen te dringen
o Virus bevat genetisch materiaal (RNA)
o Cel van gastheer nodig voor vermenigvuldiging
o Bij foute nieuwe varianten
- Staafvormige virussen (tabaksmozaïekvirus)
- Ronde virussen (griepvirus, human papillomavirus)
- Kopstaartvirussen (bacteriofaag)
Geen celwand, geen ribosomen, weinig – geen enzymen voor
stofwisseling
Obligaat intracellulaire parasieten: vermeerderen om controle te
nemen over stofwisselingsfabriek van gastheercel
Veroorzaken synthese van structuren welke het virusnucleïnezuur in
staat stelt om zich van de ene naar de andere cel te begeven
Bestrijden
- Antibiotica werken alleen tegen bacteriën niet tegen virussen
- Lichaam kan wel virussen onschadelijke maken met antistoffen
- Stoffen die groei van virussen remmen ook onze eigen stofwisseling
Viroïden
- Eenvoudiger en kleiner dan virussen
, - Kleine circulaire enkelstrengige RNA-molecule zonder eiwitmantel
- Obligaat intracellulair parasitair: fytopathogenen
Prionen
- Eiwitten met infectieus karakter
- Geen DNA of RNA
- Verantwoordelijk voor neurodegeneratieve ziekte
- Geen gekend die infectieus zijn voor planten
Hoofdstuk 4: microbiële groei
= vermenigvuldigen, toename aantal cellen
4.1: mitose, meiose en conjugatie
- Prokaryotische microbiële cellen (bacteriën)
o Per cel 1 chromosoom met 1 exemplaar van elk gen
o Haploïde cellen
- Eukaryotische microbiële cellen (schimmels, gisten,)
o Per cel meerdere chromosomen met 2 exemplaren van elk gen
o Diploïd, maar kan ook haploïde naar gelang stadium van
voortplanting
Mitose/ kerndeling
1. Verdubbeling van
chromosomenaantal (DNA-
replicatie)
2. Celdelingsproces waarbij de
kern(materiaal) deelt: 2 identieke
diploïde dochtercellen met kern
met volwaardig aantal genen
Meiose/ reductiedeling
1. Verdubbeling
chromosomenaantal
2. Celdelingsproces waarbij uit 1 diploïde cel na deling 4 haploïde
cellen ontstaan, chromosomen paren worden gescheiden
4.3: geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting
Ongeslachtelijke/ vegetatieve: mitose
o Bacteriën: binaire deling
o Gisten: knopvorming
o Schimmels: aseksuele sporenvorming
Geslachtelijke/ generatieve: meiose of conjugatie
o Niet bij bacterie, wel bij schimmel en gist
, Basisschema
1. 2 geslachtscellen/ gameten versmelten
2. Ontstaan gemeenschappelijke cel in cytoplasma en komen bijeen:
plasmogamie
3. Versmelten van
kernen: karyogamie
met zygote vorming
4. Uit zygote ontstaan
na meiose of
reductiedeling 4
haploïde, kunnen
versmelten: gameten
4.4: groei van bacteriën
= instaat zichzelf te dupliceren
- Celsynthese: polymeristiereacties = macromoleculen uit monomeren
nieuwe structuren
- Door celdeling, binaire deling of binaire fissie, celspijting
Individuele bacteriegroei
Groeiproces
1. Opname voedingsstoffen
2. Omzetting tot energie en cel bestanddelen
3. Replicatie van chromosoom
4. Toename grootte en massa
5. Delen van cel: 2 identieke dochtercellen
5stadia van celdeling
1. Replicatie DNA
a. 2 complementaire DNA strengen maken zich los: denaturatie
b. Synthese nieuwe complementaire strengen via DNA-
polymerase
2. Celelongatie: langer worden cel
3. Vorming dwarsrand(septum)
4. Splitsing dochtercellen + vorming celwanden
a. 1 cel in 2 cellen: 1 generatie generatietijd/ delingstijd
5. Uitgroeien tot volwassen cellen
Groei van de bacteriële populatie
- Groei 1 cel: toename omvang en gewicht met celdeling
- Populatiegroei: toename aantal cellen met opeenvolgende
celdelingen