2 mvk hiervan op examen
Oncologische revalidatie
Deel 1: Kanker
Wat is het?
- Cellen kunnen andere vorm of eigenschappen krijgen
- Die kunnen zich gaan vermenigvuldigen
- Woekering van abnormale cellen, die zich kunnen verplaatsen in lichaam (via bloed -en lymfestelsel)
- Kwaad -of goedaardige tumor
o Kwaadaardig: levenbedreigend en vallen vitale organen aan
- Metatasen = uitzaaiing
o Naar hersenen, longen of wervelkolom
o Per kanker bestaan er patronen (en dat heeft effect op behandeling)
o Bv; bij prostaatkanker verwachten ze weinig uitzaaiing dus bij oudere P doen ze vaak niks
o Bv; longkanker metastaseert heel snel
=/ soorten afh vanuit welke cel ze ontwikkelen:
Carcinoom Uit epitheelcel Bv; borst, darm -of longkanker
Sarcoom Uit bindweefsel
Lymfoom/ leukemie Uit lymfoid weefsel
Belangrijk vr kine: (zie cijfers dia 11-14)
- Komt veel voor -> wij zien het ook veel
- 2e grootste doodsoorzaak
Behandeling kanker heeft veel gevolgen:
- Vermoeidheid
- Verminderde lichamelijke conditie (gewrichten, pijn,…)
- Seksuele problemen
- Concentratieproblemen
- Geheugenproblemen
Gevolgen zorgen voor beperkingen:
- Werk en sport
- Relaties, vriendschappen, gezin,…
Behandeling
Hoe komt het dat er zoveel gevolgen zijn?
Behandelvormen:
1. Chirurgie
- Tumor en/of lymfeknopen wegnemen
- Lymfeknopen weggenomen om te zien hoe erg het met P gesteld is -> juiste prognose en behandeling
1
, - Ze beperken dat want heeft veel gevolgen (lymfoedeem,…)
- Klieruitruiming of sentinel procedure
- Klieruitruiming zoveel mogelijk vermijden -> want grotere gevolgen
- Sentinel: lymfeklier die de kankerzone het eerst draineert gaan ze analyseren
o Geen kankercellen daarin? Kanker is er niet gepasseerd dus andere klieren gaan ook kankervrij zijn
o Bepalen om juiste behandeling in te stellen
o Ernstigere? Wel volledige klierontruiming
- (zie vbn dia 18-19)
- Nevenwerkingen:
o Littekenweefsel en adhesies (inwendige littekens)
o Beschermde houding dr pijn => verkorting huid en spieren
o Wondvocht
o Lymfoedeem
- Na operatie TMN classificatie van ernst vd kanker:
o Kijken naar tumorgrootte -en ligging + lymfeknopen aangetast? + mate van verspreiding ih lichaam
o T: primaire tumor grootte
N: aantasting regionale lymfeknopen
M: metatase
o cTMN: klinisch, voor chirurgie gebeurt is
pTMN: pathologisch, na operatie
o (zie vbn dia 22-23)
2. Radiotherapie
- Radioactieve stralen in duidelijk afgelijnde zone
- Om achtergebleven kankercellen te vernietigen
- Verhinderen van groei en delen van cellen
- Wel schade aan goede weefsel dat in die zone aanwezig is, maar houden ze zo beperkt mogelijk
- Types:
o Interne: chip inbrengen om lokaal bestraling toe te dienen
o Externe: gegeven met stralingscamera op lichaam
- Nevenwerkingen:
o Brandwonden
o Haarverlies
o Fibrose van zachte weefsels => ROM beperking
o Oedeem
o Vertraagde genezing wonden
3. Chemotherapie
- Medicijn inbrengen om kleine micrometastasen te vernietigen
- Werkt over volledig lichaam
- Doel:
o Proliferatie van kankercellen tegengaan dr DNA aan te vallen
o Metastasering voorkomen
- Invloed op snel-delende cellen: kanker -en epitheelcellen (haar, slijmvlies en nagels)
- Nevenwerkingen:
o Huid: ulcers (wonden), uitslag en alopecia (haaruitval)
o Maag-darmstelsel: anorexia, nausea, overgeven en diarree
o Beenmerg suppressie
Wbc ↓ => infecties
Rbc en Hb ↓ =>
2
Oncologische revalidatie
Deel 1: Kanker
Wat is het?
- Cellen kunnen andere vorm of eigenschappen krijgen
- Die kunnen zich gaan vermenigvuldigen
- Woekering van abnormale cellen, die zich kunnen verplaatsen in lichaam (via bloed -en lymfestelsel)
- Kwaad -of goedaardige tumor
o Kwaadaardig: levenbedreigend en vallen vitale organen aan
- Metatasen = uitzaaiing
o Naar hersenen, longen of wervelkolom
o Per kanker bestaan er patronen (en dat heeft effect op behandeling)
o Bv; bij prostaatkanker verwachten ze weinig uitzaaiing dus bij oudere P doen ze vaak niks
o Bv; longkanker metastaseert heel snel
=/ soorten afh vanuit welke cel ze ontwikkelen:
Carcinoom Uit epitheelcel Bv; borst, darm -of longkanker
Sarcoom Uit bindweefsel
Lymfoom/ leukemie Uit lymfoid weefsel
Belangrijk vr kine: (zie cijfers dia 11-14)
- Komt veel voor -> wij zien het ook veel
- 2e grootste doodsoorzaak
Behandeling kanker heeft veel gevolgen:
- Vermoeidheid
- Verminderde lichamelijke conditie (gewrichten, pijn,…)
- Seksuele problemen
- Concentratieproblemen
- Geheugenproblemen
Gevolgen zorgen voor beperkingen:
- Werk en sport
- Relaties, vriendschappen, gezin,…
Behandeling
Hoe komt het dat er zoveel gevolgen zijn?
Behandelvormen:
1. Chirurgie
- Tumor en/of lymfeknopen wegnemen
- Lymfeknopen weggenomen om te zien hoe erg het met P gesteld is -> juiste prognose en behandeling
1
, - Ze beperken dat want heeft veel gevolgen (lymfoedeem,…)
- Klieruitruiming of sentinel procedure
- Klieruitruiming zoveel mogelijk vermijden -> want grotere gevolgen
- Sentinel: lymfeklier die de kankerzone het eerst draineert gaan ze analyseren
o Geen kankercellen daarin? Kanker is er niet gepasseerd dus andere klieren gaan ook kankervrij zijn
o Bepalen om juiste behandeling in te stellen
o Ernstigere? Wel volledige klierontruiming
- (zie vbn dia 18-19)
- Nevenwerkingen:
o Littekenweefsel en adhesies (inwendige littekens)
o Beschermde houding dr pijn => verkorting huid en spieren
o Wondvocht
o Lymfoedeem
- Na operatie TMN classificatie van ernst vd kanker:
o Kijken naar tumorgrootte -en ligging + lymfeknopen aangetast? + mate van verspreiding ih lichaam
o T: primaire tumor grootte
N: aantasting regionale lymfeknopen
M: metatase
o cTMN: klinisch, voor chirurgie gebeurt is
pTMN: pathologisch, na operatie
o (zie vbn dia 22-23)
2. Radiotherapie
- Radioactieve stralen in duidelijk afgelijnde zone
- Om achtergebleven kankercellen te vernietigen
- Verhinderen van groei en delen van cellen
- Wel schade aan goede weefsel dat in die zone aanwezig is, maar houden ze zo beperkt mogelijk
- Types:
o Interne: chip inbrengen om lokaal bestraling toe te dienen
o Externe: gegeven met stralingscamera op lichaam
- Nevenwerkingen:
o Brandwonden
o Haarverlies
o Fibrose van zachte weefsels => ROM beperking
o Oedeem
o Vertraagde genezing wonden
3. Chemotherapie
- Medicijn inbrengen om kleine micrometastasen te vernietigen
- Werkt over volledig lichaam
- Doel:
o Proliferatie van kankercellen tegengaan dr DNA aan te vallen
o Metastasering voorkomen
- Invloed op snel-delende cellen: kanker -en epitheelcellen (haar, slijmvlies en nagels)
- Nevenwerkingen:
o Huid: ulcers (wonden), uitslag en alopecia (haaruitval)
o Maag-darmstelsel: anorexia, nausea, overgeven en diarree
o Beenmerg suppressie
Wbc ↓ => infecties
Rbc en Hb ↓ =>
2
