Basisaudiometrie samenvatting
Jan Wouters – 2023-2024
Inhoud
1
, INLEIDING
Maten voor geluidsniveau, gehoordrempel, luidheid
dB SPL
Decibel Sound Pressure Level
Geluidsdrukniveau meten
Referentiedruk pref = 20 * 10-6 Pa = 20 µPa
Lp = 20 log(p/pref) = 10 log(p/pref)² en dus ook (p/pref)² = 10Lp/10
Lp = level, geluidsniveau
p = prms = root-mean-square
Iref = 10-12 W/m² en LI = 10 log (I/Iref)
Hoeveel dB komt erbij bij 2 gelijktijdige sinussen?
o 2 sinussen coherent
In tegenfase: - oneindig; dus geen geluid want elkaar opheffen
In fase: + 6 dB; dus veel geluid want elkaar versterken
Niet in tegenfase en ook niet in fase: alles tussen – oneindig en + 6 dB
o 2 sinussen niet coherent
+ 3 dB; dus beetje meer geluid want elkaar deels versterken
dB HL
Decibel Hearing Level
Afwijkingen van normale gehoordrempel meten
Wordt vooral (een enkel) in medische settings gebruikt
Enkel bij bepaalde frequenties: octaven en 1/3 e octaven
RETSPL = Reference Equivalent Threshold Sound Pressure Level
Stelt herschaling van dB SPL naar dB HL vast
Hangt af per type transducer/ per apparaat
Bvb 70dB bij 1000Hz: 7 of 8 dB bijtellen, afhankelijk van het
toestel
dB peSPL
Decibel peak equivalent Sound Pressure Level
dB HL: bij langere stimuli/tonen dB peSPL: meten van signalen van korte duur (onnauwkeurige f dus
stimuli over hele domein)
2
, dB peSPL = dB SPL geluidsniveau van een zuivere toon dat dezelfde piekamplitude (peak of peak-to-peak
amplitude) heeft als het beschouwde korte signaal in kwestie
dB SL
Decibel Sensation Level
dB SL wordt gebruikt bij de waarneming van bovendrempelige geluiden
Het aantal dB dat een geluid boven of onder de individuele drempel ligt
Individuele verschillen in drempel worden gelijk getrokken
dB HL: bepaling vd sterkte tov een gemiddeld normaal oor dB SL: bepaling van een bepaald geluid tov
de individuele drempel van een oor vd proefpersoon in kwestie
DUS: patiënten stimuleren op dezelfde hoeveelheid dB boven hun eigen gehoordrempel
Otologisch normaalhorenden
o Drempel van ouderen is verschoven door normale ouderdomsslechthorendheid
o Drempel ligt dus niet meer op 0 dB HL, maar mensen zijn nog wel normaalhorend (voor hun
leeftijd)
o Wel grote variatie tussen min en max drempel, maar wel nog allemaal otologisch
normaalhorend
3
, o DUS: welke referenties gebruiken bij ouderen? => Niet dB HL, maar wel dB SL
Foon (Phon)
Luidheidssensatie meten; niet hoe luid een geluid is, maar hoe sterk een 1kHZ toon moet zijn om even
luid te klinken
Referentie: dB SPL ve zuivere toon van 1000 Hz
Aantal foon = aantal dB SPL van een even luide zuivere toon van 1000 Hz
Foonschaal: gebruikt om luidheden van tonen met verschillende frequenties met elkaar te vgl
Isofonen: lijnen van gelijke luidheid
Bvb 40 foon isofoon:
o Alle punten die op de 40 foon isofoon liggen, vertegenwoordigen tonen die even luid klinken als
een toon van 1000Hz bij een geluidsniveau van 40 dB SPL
o Al die punten zijn dus 40 foon
o Een toon van 100Hz zal ong 55 dB SPL moeten zijn om even luid waargenomen te worden als
een zuivere toon van 1000Hz en 40 dB SPL
Meerdere isofonen kunnen getekend worden
o Isofonen hebben niet zelfde frequentie-afhankelijkheid
o Isofonen lopen bij lage frequenties nr elkaar toe => daardoor neemt de luidheidssensatie (= het
aantal foon) bij lage frequenties sneller toe met het fysische geluidsniveau
dB A
Decibel A-gewogen
Geeft een betere overeenkomst met de waargenomen luidheid dan de dB SPL
dB A wordt veel gebruikt bij meten van geluidssterktes op huiskamerniveau (aka akoestiek)
dB A wordt gebruikt om omgevingslawaai te meten en te kwantificeren
Referentie: 40 foon
40 foon isofoon = 40 dB A
dB SPL meet impact tov 0 dB SPL; maar gehoorimpact ≠ vanaf 0dB SPL, pas vanaf 0 dB HL => tussen 0 dB
SPL en 0 dB HL kan tot 40 dB verschil zijn, waardoor er te snel te veel dB SPL wordt gemeten dat stuk
dat teveel gemeten wordt, wordt weggefilterd door dB A
Bij sterktes boven 80 dB SPL: verschillen snel groter, vooral bij lage frequenties
o Bvb op fuif met dB limiet van 100 dB: eig nog 19,1 dB
aftrekken wnr met dB SPL gemeten => dus limiet is eig
119 dB SPL of 100 dB A
4
Jan Wouters – 2023-2024
Inhoud
1
, INLEIDING
Maten voor geluidsniveau, gehoordrempel, luidheid
dB SPL
Decibel Sound Pressure Level
Geluidsdrukniveau meten
Referentiedruk pref = 20 * 10-6 Pa = 20 µPa
Lp = 20 log(p/pref) = 10 log(p/pref)² en dus ook (p/pref)² = 10Lp/10
Lp = level, geluidsniveau
p = prms = root-mean-square
Iref = 10-12 W/m² en LI = 10 log (I/Iref)
Hoeveel dB komt erbij bij 2 gelijktijdige sinussen?
o 2 sinussen coherent
In tegenfase: - oneindig; dus geen geluid want elkaar opheffen
In fase: + 6 dB; dus veel geluid want elkaar versterken
Niet in tegenfase en ook niet in fase: alles tussen – oneindig en + 6 dB
o 2 sinussen niet coherent
+ 3 dB; dus beetje meer geluid want elkaar deels versterken
dB HL
Decibel Hearing Level
Afwijkingen van normale gehoordrempel meten
Wordt vooral (een enkel) in medische settings gebruikt
Enkel bij bepaalde frequenties: octaven en 1/3 e octaven
RETSPL = Reference Equivalent Threshold Sound Pressure Level
Stelt herschaling van dB SPL naar dB HL vast
Hangt af per type transducer/ per apparaat
Bvb 70dB bij 1000Hz: 7 of 8 dB bijtellen, afhankelijk van het
toestel
dB peSPL
Decibel peak equivalent Sound Pressure Level
dB HL: bij langere stimuli/tonen dB peSPL: meten van signalen van korte duur (onnauwkeurige f dus
stimuli over hele domein)
2
, dB peSPL = dB SPL geluidsniveau van een zuivere toon dat dezelfde piekamplitude (peak of peak-to-peak
amplitude) heeft als het beschouwde korte signaal in kwestie
dB SL
Decibel Sensation Level
dB SL wordt gebruikt bij de waarneming van bovendrempelige geluiden
Het aantal dB dat een geluid boven of onder de individuele drempel ligt
Individuele verschillen in drempel worden gelijk getrokken
dB HL: bepaling vd sterkte tov een gemiddeld normaal oor dB SL: bepaling van een bepaald geluid tov
de individuele drempel van een oor vd proefpersoon in kwestie
DUS: patiënten stimuleren op dezelfde hoeveelheid dB boven hun eigen gehoordrempel
Otologisch normaalhorenden
o Drempel van ouderen is verschoven door normale ouderdomsslechthorendheid
o Drempel ligt dus niet meer op 0 dB HL, maar mensen zijn nog wel normaalhorend (voor hun
leeftijd)
o Wel grote variatie tussen min en max drempel, maar wel nog allemaal otologisch
normaalhorend
3
, o DUS: welke referenties gebruiken bij ouderen? => Niet dB HL, maar wel dB SL
Foon (Phon)
Luidheidssensatie meten; niet hoe luid een geluid is, maar hoe sterk een 1kHZ toon moet zijn om even
luid te klinken
Referentie: dB SPL ve zuivere toon van 1000 Hz
Aantal foon = aantal dB SPL van een even luide zuivere toon van 1000 Hz
Foonschaal: gebruikt om luidheden van tonen met verschillende frequenties met elkaar te vgl
Isofonen: lijnen van gelijke luidheid
Bvb 40 foon isofoon:
o Alle punten die op de 40 foon isofoon liggen, vertegenwoordigen tonen die even luid klinken als
een toon van 1000Hz bij een geluidsniveau van 40 dB SPL
o Al die punten zijn dus 40 foon
o Een toon van 100Hz zal ong 55 dB SPL moeten zijn om even luid waargenomen te worden als
een zuivere toon van 1000Hz en 40 dB SPL
Meerdere isofonen kunnen getekend worden
o Isofonen hebben niet zelfde frequentie-afhankelijkheid
o Isofonen lopen bij lage frequenties nr elkaar toe => daardoor neemt de luidheidssensatie (= het
aantal foon) bij lage frequenties sneller toe met het fysische geluidsniveau
dB A
Decibel A-gewogen
Geeft een betere overeenkomst met de waargenomen luidheid dan de dB SPL
dB A wordt veel gebruikt bij meten van geluidssterktes op huiskamerniveau (aka akoestiek)
dB A wordt gebruikt om omgevingslawaai te meten en te kwantificeren
Referentie: 40 foon
40 foon isofoon = 40 dB A
dB SPL meet impact tov 0 dB SPL; maar gehoorimpact ≠ vanaf 0dB SPL, pas vanaf 0 dB HL => tussen 0 dB
SPL en 0 dB HL kan tot 40 dB verschil zijn, waardoor er te snel te veel dB SPL wordt gemeten dat stuk
dat teveel gemeten wordt, wordt weggefilterd door dB A
Bij sterktes boven 80 dB SPL: verschillen snel groter, vooral bij lage frequenties
o Bvb op fuif met dB limiet van 100 dB: eig nog 19,1 dB
aftrekken wnr met dB SPL gemeten => dus limiet is eig
119 dB SPL of 100 dB A
4
