J.W. 2026
inhoudstafel
BLOK 1
H1: doelstelling v PID
1.1. begrippenkader
1.1.1 wat?
1.1.1.1 verschillen beschrijven
1.1.1.2 verbanden tussen verschillen beschrijven
1.1.2 doel?
1.1.3 door wie?
1.2 geschiedenis v PID
1.2.1 de benaming differentiële psychologie/pid
1.2.2 meten en beschrijven v individuele verschillen
1.2.3 proximale verklaringen v individuele verschillen
psychologische verklaringen:
biologische verklaringen
1.2.4 distale verklaringen v individuele verschillen
H2 methoden v onderzoek in PID
2.1 verzamelen v info over verschillen tussen mensen
2.1.1 soorten gegevens in de PID
2.1.2 variabelen
2.2.3 de correlatie
2.2 verbanden
2.3 evaluatie v informatie over verschillen tussen mensen
2.4 correlationeel vs. experimenteel onderzoek
2.5 factoranalyse
2.5.2 factor-analyse met 1 factor
implicaties:
2.5.3 factor-analyse: model met 2 factoren
implicaties:
grafische representatie:
oblieke rotaties
onderzoeksvraag: hoeveel gemeenschappelijke factoren kiezen?
onderzoeksvraag: orthografische of oblieke rotatie? (of ongeroteerd)
2.5.5 opmerkingen
,J.W. 2026
BLOK 2
H1: inleiding en vraag
1.1 inleiding
1.1.1 definitie v persoonlijkheid
1.1.2 fundamentele vraag
persoon, situatie en interactie
H2: trekpsychologie
2.1 nomothetische trekpsychologie
1. trekbeschrijvende woorden
2. gevolgen + implicaties
3. gevolgen voor opvattingen over consistentie v menselijk gedrag
cross-situationele consistentie (CSC)
4. identificeren vd belangrijkste trekken
lexicale benadering:
statistische benadering:
theoretische benadering:
combinatie:
2.2 trektheorieën
2.2.1 Freud (kort)
2.2.2 Eysenck
2.2.3 Cattell
2.2.4 Wiggins
2.2.5 5-factorenmodel
uitbreidingen/inkrimpingen
2.2.6 uitbreidingen en nuanceringen
andere typologieen:
Myers-Briggs type indicator (MBTI)
2.3 act frequentie trekvisie
verschil: act frequentie visie - nomothetische trekvisie
trekken onderzoeken:
kritiekpunten:
verwezenlijkingen en sterktes:
samenvatting + evaluatie
,J.W. 2026
H3: interactionisme
3.1 inleiding
3.2 implicatie v interactie
methode:
3.3 oorzaken v interactie
3.4 visies op interactionisme
3.4.1 Fleeson
3.4.3 Mischel
3.4.3.1 Mischel: inleiding
3.4.3.2 Mischel: sociaal-cognitieve benadering v persoonlijkheid
1. structuur v persoonlijkheid
2. processen v persoonlijkheid
3. implicatie
4. consistentie in persoonlijkheid
samenvatting:
H4: krachtmeting
4.1 procentuele bijdragen v situationele + individuele verschilsvariantie tot gedrag
1. procentuele bijdrage in laboratoriumstudies:
2. procentuele bijdrage in S-R vragenlijsten:
4.2 onderzoek naar stabiliteit v gedrag
4.2.1 methode
1. dataverzameling:
2. dataverwerking:
4.2.2 relatieve cross-situationele stabiliteit
4.2.3 relatieve cross-temporele stabiliteit v gedrag
4.2.4 relatieve cross-uitingsstabiliteit v gedrag
4.3 onderzoek naar personality coefficient
4.4 onderzoek naar consistentie op lange termijn
4.5 conclusies
, J.W. 2026
BLOK 3
H1: inleiding en definities
1.1 inleiding
1.2 definities volgens de leek
1.3 definities volgens de experts
symposia van 1921 en 1986
1. operationele definitie v Boring (1923)
2. definitie v Sternberg (1985)
1. omstandigheden: intelligentie doet zich voor in nieuwe en oude taken
nieuwe taken: nieuw qua opgave vs. qua uitvoering
oude taken: kwestie v snel + goed informatieverwerking automatiseren
2. bestanddelen: intelligentie bestaat uit componenten
3. effecten: intelligentie dient om optimale match te realiseren: individu - omgeving
1.4 intelligentie en IQ
1.4.1. Francis Galton (1822-1911)
1.4.2. Alfred Binet (1857-1911)
1.4.3. wechsler
1.4.4. IQ
1.5 het meten v intelligentie
1.5.1. Lewis Terman (1877-1956)
1.5.2. Yerkes
1.5.3. Wechsler
1.5.4. Progressive matrices: ontwikkeld door Schotse psycholoog John Raven
H2: de structuur v intelligentie
2.1 inleiding
2.1.1 Galton:
2.2 psychometrische modellen
2.2.1 Spearman: 2-factoren theorie
2.2.2 Vernon: groepsfactoren (engelse school)
2.2.3 Thurstone: primary mental abilities (Amerikaanse school)
2.2.4 Guilford: structure of intellect
2.2.5 Cattell: multiple 2de-orde factoren
2.2.6 Caroll: heranalyse
2.2.8 evaluatie factoranalytisch onderzoek
1. evaluatie: gegevensverzameling
1.1 evaluatie: gegevens - subjecten
1.2 gegevens - tests
2. verwerking
2.1 verwerking - analyse
2.2 verwerking - interpretatie v FA
inhoudstafel
BLOK 1
H1: doelstelling v PID
1.1. begrippenkader
1.1.1 wat?
1.1.1.1 verschillen beschrijven
1.1.1.2 verbanden tussen verschillen beschrijven
1.1.2 doel?
1.1.3 door wie?
1.2 geschiedenis v PID
1.2.1 de benaming differentiële psychologie/pid
1.2.2 meten en beschrijven v individuele verschillen
1.2.3 proximale verklaringen v individuele verschillen
psychologische verklaringen:
biologische verklaringen
1.2.4 distale verklaringen v individuele verschillen
H2 methoden v onderzoek in PID
2.1 verzamelen v info over verschillen tussen mensen
2.1.1 soorten gegevens in de PID
2.1.2 variabelen
2.2.3 de correlatie
2.2 verbanden
2.3 evaluatie v informatie over verschillen tussen mensen
2.4 correlationeel vs. experimenteel onderzoek
2.5 factoranalyse
2.5.2 factor-analyse met 1 factor
implicaties:
2.5.3 factor-analyse: model met 2 factoren
implicaties:
grafische representatie:
oblieke rotaties
onderzoeksvraag: hoeveel gemeenschappelijke factoren kiezen?
onderzoeksvraag: orthografische of oblieke rotatie? (of ongeroteerd)
2.5.5 opmerkingen
,J.W. 2026
BLOK 2
H1: inleiding en vraag
1.1 inleiding
1.1.1 definitie v persoonlijkheid
1.1.2 fundamentele vraag
persoon, situatie en interactie
H2: trekpsychologie
2.1 nomothetische trekpsychologie
1. trekbeschrijvende woorden
2. gevolgen + implicaties
3. gevolgen voor opvattingen over consistentie v menselijk gedrag
cross-situationele consistentie (CSC)
4. identificeren vd belangrijkste trekken
lexicale benadering:
statistische benadering:
theoretische benadering:
combinatie:
2.2 trektheorieën
2.2.1 Freud (kort)
2.2.2 Eysenck
2.2.3 Cattell
2.2.4 Wiggins
2.2.5 5-factorenmodel
uitbreidingen/inkrimpingen
2.2.6 uitbreidingen en nuanceringen
andere typologieen:
Myers-Briggs type indicator (MBTI)
2.3 act frequentie trekvisie
verschil: act frequentie visie - nomothetische trekvisie
trekken onderzoeken:
kritiekpunten:
verwezenlijkingen en sterktes:
samenvatting + evaluatie
,J.W. 2026
H3: interactionisme
3.1 inleiding
3.2 implicatie v interactie
methode:
3.3 oorzaken v interactie
3.4 visies op interactionisme
3.4.1 Fleeson
3.4.3 Mischel
3.4.3.1 Mischel: inleiding
3.4.3.2 Mischel: sociaal-cognitieve benadering v persoonlijkheid
1. structuur v persoonlijkheid
2. processen v persoonlijkheid
3. implicatie
4. consistentie in persoonlijkheid
samenvatting:
H4: krachtmeting
4.1 procentuele bijdragen v situationele + individuele verschilsvariantie tot gedrag
1. procentuele bijdrage in laboratoriumstudies:
2. procentuele bijdrage in S-R vragenlijsten:
4.2 onderzoek naar stabiliteit v gedrag
4.2.1 methode
1. dataverzameling:
2. dataverwerking:
4.2.2 relatieve cross-situationele stabiliteit
4.2.3 relatieve cross-temporele stabiliteit v gedrag
4.2.4 relatieve cross-uitingsstabiliteit v gedrag
4.3 onderzoek naar personality coefficient
4.4 onderzoek naar consistentie op lange termijn
4.5 conclusies
, J.W. 2026
BLOK 3
H1: inleiding en definities
1.1 inleiding
1.2 definities volgens de leek
1.3 definities volgens de experts
symposia van 1921 en 1986
1. operationele definitie v Boring (1923)
2. definitie v Sternberg (1985)
1. omstandigheden: intelligentie doet zich voor in nieuwe en oude taken
nieuwe taken: nieuw qua opgave vs. qua uitvoering
oude taken: kwestie v snel + goed informatieverwerking automatiseren
2. bestanddelen: intelligentie bestaat uit componenten
3. effecten: intelligentie dient om optimale match te realiseren: individu - omgeving
1.4 intelligentie en IQ
1.4.1. Francis Galton (1822-1911)
1.4.2. Alfred Binet (1857-1911)
1.4.3. wechsler
1.4.4. IQ
1.5 het meten v intelligentie
1.5.1. Lewis Terman (1877-1956)
1.5.2. Yerkes
1.5.3. Wechsler
1.5.4. Progressive matrices: ontwikkeld door Schotse psycholoog John Raven
H2: de structuur v intelligentie
2.1 inleiding
2.1.1 Galton:
2.2 psychometrische modellen
2.2.1 Spearman: 2-factoren theorie
2.2.2 Vernon: groepsfactoren (engelse school)
2.2.3 Thurstone: primary mental abilities (Amerikaanse school)
2.2.4 Guilford: structure of intellect
2.2.5 Cattell: multiple 2de-orde factoren
2.2.6 Caroll: heranalyse
2.2.8 evaluatie factoranalytisch onderzoek
1. evaluatie: gegevensverzameling
1.1 evaluatie: gegevens - subjecten
1.2 gegevens - tests
2. verwerking
2.1 verwerking - analyse
2.2 verwerking - interpretatie v FA
