Urinaire stelsel
à Zorgt voor het verwijderen van grootste deel organische afvalsto4en vanuit het
lichaam
- Functies urinaire stelsel
o Excretie: verwijdering van organische afvalsto4en uit
lichaamsvloeisto4en
o Eliminatie: de lozing van die organische afvalsto4en naar buiten
o Homeostatische regeling: regeling van bloedvolume en concentratie
opgeloste sto4en in bloedplasma
- Organisatie urinaire stelsel
à De functie worden vervuld door:
o Twee nieren
o Urine wegen
1) Urineleiders: voert urine naar urineblaas = 2 urethers, 1 links en 1
rechts
2) Urineblaas: tijdelijke opslag urine, kan hierbij tijdelijk uitrekken
3) Urinebuis: afvoer vanuit urineblaas naar buiten toe
4) Mictie: het lozen van urine
Uretra zorgt voor de connectie van de buitenwereld en onze blaas
à Homestatische functie:
o Nodig om samenstelling bloed binnen grenzen te houden
1) Reguleren bloedvolume en bloeddruk
• Volume H2O dat met urine verloren aan te passen
• Afgeven van erytropoëtine: Zorgt voor het sneller rijpen van
de rode bloedcellen
• Afgifte van renine: Wanneer je bloeddruk te laag is. Is de
start van het RAAS systeem
2) Reguleren van Na, K, Chloride en andere ionenconcentraties
• Regulering hoeveel ionen verloren gaan met urine
• Regulering concentratie calciumionen via vorming van
calcitriol (bevordert opname van calcium en fosfaationen)
3) Bijdragen aan stabiliseren van pH
• Verlies van waterstofionen (H+) en bicarbonaationen (HCO3-)
in urine te regelen
, 4) Behoud van waardevolle voedingsstoIen
• Voorkomen dat glucose en aminozuren via urine
uitgescheiden worden
- De nieren
àBilateraal van de wervelkolom. Waarbij de Linker nier hoger is dan rechter nier
Beschermd door:
– Valse ribben
– Spieren dorsale lichaamswand
– Bekleding buikholte
àOp hun plaats gehouden door:
– Buikvlies
– Aangrenzende organen
– Bindweefsels
àNierkapsel
– Dicht vezelig kapsel - vetweefsel
o Uitwendige anatomie
1) Boonvormig, rood-bruin: voor organen die veel bloed bevatten
2) 10 cm lang, 5,5cm breed, 3 cm dik
3) Nierpoort
àPlaats waar ureter en nierader uittreden
àPlaats waar nierslagader en nierzenuw binnentreden
,4) Nierkapsel
àBedekt nier-oppervlak
5) Nierschors (cortex)
àBuitenste laag
6) Niermerg (medulla)
àBinnenste laag
àBevat nierpiramiden
• In nierpiramide en delen nierschors wordt de urine gevormd
• Uiteinde nierpiramide komt in interne holte = nierpapil
o Urine in nierpapil wordt afgevoerd naar komvormige
holte = calix minor
o Vier of vijf calices minores = calices majores
(meervoud van calix)
o Calices minores + majores = nierbekken
7) Nierbekken
à Verbinding met ureters
à Verbinding naar de urineblaas
8) Nefronen
à Functionele eenheden van de nier en ze zijn gelegen in de
nierschors
,o Het nefron
= Functionele eenheden van de nieren. Rond de nefron zit het vol met
bloedvaten.
à Bestaat uit twee delen
1) Nierbuis
à Bestaat uit twee gekronkelde segmenten in de schors verbonden
door een U-vormige buis in het merg.
2) Nierlichaampje
àRonde structuur
àKapsel (Kapsel van Bowman)
• Komvormig compartiment (visceraal deel kapsel dat
glomerulus omsluit)
• Bevat een capillairnetwerk (glomerulus)
• Aanvoerend bloedvat = a4erent bloedvat
• Wegvoerend bloedvat = e4erent bloedvat
In het nierlichaampje wordt er
voor urine geproduceert. H2O en
opgeloste sto4en worden in de
kapselholte geperst = filtratie. Het
is een niet selectief proces à
Alle sto4en worden gefilterd,
zowel slecht als goede sto4en.
Gebeurt in het kapsel van
Bowman.
Voorurine komt via de nierbuis binnen: Proximale tubulus
controlus, de lis van Henle en de distale tubulus contortus.
De samenstelling van voorurine wijzigt naarmate voorurine
dorheen urinebuis stroomt.
» Elke nefron mondt uit in een verzamelbuis = begin
van de verzamelingssysteem.: Verzamelbuis loopt de
schors uit en daalt af in het merg
» Urine wordt meegevoerd richting verzamelkanaaltje
en zo naar calices en nierbekken
,• Functie van het nefron
à Omzetten van voorurine in urine
à Nierlichaampje – filtratie
o Voordeel: passief proces – geen energie nodig
o Nadeel: niet selectief proces
o Ook “goede” elementen (H2O, ionen, aminozuren,
glucose, vetzuren, enz.) worden gefilterd naar
voorurine
o Terugresorptie nodig!
à Nierbuis
o Terugresorptie van alle bruikbare organische
moleculen uit de voorurine
o Terugresorptie van > 90% van het water uit voorurine
o Afgifte van afvalsto4en aan voorurine
• Kapsel van Bowman
Vormt de buitenste wand van het nierlichaampje en het
omgeeft de haarvaten van de glomerulus
• Glomerulusmembraan (filtratiemembraan)
Het gefenestreerde deel (poriën) van het endotheel van de
capillairen van de glomerulus.
De vezels van het basaalmembraan.
De smalle filtratiespleten tussen de uitlopers van de
podocyten (pedikels).
• Kapselholte
Dekweefsellagen gescheiden door kapselholte.
Hierin komt voorurine in terecht.
, 2) Proximale tubulus contortus (PCT)
Hierin komt de voorurine terecht. Cellen uit bekleding PCT nemen
voedingssto4en, plasmaeiwitten en ionen terug op uit voorurine.
Deze sto4en worden afgegeven aan interstitiële vloeistof rond de
nierbuis. Concentratie opgeloste deeltjes interstitiële vloeistof
neemt toe – die in voorurine wordt veel minder geconcentreerd.
Door osmose zal water uit voorurine gaan waardoor het volume
voorurine sterk afneemt.
3) Lis van Henle
Uiteinde PCT buigt scherp naar niermerg en is verbonden met lis
van Henle
àBestaat uit:
• Dalende tak richting nierbekken
à Doorlaatbaar voor water. Water zal via osmose uit
voorurine geresorbeerd worden.
• Stijgende tak terug richting nierschors
à Is niet doorlaatbaar voor water en opgeloste sto4en.
à Neemt actief Natrium en chloride-ionen uit de voorurine
op = vormt zout. Hoge concentratie opgeloste deeltjes in het
interstitieel vocht niermerg geeft een osmotisch e4ect op
water.
4) Distale tubulus contortus (DCT)
Stijgende tak lis van Henle eindigt thv glomerulus en de daarrond
liggende bloedvaten – begin distale tubulus contortus.
Actieve afgifte van ionen, zuren, gifsto4en.
Selectieve terugresorptie van natriumionen vanuit voorurine.
Verder onttrekking van water uit voorurine via osmose.
à Epitheelcellen DCT dichtst tegen glomerulus vormen samen
met juxtaglomerulaire cellen het juxtaglomerulair complex
o Endocriene structuur
» Afgifte van erytropoëtine
» Afgifte van renine
à Zorgt voor het verwijderen van grootste deel organische afvalsto4en vanuit het
lichaam
- Functies urinaire stelsel
o Excretie: verwijdering van organische afvalsto4en uit
lichaamsvloeisto4en
o Eliminatie: de lozing van die organische afvalsto4en naar buiten
o Homeostatische regeling: regeling van bloedvolume en concentratie
opgeloste sto4en in bloedplasma
- Organisatie urinaire stelsel
à De functie worden vervuld door:
o Twee nieren
o Urine wegen
1) Urineleiders: voert urine naar urineblaas = 2 urethers, 1 links en 1
rechts
2) Urineblaas: tijdelijke opslag urine, kan hierbij tijdelijk uitrekken
3) Urinebuis: afvoer vanuit urineblaas naar buiten toe
4) Mictie: het lozen van urine
Uretra zorgt voor de connectie van de buitenwereld en onze blaas
à Homestatische functie:
o Nodig om samenstelling bloed binnen grenzen te houden
1) Reguleren bloedvolume en bloeddruk
• Volume H2O dat met urine verloren aan te passen
• Afgeven van erytropoëtine: Zorgt voor het sneller rijpen van
de rode bloedcellen
• Afgifte van renine: Wanneer je bloeddruk te laag is. Is de
start van het RAAS systeem
2) Reguleren van Na, K, Chloride en andere ionenconcentraties
• Regulering hoeveel ionen verloren gaan met urine
• Regulering concentratie calciumionen via vorming van
calcitriol (bevordert opname van calcium en fosfaationen)
3) Bijdragen aan stabiliseren van pH
• Verlies van waterstofionen (H+) en bicarbonaationen (HCO3-)
in urine te regelen
, 4) Behoud van waardevolle voedingsstoIen
• Voorkomen dat glucose en aminozuren via urine
uitgescheiden worden
- De nieren
àBilateraal van de wervelkolom. Waarbij de Linker nier hoger is dan rechter nier
Beschermd door:
– Valse ribben
– Spieren dorsale lichaamswand
– Bekleding buikholte
àOp hun plaats gehouden door:
– Buikvlies
– Aangrenzende organen
– Bindweefsels
àNierkapsel
– Dicht vezelig kapsel - vetweefsel
o Uitwendige anatomie
1) Boonvormig, rood-bruin: voor organen die veel bloed bevatten
2) 10 cm lang, 5,5cm breed, 3 cm dik
3) Nierpoort
àPlaats waar ureter en nierader uittreden
àPlaats waar nierslagader en nierzenuw binnentreden
,4) Nierkapsel
àBedekt nier-oppervlak
5) Nierschors (cortex)
àBuitenste laag
6) Niermerg (medulla)
àBinnenste laag
àBevat nierpiramiden
• In nierpiramide en delen nierschors wordt de urine gevormd
• Uiteinde nierpiramide komt in interne holte = nierpapil
o Urine in nierpapil wordt afgevoerd naar komvormige
holte = calix minor
o Vier of vijf calices minores = calices majores
(meervoud van calix)
o Calices minores + majores = nierbekken
7) Nierbekken
à Verbinding met ureters
à Verbinding naar de urineblaas
8) Nefronen
à Functionele eenheden van de nier en ze zijn gelegen in de
nierschors
,o Het nefron
= Functionele eenheden van de nieren. Rond de nefron zit het vol met
bloedvaten.
à Bestaat uit twee delen
1) Nierbuis
à Bestaat uit twee gekronkelde segmenten in de schors verbonden
door een U-vormige buis in het merg.
2) Nierlichaampje
àRonde structuur
àKapsel (Kapsel van Bowman)
• Komvormig compartiment (visceraal deel kapsel dat
glomerulus omsluit)
• Bevat een capillairnetwerk (glomerulus)
• Aanvoerend bloedvat = a4erent bloedvat
• Wegvoerend bloedvat = e4erent bloedvat
In het nierlichaampje wordt er
voor urine geproduceert. H2O en
opgeloste sto4en worden in de
kapselholte geperst = filtratie. Het
is een niet selectief proces à
Alle sto4en worden gefilterd,
zowel slecht als goede sto4en.
Gebeurt in het kapsel van
Bowman.
Voorurine komt via de nierbuis binnen: Proximale tubulus
controlus, de lis van Henle en de distale tubulus contortus.
De samenstelling van voorurine wijzigt naarmate voorurine
dorheen urinebuis stroomt.
» Elke nefron mondt uit in een verzamelbuis = begin
van de verzamelingssysteem.: Verzamelbuis loopt de
schors uit en daalt af in het merg
» Urine wordt meegevoerd richting verzamelkanaaltje
en zo naar calices en nierbekken
,• Functie van het nefron
à Omzetten van voorurine in urine
à Nierlichaampje – filtratie
o Voordeel: passief proces – geen energie nodig
o Nadeel: niet selectief proces
o Ook “goede” elementen (H2O, ionen, aminozuren,
glucose, vetzuren, enz.) worden gefilterd naar
voorurine
o Terugresorptie nodig!
à Nierbuis
o Terugresorptie van alle bruikbare organische
moleculen uit de voorurine
o Terugresorptie van > 90% van het water uit voorurine
o Afgifte van afvalsto4en aan voorurine
• Kapsel van Bowman
Vormt de buitenste wand van het nierlichaampje en het
omgeeft de haarvaten van de glomerulus
• Glomerulusmembraan (filtratiemembraan)
Het gefenestreerde deel (poriën) van het endotheel van de
capillairen van de glomerulus.
De vezels van het basaalmembraan.
De smalle filtratiespleten tussen de uitlopers van de
podocyten (pedikels).
• Kapselholte
Dekweefsellagen gescheiden door kapselholte.
Hierin komt voorurine in terecht.
, 2) Proximale tubulus contortus (PCT)
Hierin komt de voorurine terecht. Cellen uit bekleding PCT nemen
voedingssto4en, plasmaeiwitten en ionen terug op uit voorurine.
Deze sto4en worden afgegeven aan interstitiële vloeistof rond de
nierbuis. Concentratie opgeloste deeltjes interstitiële vloeistof
neemt toe – die in voorurine wordt veel minder geconcentreerd.
Door osmose zal water uit voorurine gaan waardoor het volume
voorurine sterk afneemt.
3) Lis van Henle
Uiteinde PCT buigt scherp naar niermerg en is verbonden met lis
van Henle
àBestaat uit:
• Dalende tak richting nierbekken
à Doorlaatbaar voor water. Water zal via osmose uit
voorurine geresorbeerd worden.
• Stijgende tak terug richting nierschors
à Is niet doorlaatbaar voor water en opgeloste sto4en.
à Neemt actief Natrium en chloride-ionen uit de voorurine
op = vormt zout. Hoge concentratie opgeloste deeltjes in het
interstitieel vocht niermerg geeft een osmotisch e4ect op
water.
4) Distale tubulus contortus (DCT)
Stijgende tak lis van Henle eindigt thv glomerulus en de daarrond
liggende bloedvaten – begin distale tubulus contortus.
Actieve afgifte van ionen, zuren, gifsto4en.
Selectieve terugresorptie van natriumionen vanuit voorurine.
Verder onttrekking van water uit voorurine via osmose.
à Epitheelcellen DCT dichtst tegen glomerulus vormen samen
met juxtaglomerulaire cellen het juxtaglomerulair complex
o Endocriene structuur
» Afgifte van erytropoëtine
» Afgifte van renine
