THEMA 1: Sociale kaart
De Psychologisch consulent als professional
Enkele begrippen en principes
Werkveld
- Gebied waartoe het werk dat je doet behoort
- (Onderwijs, arbeid en organisatie, forensisch werkveld, klinisch werkveld,
gezinsondersteuning).
Welzijnszorg (<-> gezondheidszorg)
- Maatschappelijke hulp aan personen of groepen die door probleem moeilijk
kunnen participeren in samenleving.
- Overheid, particulieren, vrijwilligers, professionals, … bieden zorg en
ondersteuning in vorm van therapieën, andere behandelingen, …
Geestelijke gezondheidszorg (ggz)
- Deel van gezondheidszorg, toegepaste wetenschap dat psychische
gezondheid wil bevorderen
- Omvat kennis om geestelijke gezondheid en kwaliteit van leven van mens
te bevorderen en/of herstellen.
- Streeft naar voorkómen van psychische problemen.
Welzijnsvoorziening
- In Vlaanderen instelling/dienst door overheid of private personen of
organisaties opgericht om hulp te verlenen aan personen in welbepaalde
probleemsituaties.
- In verschillende sectoren en voor verschillende doelgroepen, na erkenning,
vergunning en/of subsidiëring, mee ingeschakeld bij uitvoering van
welzijnsbeleid.
Preventie
- Voorkomen dat er problemen ontstaan door van tevoren in te grijpen.
- Geheel doelbewuste initiatieven die anticiperen op risicofactoren en
ageren wanneer eerste signalen zich ontwikkelen en problematiek aan
ontstaan is.
Continuïteit van zorg (zorgcontinuïteit)
- Verwijst naar capaciteit van systeem om te garanderen dat zorg die
zorgvrager krijgt op vlotte en gecoördineerde manier is georganiseerd,
over loop van tijd en tussen verschillende zorgactoren, instellingen en
gewesten.
- Zorg onvoldoende gecoördineerd, communicatie te kort problemen
Cruciaal dat zorgverstrekkers weten wat anderen doen + zorgen dat
interventies elkaar aanvullen.
1
, - Continuïteit van zorg omvat veel aspecten
Mogelijkheid op dezelfde zorgverstrekker(s) beroep te kunnen
blijven doen, vlotte overgang tussen verschillende soorten zorg,
doeltreffende communicatie en coördinatie tussen verschillende
zorgverstrekkers, …
Persoonsgerichte zorg (zorg op maat)
- Zorg afgestemd op iemand persoonlijke interesses, noden en voorkeuren
Toegankelijke zorg
- Laagdrempelig, buurtgebonden en niet-stigmatiserend in aanpak
- Verwijst naar gemak waarmee bevolking toegang krijgt tot
gezondheidsdiensten, in termen van afstand, kostprijs, tijd en
beschikbaarheid van personeel.
- Voorwaarde efficiënt en kwaliteitsvol zorgsysteem
Generalistisch
- Van alle markten thuis en beschikt niet over grondige kennis over
onderwerp, maar over breed scala aan kennis om ‘eerste hulp’ te bieden.
(Bv. iemand die met verschillende doelgroepen en problematieken werkt en van alles een beetje afweet, maar
niet diepgaand).
Specialistisch
- Specifieke deskundigheid, diepgaande kennis en competenties binnen
beperkt domein
- Specialist is binnen dat domein expert
(Bv. Iemand dat enkel werkt met eetproblematieken)
Solidariteitsprincipe
- Meest persoonsgerichte, minst ingrijpende en meest kortdurende zorgvorm
die mogelijk en nodig is aanbieden.
Vermaatschappelijking van de zorg
- Zorg zoveel mogelijk in natuurlijke omgeving van zorggebruiker laten
plaatsvinden.
Vermaatschappelijking van de zorg verwijst ook naar het versterken en
inschakelen van informele zorg. Op die manier wordt ook geprobeerd om de
druk op de gezondheidszorg te verminderen, door meer in te zetten
op preventie, eerstelijnszorg en informele zorg.
H E T G E H E E L VA N Z O R G K U N N E N W E O N D E R V E R D E L E N I N
Informeel EN FORMELE ZORG
Formele zorg
2
, - Geheel van voorzieningen, organisaties en systemen die willen
tegemoetkomen aan noden van zorgbehoevende met doel welzijn en/of
gezondheid van die persoon te bevorderen.
- Op 1 of andere manier betaald voor zorgen (vb. psychiater, psycholoog, …)
Informele zorg
- Tegemoetkomen aan noden van zorgbehoevende binnen intermenselijke,
niet- professionele relatie.
- Gaat meestal om vrijwillige en langdurige inzet tussen zorgvrager en
zorgverstrekker
Vb. zelfzorg, mantelzorg, vrijwilligers, buddyzorg, pleegzorg, …
De combinatie van deze sectoren die de verzorgingsstaat uitmaken, wordt
de ‘welfare mix’ genoemd.
Formele hulp- en dienstverlening in diverse ambulante, semi-residentiële
en/of residentiële vormen
- Ambulante (extramurale)
Hulp krijgen zonder verblijf of overnachting
Verplaats naar de dienst of hulpverlener komt lang bij jou
thuis.
Vb. consultatie bij psychiater of psycholoog
- Semi- residentieel (transmuraal)
Zorg in vorm van dagbehandeling waarna zorgvrager terug
naar huis gaat
Vb. dagverzorgingscentra, gastopvang, dagbehandeling, …
- Residentieel (intramuraal)
Zorg gedurende 24 u in zorginstelling.
In residentiële dienst: begeleidende zorg met overnachting
Vb. opname ziekenhuis, verzorgingstehuis voor mensen met
beperking, …
Vermaatschappelijking van de zorg
Vermaatschappelijking van hulp- en dienstverlening
3
De Psychologisch consulent als professional
Enkele begrippen en principes
Werkveld
- Gebied waartoe het werk dat je doet behoort
- (Onderwijs, arbeid en organisatie, forensisch werkveld, klinisch werkveld,
gezinsondersteuning).
Welzijnszorg (<-> gezondheidszorg)
- Maatschappelijke hulp aan personen of groepen die door probleem moeilijk
kunnen participeren in samenleving.
- Overheid, particulieren, vrijwilligers, professionals, … bieden zorg en
ondersteuning in vorm van therapieën, andere behandelingen, …
Geestelijke gezondheidszorg (ggz)
- Deel van gezondheidszorg, toegepaste wetenschap dat psychische
gezondheid wil bevorderen
- Omvat kennis om geestelijke gezondheid en kwaliteit van leven van mens
te bevorderen en/of herstellen.
- Streeft naar voorkómen van psychische problemen.
Welzijnsvoorziening
- In Vlaanderen instelling/dienst door overheid of private personen of
organisaties opgericht om hulp te verlenen aan personen in welbepaalde
probleemsituaties.
- In verschillende sectoren en voor verschillende doelgroepen, na erkenning,
vergunning en/of subsidiëring, mee ingeschakeld bij uitvoering van
welzijnsbeleid.
Preventie
- Voorkomen dat er problemen ontstaan door van tevoren in te grijpen.
- Geheel doelbewuste initiatieven die anticiperen op risicofactoren en
ageren wanneer eerste signalen zich ontwikkelen en problematiek aan
ontstaan is.
Continuïteit van zorg (zorgcontinuïteit)
- Verwijst naar capaciteit van systeem om te garanderen dat zorg die
zorgvrager krijgt op vlotte en gecoördineerde manier is georganiseerd,
over loop van tijd en tussen verschillende zorgactoren, instellingen en
gewesten.
- Zorg onvoldoende gecoördineerd, communicatie te kort problemen
Cruciaal dat zorgverstrekkers weten wat anderen doen + zorgen dat
interventies elkaar aanvullen.
1
, - Continuïteit van zorg omvat veel aspecten
Mogelijkheid op dezelfde zorgverstrekker(s) beroep te kunnen
blijven doen, vlotte overgang tussen verschillende soorten zorg,
doeltreffende communicatie en coördinatie tussen verschillende
zorgverstrekkers, …
Persoonsgerichte zorg (zorg op maat)
- Zorg afgestemd op iemand persoonlijke interesses, noden en voorkeuren
Toegankelijke zorg
- Laagdrempelig, buurtgebonden en niet-stigmatiserend in aanpak
- Verwijst naar gemak waarmee bevolking toegang krijgt tot
gezondheidsdiensten, in termen van afstand, kostprijs, tijd en
beschikbaarheid van personeel.
- Voorwaarde efficiënt en kwaliteitsvol zorgsysteem
Generalistisch
- Van alle markten thuis en beschikt niet over grondige kennis over
onderwerp, maar over breed scala aan kennis om ‘eerste hulp’ te bieden.
(Bv. iemand die met verschillende doelgroepen en problematieken werkt en van alles een beetje afweet, maar
niet diepgaand).
Specialistisch
- Specifieke deskundigheid, diepgaande kennis en competenties binnen
beperkt domein
- Specialist is binnen dat domein expert
(Bv. Iemand dat enkel werkt met eetproblematieken)
Solidariteitsprincipe
- Meest persoonsgerichte, minst ingrijpende en meest kortdurende zorgvorm
die mogelijk en nodig is aanbieden.
Vermaatschappelijking van de zorg
- Zorg zoveel mogelijk in natuurlijke omgeving van zorggebruiker laten
plaatsvinden.
Vermaatschappelijking van de zorg verwijst ook naar het versterken en
inschakelen van informele zorg. Op die manier wordt ook geprobeerd om de
druk op de gezondheidszorg te verminderen, door meer in te zetten
op preventie, eerstelijnszorg en informele zorg.
H E T G E H E E L VA N Z O R G K U N N E N W E O N D E R V E R D E L E N I N
Informeel EN FORMELE ZORG
Formele zorg
2
, - Geheel van voorzieningen, organisaties en systemen die willen
tegemoetkomen aan noden van zorgbehoevende met doel welzijn en/of
gezondheid van die persoon te bevorderen.
- Op 1 of andere manier betaald voor zorgen (vb. psychiater, psycholoog, …)
Informele zorg
- Tegemoetkomen aan noden van zorgbehoevende binnen intermenselijke,
niet- professionele relatie.
- Gaat meestal om vrijwillige en langdurige inzet tussen zorgvrager en
zorgverstrekker
Vb. zelfzorg, mantelzorg, vrijwilligers, buddyzorg, pleegzorg, …
De combinatie van deze sectoren die de verzorgingsstaat uitmaken, wordt
de ‘welfare mix’ genoemd.
Formele hulp- en dienstverlening in diverse ambulante, semi-residentiële
en/of residentiële vormen
- Ambulante (extramurale)
Hulp krijgen zonder verblijf of overnachting
Verplaats naar de dienst of hulpverlener komt lang bij jou
thuis.
Vb. consultatie bij psychiater of psycholoog
- Semi- residentieel (transmuraal)
Zorg in vorm van dagbehandeling waarna zorgvrager terug
naar huis gaat
Vb. dagverzorgingscentra, gastopvang, dagbehandeling, …
- Residentieel (intramuraal)
Zorg gedurende 24 u in zorginstelling.
In residentiële dienst: begeleidende zorg met overnachting
Vb. opname ziekenhuis, verzorgingstehuis voor mensen met
beperking, …
Vermaatschappelijking van de zorg
Vermaatschappelijking van hulp- en dienstverlening
3
