EXAMEN: vooral cases, alle theorie uitschrijven
ZAKENRECHT
2025-2026
1
,Alles staven aan artikels, dus zeggen volgens artikel en lid
KANTMELDING: wat is dat? EXAMENVRAAG
INHOUDSOPGAVE
Inleiding zakenrecht vastgoed:...................................................................................................... 8
H1: de verschillende juridische bronnen........................................................................................ 8
Doel ................................................................................................................................................ 8
Welke bronnen? ............................................................................................................................... 8
1. Bronnen op papier .............................................................................................................. 8
2. Digitale bronnen: websites .................................................................................................. 9
3. Digitale bronnen: databanken.............................................................................................. 9
Juridische verwijzingen en afkortingen: V&A ....................................................................................... 9
Juridische referentie: wetgeving .................................................................................................... 9
Juridische referentie: rechtspraak ............................................................................................... 10
Juridische referentie: rechtsleer .................................................................................................. 11
H2: Basisbegrippen van zakenrecht goederenrecht ....................................................................... 12
Situering van zakenrecht/goederenrecht in het recht en basisbegrippen ............................................12
begrip vermogen.......................................................................................................................... 12
begrip “goed” en “zaak”............................................................................................................... 12
Basisprincipes van goederenrecht/zakenrecht.............................................................................. 12
Publiciteit via Kantoor Rechtszekerheid$ ..........................................................................................14
De AAPD ..................................................................................................................................... 14
Kantoor Rechtszekerheid Hypotheekregisters............................................................................... 14
H3: Indeling van de goederen ....................................................................................................... 17
1. Algemene categoriën: ...........................................................................................................17
Voorwerpen, dieren en personen:................................................................................................. 17
Vruchten en opbrengsten:............................................................................................................ 18
2. Indeling volgens gebruik of toe-eigeningsmogelijkheid: ...........................................................18
Gemene voorwerpen: .................................................................................................................. 18
Goederen zonder eigenaar: .......................................................................................................... 19
Vervangbare goederen, verbruikbare goederen, soortgoederen ..................................................... 19
Publieke en private goederen ....................................................................................................... 20
H4: Roerende en onroerende goederen ........................................................................................ 20
Summa rerum divisio.......................................................................................................................20
Belang onderscheid RG – ORG .........................................................................................................20
De onroerende goederen .................................................................................................................22
Onroerend uit hun aard ................................................................................................................ 22
Onroerend door incorporatie........................................................................................................ 23
ORG door bestemming ................................................................................................................ 24
ORG door hun voorwerp (art. 3.49 BW) ......................................................................................... 26
Roerende goederen (art. 3.46 NBW) .................................................................................................26
2
,EXAMEN: vooral cases, alle theorie uitschrijven
H5: zakelijke zekerheden ............................................................................................................. 26
Vermogen = waarborg voor SE’s: ......................................................................................................27
UITZONDERING VOOR ONDERNEMERS ....................................................................................... 27
UITZONDERING VOOR PARTICULIEREN ....................................................................................... 28
Chirografaire <-> bevoorrechte SE’s .................................................................................................29
3 Vormen van voorrangsrechten.......................................................................................................29
Voorrecht <-> hypotheek .................................................................................................................30
Publiciteit voorrechten* ...................................................................................................................30
Publiciteit hypotheken** ..................................................................................................................31
Volgrecht van de hypotheek*** .........................................................................................................32
Soorten voorrechten........................................................................................................................34
Voorrechten op (alle) roerende en onroerende goederen ............................................................... 34
Voorrechten op alle roerende goederen ........................................................................................ 34
Voorrechten op bepaalde roerende goederen ............................................................................... 35
Voorrechten op (bepaalde) onroerende goederen ......................................................................... 36
Rangregeling ...................................................................................................................................36
Rangregelgeving binnen de voorrechten ...........................................................................................36
Rangregeling voorrechten + hypotheken ....................................................................................... 37
voorbeeld toepassing rangregeling 2025 ...........................................................................................37
H6: eigendom .............................................................................................................................. 37
Het begrip eigendom: ......................................................................................................................37
3 bevoegdheden van eigendom ........................................................................................................37
Eigenaar kan verschillende daden/rechtshandelingen stellen:...........................................................38
Kenmerken van het eigendomsrecht ................................................................................................39
Wijzen van eigendomsverkrijging ......................................................................................................40
Beperkingen aan het eigendomsrecht ..............................................................................................40
Beperking algemeen nut: ............................................................................................................. 40
Burgerrechtelijke beperkingen: .................................................................................................... 40
H7: Bescherming van de eigendom ............................................................................................... 42
Grond 1: Rechtsmisbruik .................................................................................................................42
Grond 2: aansprakelijkheid voor eigen daad......................................................................................42
Principe: ..................................................................................................................................... 42
Te vervullen voorwaarden: ........................................................................................................... 43
Wie is aansprakelijk? ................................................................................................................... 43
Sanctie?...................................................................................................................................... 43
Grond 3: gebrekkige zaken ...............................................................................................................44
Principe ...................................................................................................................................... 44
Te vervullen voorwaarden ............................................................................................................ 44
Wie is aansprakelijk? ................................................................................................................... 44
3
, Alles staven aan artikels, dus zeggen volgens artikel en lid
KANTMELDING: wat is dat? EXAMENVRAAG
Sanctie?...................................................................................................................................... 44
Grond 4: burenhinder art. 3.101 BW .................................................................................................44
De 3 te vervullen voorwaarden (te bewijzen):................................................................................. 45
Wie is aansprakelijk? ................................................................................................................... 46
Sanctie ....................................................................................................................................... 46
Combinatie burenhinder en art. 6.5 BW bij werken aan woning ...................................................... 47
Preventieve vordering voor burenhinder ........................................................................................ 47
EXAMENVRAAG!!!! ....................................................................................................................... 47
Hoofdstuk 8: mede-eigendom ...................................................................................................... 47
3 Soorten meervoudige eigendom ....................................................................................................47
Collectieve eigendom .................................................................................................................. 47
Multi-eigendom ........................................................................................................................... 48
Mede-eigendom .......................................................................................................................... 48
Mandeligheid: gemene afsluiting – gemene muur ..............................................................................54
Recht om zijn goed af te sluiten .................................................................................................... 54
Wat is mandeligheid? .................................................................................................................. 54
Wat is een muur? ........................................................................................................................ 55
Hoe herken je een gemene/eigen muur? Bewijs van mandeligheid ................................................. 55
Art. 3.105, eerste lid BW............................................................................................................... 56
Hoe kan je een muur gemeen maken? ..............................................................................................58
vrijwillige overeenkomst (optrekken of bestaande overnemen) ...................................................... 58
Gedwongen wijze van ontstaan (Art. 3.106 BW) ............................................................................. 59
Gedwongen verkoop (art. 3.107 BW) ............................................................................................. 59
Gedwongen aankoop (art. 3.108 BW)............................................................................................ 60
Verkrijgende verjaring van 30 jaar ................................................................................................. 61
Welke rechten heeft een ME op een gemene muur? ..........................................................................61
Welke plichten heeft een ME van een gemene muur? ........................................................................62
Hoe komt er een einde aan de mandeligheid? ...................................................................................62
Bijzondere toepassing de wachtgevel: ..............................................................................................63
H9: Bezit en verjaring ................................................................................................................... 64
Het bezit .........................................................................................................................................64
Deugdelijk bezit ..............................................................................................................................65
Bezitter te goeder trouw/ bezitter te kwader trouw......................................................................... 66
Verkrijgende verjaring (examenvraag) ...............................................................................................66
Vaststelling van verkrijgende verjaring: ......................................................................................... 67
Toepassingen .................................................................................................................................67
Verjaringstermijnen overgangsrecht .................................................................................................68
Verkorte verjaringstermijn ................................................................................................................68
OUD BW: verjaring na 10 of 20 jaar ...................................................................................................69
NIEUW BW: verjaring na 10 jaar .................................................................................................... 69
4
ZAKENRECHT
2025-2026
1
,Alles staven aan artikels, dus zeggen volgens artikel en lid
KANTMELDING: wat is dat? EXAMENVRAAG
INHOUDSOPGAVE
Inleiding zakenrecht vastgoed:...................................................................................................... 8
H1: de verschillende juridische bronnen........................................................................................ 8
Doel ................................................................................................................................................ 8
Welke bronnen? ............................................................................................................................... 8
1. Bronnen op papier .............................................................................................................. 8
2. Digitale bronnen: websites .................................................................................................. 9
3. Digitale bronnen: databanken.............................................................................................. 9
Juridische verwijzingen en afkortingen: V&A ....................................................................................... 9
Juridische referentie: wetgeving .................................................................................................... 9
Juridische referentie: rechtspraak ............................................................................................... 10
Juridische referentie: rechtsleer .................................................................................................. 11
H2: Basisbegrippen van zakenrecht goederenrecht ....................................................................... 12
Situering van zakenrecht/goederenrecht in het recht en basisbegrippen ............................................12
begrip vermogen.......................................................................................................................... 12
begrip “goed” en “zaak”............................................................................................................... 12
Basisprincipes van goederenrecht/zakenrecht.............................................................................. 12
Publiciteit via Kantoor Rechtszekerheid$ ..........................................................................................14
De AAPD ..................................................................................................................................... 14
Kantoor Rechtszekerheid Hypotheekregisters............................................................................... 14
H3: Indeling van de goederen ....................................................................................................... 17
1. Algemene categoriën: ...........................................................................................................17
Voorwerpen, dieren en personen:................................................................................................. 17
Vruchten en opbrengsten:............................................................................................................ 18
2. Indeling volgens gebruik of toe-eigeningsmogelijkheid: ...........................................................18
Gemene voorwerpen: .................................................................................................................. 18
Goederen zonder eigenaar: .......................................................................................................... 19
Vervangbare goederen, verbruikbare goederen, soortgoederen ..................................................... 19
Publieke en private goederen ....................................................................................................... 20
H4: Roerende en onroerende goederen ........................................................................................ 20
Summa rerum divisio.......................................................................................................................20
Belang onderscheid RG – ORG .........................................................................................................20
De onroerende goederen .................................................................................................................22
Onroerend uit hun aard ................................................................................................................ 22
Onroerend door incorporatie........................................................................................................ 23
ORG door bestemming ................................................................................................................ 24
ORG door hun voorwerp (art. 3.49 BW) ......................................................................................... 26
Roerende goederen (art. 3.46 NBW) .................................................................................................26
2
,EXAMEN: vooral cases, alle theorie uitschrijven
H5: zakelijke zekerheden ............................................................................................................. 26
Vermogen = waarborg voor SE’s: ......................................................................................................27
UITZONDERING VOOR ONDERNEMERS ....................................................................................... 27
UITZONDERING VOOR PARTICULIEREN ....................................................................................... 28
Chirografaire <-> bevoorrechte SE’s .................................................................................................29
3 Vormen van voorrangsrechten.......................................................................................................29
Voorrecht <-> hypotheek .................................................................................................................30
Publiciteit voorrechten* ...................................................................................................................30
Publiciteit hypotheken** ..................................................................................................................31
Volgrecht van de hypotheek*** .........................................................................................................32
Soorten voorrechten........................................................................................................................34
Voorrechten op (alle) roerende en onroerende goederen ............................................................... 34
Voorrechten op alle roerende goederen ........................................................................................ 34
Voorrechten op bepaalde roerende goederen ............................................................................... 35
Voorrechten op (bepaalde) onroerende goederen ......................................................................... 36
Rangregeling ...................................................................................................................................36
Rangregelgeving binnen de voorrechten ...........................................................................................36
Rangregeling voorrechten + hypotheken ....................................................................................... 37
voorbeeld toepassing rangregeling 2025 ...........................................................................................37
H6: eigendom .............................................................................................................................. 37
Het begrip eigendom: ......................................................................................................................37
3 bevoegdheden van eigendom ........................................................................................................37
Eigenaar kan verschillende daden/rechtshandelingen stellen:...........................................................38
Kenmerken van het eigendomsrecht ................................................................................................39
Wijzen van eigendomsverkrijging ......................................................................................................40
Beperkingen aan het eigendomsrecht ..............................................................................................40
Beperking algemeen nut: ............................................................................................................. 40
Burgerrechtelijke beperkingen: .................................................................................................... 40
H7: Bescherming van de eigendom ............................................................................................... 42
Grond 1: Rechtsmisbruik .................................................................................................................42
Grond 2: aansprakelijkheid voor eigen daad......................................................................................42
Principe: ..................................................................................................................................... 42
Te vervullen voorwaarden: ........................................................................................................... 43
Wie is aansprakelijk? ................................................................................................................... 43
Sanctie?...................................................................................................................................... 43
Grond 3: gebrekkige zaken ...............................................................................................................44
Principe ...................................................................................................................................... 44
Te vervullen voorwaarden ............................................................................................................ 44
Wie is aansprakelijk? ................................................................................................................... 44
3
, Alles staven aan artikels, dus zeggen volgens artikel en lid
KANTMELDING: wat is dat? EXAMENVRAAG
Sanctie?...................................................................................................................................... 44
Grond 4: burenhinder art. 3.101 BW .................................................................................................44
De 3 te vervullen voorwaarden (te bewijzen):................................................................................. 45
Wie is aansprakelijk? ................................................................................................................... 46
Sanctie ....................................................................................................................................... 46
Combinatie burenhinder en art. 6.5 BW bij werken aan woning ...................................................... 47
Preventieve vordering voor burenhinder ........................................................................................ 47
EXAMENVRAAG!!!! ....................................................................................................................... 47
Hoofdstuk 8: mede-eigendom ...................................................................................................... 47
3 Soorten meervoudige eigendom ....................................................................................................47
Collectieve eigendom .................................................................................................................. 47
Multi-eigendom ........................................................................................................................... 48
Mede-eigendom .......................................................................................................................... 48
Mandeligheid: gemene afsluiting – gemene muur ..............................................................................54
Recht om zijn goed af te sluiten .................................................................................................... 54
Wat is mandeligheid? .................................................................................................................. 54
Wat is een muur? ........................................................................................................................ 55
Hoe herken je een gemene/eigen muur? Bewijs van mandeligheid ................................................. 55
Art. 3.105, eerste lid BW............................................................................................................... 56
Hoe kan je een muur gemeen maken? ..............................................................................................58
vrijwillige overeenkomst (optrekken of bestaande overnemen) ...................................................... 58
Gedwongen wijze van ontstaan (Art. 3.106 BW) ............................................................................. 59
Gedwongen verkoop (art. 3.107 BW) ............................................................................................. 59
Gedwongen aankoop (art. 3.108 BW)............................................................................................ 60
Verkrijgende verjaring van 30 jaar ................................................................................................. 61
Welke rechten heeft een ME op een gemene muur? ..........................................................................61
Welke plichten heeft een ME van een gemene muur? ........................................................................62
Hoe komt er een einde aan de mandeligheid? ...................................................................................62
Bijzondere toepassing de wachtgevel: ..............................................................................................63
H9: Bezit en verjaring ................................................................................................................... 64
Het bezit .........................................................................................................................................64
Deugdelijk bezit ..............................................................................................................................65
Bezitter te goeder trouw/ bezitter te kwader trouw......................................................................... 66
Verkrijgende verjaring (examenvraag) ...............................................................................................66
Vaststelling van verkrijgende verjaring: ......................................................................................... 67
Toepassingen .................................................................................................................................67
Verjaringstermijnen overgangsrecht .................................................................................................68
Verkorte verjaringstermijn ................................................................................................................68
OUD BW: verjaring na 10 of 20 jaar ...................................................................................................69
NIEUW BW: verjaring na 10 jaar .................................................................................................... 69
4
