aardrijkskunde examens juni
thema 2 : migratie en demografische transitie
Het migratiesaldo is het verschil tussen het aantal immigraties en het aantal emigraties. In België is de
internationale immigratie groter dan de internationale emigratie. De negatieve natuurlijke aangroei wordt
gecompenseerd door het positieve migratiesaldo. Hierdoor groeit het bevolkingsaantal in België.
Het geboortecijfer gaat bij Belgen met een Belgische achtergrond in dalende lijn. De bevolkingsgroep van
Belgen met een buitenlandse achtergrond en niet-Belgen hebben procentueel een grotere leeftijdsgroep
jongere mensen. Deze grote groep mensen zorgen voor een stijgend geboortecijfer. Hierdoor daalt het
geboortecijfer in België minder snel.
De meeste migranten hebben een jong profiel, als deze mensen wegtrekken uit hun land van
herkomst, heeft dat ook een impact op de bevolkingsstructuur van het land van herkomst.
- Het geboortecijfer daalt
- Het sterftecijfer stijgt
- Het bevolkingsaantal daalt
Economische gevolgen van migratie
braindrain : de overdracht van menselijk kapitaal ( geheel van competenties, kennis, sociale en persoonlijke
vaardigheden )van de landen in het globale zuiden naar ontwikkelde landen, en migratie van hoogopgeleide
professionals tussen ontwikkelde landen
NADELEN VAN BRAINDRAIN VOOR VOORDELEN VAN BRAINDRAIN VOOR
HERKOMSTLANDEN HERKOMSTLANDEN
Tekorten aan arbeidskrachten in belangrijke Invullen van vacatures voor beroepen bestemd voor
sectoren zoals onderwijs of gezondheidszorg hogeropgeleiden
Een verlies aan belastinginkomsten
+ bureaucratische barrières in aankomstlanden
om in hun vakgebied te kunnen werken
braingain : aankomstlanden profiteren van de immigratie van hoogopgeleiden
brainexchange : migranten worden elders opgeleid en ze doen kennis op, maar dit komt laten bij hun
terugkeer naar hun thuisland van pas
knelpuntberoepen zijn beroepen
waarvoor werkgevers het moeilijk
hebben om geschikte kandidaten te
vinden; er is veel vraag maar weinig
aanbod
ze kunnen aangepakt worden door
een hoger loon of meer flexibele
werkomstandigheden ( vakantie )
aan te bieden, ook kunnen ze
aangevuld worden door
arbeidsmigranten
In de landbouwsector is er vooral
hulp nodig tijdens de pluk, waardoor ze slechts een paar maanden naar België komen, dit wordt
seizoensarbeid genoemd.
Het inkomen dat deze migranten verdienen, wordt deels doorgestort naar het thuisland, aangezien ze hier
meer verdienen dan in hun land van oorsprong en slecht een deel gebruiken voor zichzelf. Deze geldstromen
van migranten naar familie en vrienden in het land van herkomst vormen voor de herkomstlanden een
belangrijk economisch voordeel : de koopkracht van familie en vrienden in het herkomstland stijgt en hun
financiële situatie wordt beter.
, Thema 3 : verstedelijking
Functies van een stad :
FUNCTIE STAD OMSCHRIJVING
Commercieel Een grote diversiteit en niveau van winkels :
winkelcentrum, speciaalzaken, winkelstraten
Onderwijs Een stad telt meerdere middelbare scholen, grote
steden hebben ook hoger onderwijs, ( universiteit )
Cultuur Verschillende mogelijkheden : concert- en
theaterzalen, musea,..
Sport en ontspanning Variatie aan sportfaciliteiten, parken,
recreatiedomeinen, stadions,..
Infrastructuur Uitgebreid transportnetwerk : IC-treinstation,
stadslijnen van tram, metro, bus,..
Bebouwing Dichte bebouwing, hoge bevolkingsdichtheid,
hoogbouw, appartementsblokken,..
Kenmerken platteland :
bevolkingsdichtheid lager dan in de stad en de huizen zijn meer verspreid
ruimte op het platteland is er meer open ruimte
functie landbouw en natuur domineren het landschap
versnippering of fragmentatie
van de open ruimte is het
fenomeen waarbij door huizen-
en wegenbouw de open ruimte
wordt opgedeeld in kleinere
stukken
hierdoor is het ruimtebeslag
redelijk hoog; ongeveer 33 % van
Vlaanderen is bebouwd en 1/6
van de Vlaamse gemeenten heeft
een ruimtebeslag van meer dan
50%
De verstedelijkingsgraad neemt elke jaar toe, dat wordt urbanisatie of verstedelijking genoemd : er wonen
steeds meer mensen in de stad, waardoor de stedelijke bebouwing de ruimte van het platteland inneemt. De
stad is meestal volledig volgebouwd in het centrum, waardoor ze alleen aan de rand van de stad kan
uitbreiden. Zo wordt de stad steeds groter en verdwijnt er ook tegelijkertijd steeds meer platteland.
Grootstad : stad met meer dan 100 000 inwoners.
Miljoenstad : stad met meer dan 1 miljoen inwoners.
Megastad : stad met meer dan 10 miljoen inwoners.
Metropool : grote verstedelijkte gebieden die bestaan uit 1 grootstad en hun nabijgelegen gebieden
Wereldsteden = steden die op basis van hun economische en politieke impact op en verbondenheid met de
wereld grote invloed hebben :
- politiek hoofdzetel van belangrijke internationale organisaties ( NAVO, EU, VN,..)
- economie internationale (lucht)haven, aandelenbeurs,..
Alfasteden of α-steden Wereldsteden met een internationale impact op
politiek en economie
thema 2 : migratie en demografische transitie
Het migratiesaldo is het verschil tussen het aantal immigraties en het aantal emigraties. In België is de
internationale immigratie groter dan de internationale emigratie. De negatieve natuurlijke aangroei wordt
gecompenseerd door het positieve migratiesaldo. Hierdoor groeit het bevolkingsaantal in België.
Het geboortecijfer gaat bij Belgen met een Belgische achtergrond in dalende lijn. De bevolkingsgroep van
Belgen met een buitenlandse achtergrond en niet-Belgen hebben procentueel een grotere leeftijdsgroep
jongere mensen. Deze grote groep mensen zorgen voor een stijgend geboortecijfer. Hierdoor daalt het
geboortecijfer in België minder snel.
De meeste migranten hebben een jong profiel, als deze mensen wegtrekken uit hun land van
herkomst, heeft dat ook een impact op de bevolkingsstructuur van het land van herkomst.
- Het geboortecijfer daalt
- Het sterftecijfer stijgt
- Het bevolkingsaantal daalt
Economische gevolgen van migratie
braindrain : de overdracht van menselijk kapitaal ( geheel van competenties, kennis, sociale en persoonlijke
vaardigheden )van de landen in het globale zuiden naar ontwikkelde landen, en migratie van hoogopgeleide
professionals tussen ontwikkelde landen
NADELEN VAN BRAINDRAIN VOOR VOORDELEN VAN BRAINDRAIN VOOR
HERKOMSTLANDEN HERKOMSTLANDEN
Tekorten aan arbeidskrachten in belangrijke Invullen van vacatures voor beroepen bestemd voor
sectoren zoals onderwijs of gezondheidszorg hogeropgeleiden
Een verlies aan belastinginkomsten
+ bureaucratische barrières in aankomstlanden
om in hun vakgebied te kunnen werken
braingain : aankomstlanden profiteren van de immigratie van hoogopgeleiden
brainexchange : migranten worden elders opgeleid en ze doen kennis op, maar dit komt laten bij hun
terugkeer naar hun thuisland van pas
knelpuntberoepen zijn beroepen
waarvoor werkgevers het moeilijk
hebben om geschikte kandidaten te
vinden; er is veel vraag maar weinig
aanbod
ze kunnen aangepakt worden door
een hoger loon of meer flexibele
werkomstandigheden ( vakantie )
aan te bieden, ook kunnen ze
aangevuld worden door
arbeidsmigranten
In de landbouwsector is er vooral
hulp nodig tijdens de pluk, waardoor ze slechts een paar maanden naar België komen, dit wordt
seizoensarbeid genoemd.
Het inkomen dat deze migranten verdienen, wordt deels doorgestort naar het thuisland, aangezien ze hier
meer verdienen dan in hun land van oorsprong en slecht een deel gebruiken voor zichzelf. Deze geldstromen
van migranten naar familie en vrienden in het land van herkomst vormen voor de herkomstlanden een
belangrijk economisch voordeel : de koopkracht van familie en vrienden in het herkomstland stijgt en hun
financiële situatie wordt beter.
, Thema 3 : verstedelijking
Functies van een stad :
FUNCTIE STAD OMSCHRIJVING
Commercieel Een grote diversiteit en niveau van winkels :
winkelcentrum, speciaalzaken, winkelstraten
Onderwijs Een stad telt meerdere middelbare scholen, grote
steden hebben ook hoger onderwijs, ( universiteit )
Cultuur Verschillende mogelijkheden : concert- en
theaterzalen, musea,..
Sport en ontspanning Variatie aan sportfaciliteiten, parken,
recreatiedomeinen, stadions,..
Infrastructuur Uitgebreid transportnetwerk : IC-treinstation,
stadslijnen van tram, metro, bus,..
Bebouwing Dichte bebouwing, hoge bevolkingsdichtheid,
hoogbouw, appartementsblokken,..
Kenmerken platteland :
bevolkingsdichtheid lager dan in de stad en de huizen zijn meer verspreid
ruimte op het platteland is er meer open ruimte
functie landbouw en natuur domineren het landschap
versnippering of fragmentatie
van de open ruimte is het
fenomeen waarbij door huizen-
en wegenbouw de open ruimte
wordt opgedeeld in kleinere
stukken
hierdoor is het ruimtebeslag
redelijk hoog; ongeveer 33 % van
Vlaanderen is bebouwd en 1/6
van de Vlaamse gemeenten heeft
een ruimtebeslag van meer dan
50%
De verstedelijkingsgraad neemt elke jaar toe, dat wordt urbanisatie of verstedelijking genoemd : er wonen
steeds meer mensen in de stad, waardoor de stedelijke bebouwing de ruimte van het platteland inneemt. De
stad is meestal volledig volgebouwd in het centrum, waardoor ze alleen aan de rand van de stad kan
uitbreiden. Zo wordt de stad steeds groter en verdwijnt er ook tegelijkertijd steeds meer platteland.
Grootstad : stad met meer dan 100 000 inwoners.
Miljoenstad : stad met meer dan 1 miljoen inwoners.
Megastad : stad met meer dan 10 miljoen inwoners.
Metropool : grote verstedelijkte gebieden die bestaan uit 1 grootstad en hun nabijgelegen gebieden
Wereldsteden = steden die op basis van hun economische en politieke impact op en verbondenheid met de
wereld grote invloed hebben :
- politiek hoofdzetel van belangrijke internationale organisaties ( NAVO, EU, VN,..)
- economie internationale (lucht)haven, aandelenbeurs,..
Alfasteden of α-steden Wereldsteden met een internationale impact op
politiek en economie
