GEZONDHEID & LEEFSTIJL
SEMESTER 1
Mulder, Joëlle
SPORTKUNDE JAAR 1 2024-2025
,INHOUD
Lesweek 2 | Gezondheid & ziekten ........................................................................................................3
Leerdoelen.......................................................................................................................................3
Aantekeningen | Op basis van de leerdoelen ......................................................................................3
Lesweek 3 | Positieve gezondheid & algemene psychologie ....................................................................5
Leerdoelen.......................................................................................................................................5
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ...........................................................................................5
Lesweek 4 | Epidemiologie & preventie ..................................................................................................6
Leerdoelen.......................................................................................................................................6
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ...........................................................................................6
Lesweek 5 | The big five, ontwikkelingspsychologie & cultuur ..................................................................8
Leerdoelen.......................................................................................................................................8
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ...........................................................................................8
Lesweek 6 | Sociale psychologie ......................................................................................................... 10
Leerdoelen..................................................................................................................................... 10
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ......................................................................................... 10
Lesweek 7 | Bewegen ......................................................................................................................... 15
Leerdoelen..................................................................................................................................... 15
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ......................................................................................... 15
Lesweek 9 | Richtlijnen gezonde voeding ............................................................................................. 17
Leerdoelen..................................................................................................................................... 17
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 17
Lesweek 10 | voeding – de basis .......................................................................................................... 20
Leerdoelen..................................................................................................................................... 20
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ......................................................................................... 21
Met betrekking tot energiebalans ................................................................................................. 21
met betrekking tot antropometrie................................................................................................. 22
met betrekking tot koolhydraten .................................................................................................. 23
met betrekking tot vetten ............................................................................................................. 25
met betrekking tot eiwitten .......................................................................................................... 26
Lesweek 11 | Voeding van peuter tot oudere ........................................................................................ 27
Leerdoelen..................................................................................................................................... 27
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 27
Met betrekking op peuters & kleuters ........................................................................................... 27
Met betrekking tot basisschool kinderen ...................................................................................... 28
Met betrekking tot adolescentie ................................................................................................... 29
1
, met betrekking tot ouderen .......................................................................................................... 30
Lesweek 12 | Slaap ............................................................................................................................. 32
Leerdoelen..................................................................................................................................... 32
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 32
Insomniastoornis ........................................................................................................................ 35
slaapgeretaleerde ademhalingsstoornis....................................................................................... 36
Hypersomnia .............................................................................................................................. 37
Circadianeritme-slaap-waakstoornis ........................................................................................... 37
Parasomniastoornis .................................................................................................................... 37
slaapgerelateerde bewegingsstoornis .......................................................................................... 38
0-3 jaar: van zuigelingenfase tot kleuterfase ................................................................................. 38
3-12 jaar: kleuter- en basisschoolleeftijd ...................................................................................... 39
12-18 jaar: adolescentie .............................................................................................................. 39
18-35 jaar: vroeg volwassenheid .................................................................................................. 39
35-65 jaar: volwassenheid ........................................................................................................... 40
55-65 jaar en ouder: late volwassenheid ....................................................................................... 40
Lesweek 13 | stress, veerkracht & ontspanning .................................................................................... 41
leerdoelen ..................................................................................................................................... 41
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 41
de fysiologie/neurobiologie ......................................................................................................... 42
gevolgen van stress ..................................................................................................................... 43
verschillen in stressgevoeligheid.................................................................................................. 44
Lesweek 14 | Motivatie & Gedragsverandering ..................................................................................... 45
Leerdoelen..................................................................................................................................... 45
Aantekeningen op Basis van Leerdoelen .......................................................................................... 45
Lesweek 15 | Gedragsverandering en leefstijlinterventies ..................................................................... 51
leerdoelen ..................................................................................................................................... 51
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 51
2
, LESWEEK 2 | GEZONDHEID & ZIEKTEN
LEERDOELEN
- De student weet wat er onder de medische visie op gezondheid wordt verstaan.
- De student kent de definitie die de WHO hanteert van het begrip gezondheid.
- De student kan een omschrijving geven van het begrip Positieve gezondheid.
- De student kan benoemen wat er onder de Big Five for a Healthy Life wordt verstaan.
- De student weet wat het Health Field concept van Lalonde inhoudt en kan het plaatsen binnen de
context van gezondheid.
- De student kan het begrip gezondheidsbeleid omschrijven en de gevolgen daarvan voor de
gezondheidszorg aangeven.
- De student kan de verschillende gezondheidsdeterminanten in het Health Field concept van
Lalonde beschrijven en koppelen aan voorbeelden in de hedendaagse maatschappij.
- De student kan uitleggen hoe het optreden van Sociaal Economische Gezondheidsverschillen
(SEGV) is te verklaren.
- De student kan zowel positieve als negatieve invloeden van de determinant ‘gezondheidszorg’ uit
het Lalonde model benoemen.
AANTEKENINGEN | OP BASIS VAN DE LEERDOELEN
De medische visie van gezondheid houdt in dat iemand gezond is op basis van fysieke staat. Er is geen
aanwezigheid van gezondheidsproblemen of ziekten.
De WHO omschrijft gezondheid als ‘the process of developing and maintaining the functional ability that
enables well-being in older age’. Dit houdt in het ontwikkelen en in stand houden van de functionele
mogelijkheid voor welzijn op oudere leeftijd centraal staat. Met de functionele mogelijkheid wordt dus
bedoeld dat zijzelf in staat zijn om te kunnen doen en laten wat ze willen en het einddoel van welzijn,
tevredenheid en geluk behalen.
Als er wordt gekeken naar gezondheid kan dat veel breder dan alleen de medische visie. Daarom is er nu
een begrip genaamd positieve gezondheid. Hierbij wordt er naar gezondheid gekeken op basis van zes
dimensies. Er wordt gekeken naar lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven,
sociaal-maatschappelijke participatie en dagelijks functioneren.
Er zijn ook nog vijf aspecten, ‘the big five for a healthy life’, die bijdragen aan het gezond ouder worden.
Deze zijn voeding, beweging, slaap, stress/ontspanning en sociale interactie. Deze kunnen wel voor
3
SEMESTER 1
Mulder, Joëlle
SPORTKUNDE JAAR 1 2024-2025
,INHOUD
Lesweek 2 | Gezondheid & ziekten ........................................................................................................3
Leerdoelen.......................................................................................................................................3
Aantekeningen | Op basis van de leerdoelen ......................................................................................3
Lesweek 3 | Positieve gezondheid & algemene psychologie ....................................................................5
Leerdoelen.......................................................................................................................................5
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ...........................................................................................5
Lesweek 4 | Epidemiologie & preventie ..................................................................................................6
Leerdoelen.......................................................................................................................................6
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ...........................................................................................6
Lesweek 5 | The big five, ontwikkelingspsychologie & cultuur ..................................................................8
Leerdoelen.......................................................................................................................................8
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ...........................................................................................8
Lesweek 6 | Sociale psychologie ......................................................................................................... 10
Leerdoelen..................................................................................................................................... 10
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ......................................................................................... 10
Lesweek 7 | Bewegen ......................................................................................................................... 15
Leerdoelen..................................................................................................................................... 15
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ......................................................................................... 15
Lesweek 9 | Richtlijnen gezonde voeding ............................................................................................. 17
Leerdoelen..................................................................................................................................... 17
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 17
Lesweek 10 | voeding – de basis .......................................................................................................... 20
Leerdoelen..................................................................................................................................... 20
Aantekeningen | Op basis van leerdoelen ......................................................................................... 21
Met betrekking tot energiebalans ................................................................................................. 21
met betrekking tot antropometrie................................................................................................. 22
met betrekking tot koolhydraten .................................................................................................. 23
met betrekking tot vetten ............................................................................................................. 25
met betrekking tot eiwitten .......................................................................................................... 26
Lesweek 11 | Voeding van peuter tot oudere ........................................................................................ 27
Leerdoelen..................................................................................................................................... 27
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 27
Met betrekking op peuters & kleuters ........................................................................................... 27
Met betrekking tot basisschool kinderen ...................................................................................... 28
Met betrekking tot adolescentie ................................................................................................... 29
1
, met betrekking tot ouderen .......................................................................................................... 30
Lesweek 12 | Slaap ............................................................................................................................. 32
Leerdoelen..................................................................................................................................... 32
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 32
Insomniastoornis ........................................................................................................................ 35
slaapgeretaleerde ademhalingsstoornis....................................................................................... 36
Hypersomnia .............................................................................................................................. 37
Circadianeritme-slaap-waakstoornis ........................................................................................... 37
Parasomniastoornis .................................................................................................................... 37
slaapgerelateerde bewegingsstoornis .......................................................................................... 38
0-3 jaar: van zuigelingenfase tot kleuterfase ................................................................................. 38
3-12 jaar: kleuter- en basisschoolleeftijd ...................................................................................... 39
12-18 jaar: adolescentie .............................................................................................................. 39
18-35 jaar: vroeg volwassenheid .................................................................................................. 39
35-65 jaar: volwassenheid ........................................................................................................... 40
55-65 jaar en ouder: late volwassenheid ....................................................................................... 40
Lesweek 13 | stress, veerkracht & ontspanning .................................................................................... 41
leerdoelen ..................................................................................................................................... 41
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 41
de fysiologie/neurobiologie ......................................................................................................... 42
gevolgen van stress ..................................................................................................................... 43
verschillen in stressgevoeligheid.................................................................................................. 44
Lesweek 14 | Motivatie & Gedragsverandering ..................................................................................... 45
Leerdoelen..................................................................................................................................... 45
Aantekeningen op Basis van Leerdoelen .......................................................................................... 45
Lesweek 15 | Gedragsverandering en leefstijlinterventies ..................................................................... 51
leerdoelen ..................................................................................................................................... 51
Aantekeningen op basis van leerdoelen ........................................................................................... 51
2
, LESWEEK 2 | GEZONDHEID & ZIEKTEN
LEERDOELEN
- De student weet wat er onder de medische visie op gezondheid wordt verstaan.
- De student kent de definitie die de WHO hanteert van het begrip gezondheid.
- De student kan een omschrijving geven van het begrip Positieve gezondheid.
- De student kan benoemen wat er onder de Big Five for a Healthy Life wordt verstaan.
- De student weet wat het Health Field concept van Lalonde inhoudt en kan het plaatsen binnen de
context van gezondheid.
- De student kan het begrip gezondheidsbeleid omschrijven en de gevolgen daarvan voor de
gezondheidszorg aangeven.
- De student kan de verschillende gezondheidsdeterminanten in het Health Field concept van
Lalonde beschrijven en koppelen aan voorbeelden in de hedendaagse maatschappij.
- De student kan uitleggen hoe het optreden van Sociaal Economische Gezondheidsverschillen
(SEGV) is te verklaren.
- De student kan zowel positieve als negatieve invloeden van de determinant ‘gezondheidszorg’ uit
het Lalonde model benoemen.
AANTEKENINGEN | OP BASIS VAN DE LEERDOELEN
De medische visie van gezondheid houdt in dat iemand gezond is op basis van fysieke staat. Er is geen
aanwezigheid van gezondheidsproblemen of ziekten.
De WHO omschrijft gezondheid als ‘the process of developing and maintaining the functional ability that
enables well-being in older age’. Dit houdt in het ontwikkelen en in stand houden van de functionele
mogelijkheid voor welzijn op oudere leeftijd centraal staat. Met de functionele mogelijkheid wordt dus
bedoeld dat zijzelf in staat zijn om te kunnen doen en laten wat ze willen en het einddoel van welzijn,
tevredenheid en geluk behalen.
Als er wordt gekeken naar gezondheid kan dat veel breder dan alleen de medische visie. Daarom is er nu
een begrip genaamd positieve gezondheid. Hierbij wordt er naar gezondheid gekeken op basis van zes
dimensies. Er wordt gekeken naar lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven,
sociaal-maatschappelijke participatie en dagelijks functioneren.
Er zijn ook nog vijf aspecten, ‘the big five for a healthy life’, die bijdragen aan het gezond ouder worden.
Deze zijn voeding, beweging, slaap, stress/ontspanning en sociale interactie. Deze kunnen wel voor
3
