Ziekteleer – les 12
Definitie van infectie
Menselijk lichaam:
• Het menselijk lichaam is een ecosysteem met bacteriën, archea, schimmels, protis, virussen
• Menselijk lichaam: symbiose tussen menselijke cellen & micro-organismen
Micro-organismen:
• Micro-organismen zijn microscopisch kleine levende wezens die met het blote oog niet zichtbaar zijn
• Bacteriën, Virussen, Schimmels, Protozoa, Archaea
• Commensalen vs pathogenen
→ commensalen = micro-organismen die op of in het lichaam leven zonder schade te veroorzaken
→ maken deel uit van de normale microbiota (ook wel de normale flora genoemd)
→ huid, darmen, mond, keel & vagina
→ voordelen:
• Concurrentie met pathogenen en voorkomen infecties
• Helpen bij de vertering van voedsel (vezels die wij niet kunnen verteren) Opportunistische infecties:
• Productie van vitamines (zoals vitamine K in de darm) Bacteriën die normaal geen
• Ondersteunen het immuunsysteem infecties veroorzaken
→ In normale omstandigheden zijn commensalen onschadelijk, maar ze kunnen opportunistische
infecties veroorzaken als:
• Het immuunsysteem verzwakt is (bv. door ziekte of medicatie)
• Ze op de verkeerde plaats in het lichaam terechtkomen (bv. darmbacteriën in de blaas → blaasontsteking)
• De balans in de microbiota verstoord raakt (bv. na antibioticagebruik → schimmelinfecties)
→ pathogenen = micro-organismen die ziektes kunnen veroorzaken (bv. salmonella, ebola)
→ ze dringen het lichaam binnen, vermenigvuldigen zich & verstoren normale lichaamsfuncties
Infectie:
= de invasie van weefsels door ziekteverwekkers, hun vermenigvuldiging en de reactie van
gastheerweefsels op de ziekteverwekker & de toxines die ze produceren
, Infectieziekten:
→ worden veroorzaakt door micro-organismen zoals bacteriën, virussen, schimmels & parasieten
→ kunnen zich verspreiden via direct contact, lucht, water, voedsel of insecten
Eerste fase van contact
→ kolonisatie →
invasie → infecteren
Uitgebreidheid van een infectie:
• Lokale infectie
• Systemische infectie
- Bacteriëmie
- Viremie Komen in bloed terecht en kunnen overal schade veroorzaken
- Toxemie
Belang van infectie in de gezondheidzorg
Epidemiologie
Grote impact in mortaliteit
→ een van belangrijkste doodsoorzaken
→ meer infectie ziekten in andere landen (onder ontwikkelde landen)
, Belang infectieziekten:
• Infectieziekten kunnen zich snel verspreiden en epidemieën of pandemieën veroorzaken (bv. COVID-19,
griep, ebola)
• Gezondheidszorgsystemen kunnen overbelast raken tijdens grote uitbraken.
• Toename mortaliteit en morbiditeit.
• Ze kunnen ernstige complicaties veroorzaken, vooral bij kwetsbare groepen zoals ouderen, jonge
kinderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem.
• Antibioticaresistentie maakt sommige infecties steeds moeilijker te behandelen.
Verband ziekteverwekker & ziekte
→ koch’s postulaten: criteria die worden gebruikt om te bepalen of een specifiek micro-organismen
een bepaalde ziekte veroorzaakt:
1. De pathogeen moet worden gevonden bij alle patiënten die aan de desbetreffende infectieziekte
lijden, maar niet bij gezonden.
2. De pathogeen moet uit materiaal van de patiënt geïsoleerd kunnen worden en buiten het lichaam in
gekweekt kunnen worden.
3. Het geïsoleerde microorganisme moet bij enting in een andere patiënt of gevoelige diersoort
aanleiding geven tot karakteristieke ziekteverschijnselen. (als we pathogen van patient A naar B
brengen, dan moet patient B ook ziek worden)
4. De pathogeen moet opnieuw geïsoleerd kunnen worden uit het experimenteel geïnfecteerde
organisme & identiek zijn aan de oorspronkelijke kweek.
Postulaat 3
Infectieketen:
→ beschrijft de 6 essentiële schakels die nodig zijn voor de verspreiding van een infectieziekte
→ als één van deze schakels wordt doorbroken, kan de verspreiding van de ziekte worden voorkomen
Definitie van infectie
Menselijk lichaam:
• Het menselijk lichaam is een ecosysteem met bacteriën, archea, schimmels, protis, virussen
• Menselijk lichaam: symbiose tussen menselijke cellen & micro-organismen
Micro-organismen:
• Micro-organismen zijn microscopisch kleine levende wezens die met het blote oog niet zichtbaar zijn
• Bacteriën, Virussen, Schimmels, Protozoa, Archaea
• Commensalen vs pathogenen
→ commensalen = micro-organismen die op of in het lichaam leven zonder schade te veroorzaken
→ maken deel uit van de normale microbiota (ook wel de normale flora genoemd)
→ huid, darmen, mond, keel & vagina
→ voordelen:
• Concurrentie met pathogenen en voorkomen infecties
• Helpen bij de vertering van voedsel (vezels die wij niet kunnen verteren) Opportunistische infecties:
• Productie van vitamines (zoals vitamine K in de darm) Bacteriën die normaal geen
• Ondersteunen het immuunsysteem infecties veroorzaken
→ In normale omstandigheden zijn commensalen onschadelijk, maar ze kunnen opportunistische
infecties veroorzaken als:
• Het immuunsysteem verzwakt is (bv. door ziekte of medicatie)
• Ze op de verkeerde plaats in het lichaam terechtkomen (bv. darmbacteriën in de blaas → blaasontsteking)
• De balans in de microbiota verstoord raakt (bv. na antibioticagebruik → schimmelinfecties)
→ pathogenen = micro-organismen die ziektes kunnen veroorzaken (bv. salmonella, ebola)
→ ze dringen het lichaam binnen, vermenigvuldigen zich & verstoren normale lichaamsfuncties
Infectie:
= de invasie van weefsels door ziekteverwekkers, hun vermenigvuldiging en de reactie van
gastheerweefsels op de ziekteverwekker & de toxines die ze produceren
, Infectieziekten:
→ worden veroorzaakt door micro-organismen zoals bacteriën, virussen, schimmels & parasieten
→ kunnen zich verspreiden via direct contact, lucht, water, voedsel of insecten
Eerste fase van contact
→ kolonisatie →
invasie → infecteren
Uitgebreidheid van een infectie:
• Lokale infectie
• Systemische infectie
- Bacteriëmie
- Viremie Komen in bloed terecht en kunnen overal schade veroorzaken
- Toxemie
Belang van infectie in de gezondheidzorg
Epidemiologie
Grote impact in mortaliteit
→ een van belangrijkste doodsoorzaken
→ meer infectie ziekten in andere landen (onder ontwikkelde landen)
, Belang infectieziekten:
• Infectieziekten kunnen zich snel verspreiden en epidemieën of pandemieën veroorzaken (bv. COVID-19,
griep, ebola)
• Gezondheidszorgsystemen kunnen overbelast raken tijdens grote uitbraken.
• Toename mortaliteit en morbiditeit.
• Ze kunnen ernstige complicaties veroorzaken, vooral bij kwetsbare groepen zoals ouderen, jonge
kinderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem.
• Antibioticaresistentie maakt sommige infecties steeds moeilijker te behandelen.
Verband ziekteverwekker & ziekte
→ koch’s postulaten: criteria die worden gebruikt om te bepalen of een specifiek micro-organismen
een bepaalde ziekte veroorzaakt:
1. De pathogeen moet worden gevonden bij alle patiënten die aan de desbetreffende infectieziekte
lijden, maar niet bij gezonden.
2. De pathogeen moet uit materiaal van de patiënt geïsoleerd kunnen worden en buiten het lichaam in
gekweekt kunnen worden.
3. Het geïsoleerde microorganisme moet bij enting in een andere patiënt of gevoelige diersoort
aanleiding geven tot karakteristieke ziekteverschijnselen. (als we pathogen van patient A naar B
brengen, dan moet patient B ook ziek worden)
4. De pathogeen moet opnieuw geïsoleerd kunnen worden uit het experimenteel geïnfecteerde
organisme & identiek zijn aan de oorspronkelijke kweek.
Postulaat 3
Infectieketen:
→ beschrijft de 6 essentiële schakels die nodig zijn voor de verspreiding van een infectieziekte
→ als één van deze schakels wordt doorbroken, kan de verspreiding van de ziekte worden voorkomen
