Geschiedenis Hoofdstuk 1
§1.3
Vanaf 1500 kwam er kritiek op de kerk, dankzij boekdrukkunst kon zich dit
makkelijk verspreiden. Kerk zou afwijken van ware christendom. Lof der
Zotheid (Erasmus) was eerste boek met kritiek.
Luther had ook kritiek op de kerk in brief in 1517; tegen handel in aflaten
(documenten die tijdelijke straffen voor zonden kwamen kwijtschelden)
want paus verdiende veel geld aan arme gelovigen, en tegen de vergeving
van zonden voor geld. Werd God mee bespot zei Luther, want alleen God
kon dit. Paus zette Luther uit de kerk maar Luther kreeg bescherming van
eigen vorst, Frederik van Saksen. Luther vertaalde het Nieuwe Testament
in het Duits waardoor veel Duitser dit boek konden lezen. Aantal Duitse
vorsten brak met de paus en vormden samen nieuwe, protestantse
kerken. Brief van Luther was dus begin van splitsing binnen de kerk; door
protestantse hervorming of reformatie viel het christendom uiteen in 2
vijandige geloofsgroepen: katholieken olv de paus en protestanten.
Na Luther meer protestantse hervormers. In NL was dit Johannes Calvijn.
Calvinisme zei dat iedereen almachtige God moest dienen met vroom en
sober leven vol gebed en hard werken. Verschil tussen Luther en Calvijn is
dat Calvijn zei dat je in opstand mocht komen tegen de vorst, dat wilde
Luther niet.
Protestant Katholiek
In contact met God via Bijbel In contact met God via geestelijken
Geestelijken mochten trouwen Geestelijken mochten niet trouwen
Geestelijken stonden niet boven Geestelijken stonden boven gewone
gewone gelovigen gelovigen
Geestelijken konden geen zonden Geestelijken konden zonden
vergeven vergeven
Vereerden geen heiligen en relikwieën, Vereerden heiligen en relikwieën,
kerken dus kaal kerken vol beelden en schilderijen.
Voordelen overgang naar protestantisme voor vorsten:
- Konden rijkdommen van katholieke kerk in beslag nemen
- Hoefden geen rekening meer te houden met de paus
In veel delen van Europa kwam strijd tussen protestanten en katholieken.
Koningin Engeland, Denemarken en Zweden legde protestantse geloof op
aan onderdanen. Karel V voerde lang oorlog met protestantse vorsten,
wilde hele rijk weer katholiek. In 1555 gaf hij dit op, iedere Duitse vorst
mocht zelf geloof bepalen in eigen gebied. In Frankrijk godsdienstenoorlog
tot 1598 tussen katholieken en calvinisten. Werd besloten dat Frankrijk
katholiek land is maar calvinisten ook rechten hadden. Karel V ook vorst
§1.3
Vanaf 1500 kwam er kritiek op de kerk, dankzij boekdrukkunst kon zich dit
makkelijk verspreiden. Kerk zou afwijken van ware christendom. Lof der
Zotheid (Erasmus) was eerste boek met kritiek.
Luther had ook kritiek op de kerk in brief in 1517; tegen handel in aflaten
(documenten die tijdelijke straffen voor zonden kwamen kwijtschelden)
want paus verdiende veel geld aan arme gelovigen, en tegen de vergeving
van zonden voor geld. Werd God mee bespot zei Luther, want alleen God
kon dit. Paus zette Luther uit de kerk maar Luther kreeg bescherming van
eigen vorst, Frederik van Saksen. Luther vertaalde het Nieuwe Testament
in het Duits waardoor veel Duitser dit boek konden lezen. Aantal Duitse
vorsten brak met de paus en vormden samen nieuwe, protestantse
kerken. Brief van Luther was dus begin van splitsing binnen de kerk; door
protestantse hervorming of reformatie viel het christendom uiteen in 2
vijandige geloofsgroepen: katholieken olv de paus en protestanten.
Na Luther meer protestantse hervormers. In NL was dit Johannes Calvijn.
Calvinisme zei dat iedereen almachtige God moest dienen met vroom en
sober leven vol gebed en hard werken. Verschil tussen Luther en Calvijn is
dat Calvijn zei dat je in opstand mocht komen tegen de vorst, dat wilde
Luther niet.
Protestant Katholiek
In contact met God via Bijbel In contact met God via geestelijken
Geestelijken mochten trouwen Geestelijken mochten niet trouwen
Geestelijken stonden niet boven Geestelijken stonden boven gewone
gewone gelovigen gelovigen
Geestelijken konden geen zonden Geestelijken konden zonden
vergeven vergeven
Vereerden geen heiligen en relikwieën, Vereerden heiligen en relikwieën,
kerken dus kaal kerken vol beelden en schilderijen.
Voordelen overgang naar protestantisme voor vorsten:
- Konden rijkdommen van katholieke kerk in beslag nemen
- Hoefden geen rekening meer te houden met de paus
In veel delen van Europa kwam strijd tussen protestanten en katholieken.
Koningin Engeland, Denemarken en Zweden legde protestantse geloof op
aan onderdanen. Karel V voerde lang oorlog met protestantse vorsten,
wilde hele rijk weer katholiek. In 1555 gaf hij dit op, iedere Duitse vorst
mocht zelf geloof bepalen in eigen gebied. In Frankrijk godsdienstenoorlog
tot 1598 tussen katholieken en calvinisten. Werd besloten dat Frankrijk
katholiek land is maar calvinisten ook rechten hadden. Karel V ook vorst
