FYSIOPATHOLOGIE VAN DE
VOORTPLANTING
De man – J. Vriens .................................................................................................................................. 3
1. Anatomie .............................................................................................................................................. 3
1.1 Phallus ............................................................................................................................................... 3
1.2 Testis .................................................................................................................................................. 5
2. Spermatogenese ................................................................................................................................... 6
2.1 Zaadcel (spermatozoön) .................................................................................................................... 7
2.2 Temperatuur afhankelijkheid ............................................................................................................ 8
2.3 Verstoring spermatogenese .............................................................................................................. 9
3. Capacitatie .......................................................................................................................................... 10
3.1 Doel ................................................................................................................................................. 10
3.2 Verandering in het extracellulaire milieu ........................................................................................ 11
3.3 Moleculaire mechanisme !!!!! ...................................................................................................... 12
4. Kwaliteitscontrole zaadcellen ............................................................................................................. 13
5. Mannelijke anticonceptie .................................................................................................................... 13
5.1 Hormonale anticonceptie (voor mannen) ....................................................................................... 14
5.2 Niet-hormonale anticonceptie ........................................................................................................ 14
6. Pathologieën van de mannelijke voortplanting .................................................................................. 14
De vrouw – J. Vriens ............................................................................................................................. 17
1. Ovariële cyclus .................................................................................................................................... 17
1.1 Folliculogenese ................................................................................................................................ 17
1.2 Endometrium .................................................................................................................................. 19
2. Decisualisatie ...................................................................................................................................... 22
2.1 Decidualisatie en menstruatie............................................................................................................. 22
2.2 Functies van de decidua ...................................................................................................................... 22
2.3 Defecten in decidualisatie ................................................................................................................... 23
3. Vrouwelijke anticonceptie (niet op examen) ....................................................................................... 23
3.1 Periodieke onthouding ........................................................................................................................ 23
3.2 Hormonale anticonceptie .................................................................................................................... 24
4. Pathologieën van het vrouwelijke voorplantingsstelsel ..................................................................... 25
Het bevruchtingsproces – J. Vriens ........................................................................................................ 31
1. Bevruchting ......................................................................................................................................... 31
1.1 Initieel contact van zaadcel en eicel ................................................................................................ 31
1.2 Interactie van zaadcel met eicel ...................................................................................................... 32
1.3 Fusie van zaadcel met eicel ............................................................................................................. 34
1.4 Activatie van de eicel ....................................................................................................................... 34
1
, 1.5 De corticale reactie.......................................................................................................................... 35
1.6 Meiose II & vorming van de pronuclei ............................................................................................ 35
1.7 paterneel centriool .......................................................................................................................... 36
1.8 Mitochondriën................................................................................................................................. 36
2. Transport naar de uterus .................................................................................................................... 37
2.1 Transport mechanisme .................................................................................................................... 37
2.2 Ectopische implantatie .................................................................................................................... 38
3. Het implantatie proces ....................................................................................................................... 38
4. Pahtologieën gelinkt aan het bevruchtingsproces .............................................................................. 39
De Placenta .......................................................................................................................................... 41
1. Inleiding .............................................................................................................................................. 41
2. Ontwikkeling van de placenta............................................................................................................. 42
2.1 Villous trophoblasts (VT) ................................................................................................................. 45
2.2 Extravillous trophoblasts (EVT) ....................................................................................................... 49
2.3 Histiotrofische nutritie .................................................................................................................... 50
2.4 Villous regression ............................................................................................................................ 51
3. Functies van de placenta .................................................................................................................... 51
3.1 Endocriene functie .......................................................................................................................... 51
3.2 Placentaal transport — volledig overzicht ...................................................................................... 54
4. Teratogenen ........................................................................................................................................ 55
Placenta Pathologiën ............................................................................................................................ 57
1. Verticale transmissie ........................................................................................................................... 57
2. Ectopische zwangerschap ................................................................................................................... 61
3. Invasieproblemen ............................................................................................................................... 61
3.1 Pre-eclampsie .................................................................................................................................. 62
3.2 Placenta accreta spectrum (PAS) ..................................................................................................... 62
4. Fetal Growth Restriction (FGR) ........................................................................................................... 64
5. Navelstreng ......................................................................................................................................... 64
6. Fetale membranen (amnion & chorion) ............................................................................................. 65
7. Gestational trophoblastic disease (GTD) ............................................................................................ 69
7.1 Molaire zwangerschap .................................................................................................................... 70
7.2 GESTATIONAL TROPHOBLAST NEOPLASIA (GTN) ............................................................................ 72
8. Tweelingen .......................................................................................................................................... 72
2
,DE MAN – J. VRIENS
1. ANATOMIE
1.1 PHALLUS
• De penis (phallus) heeft twee functies: urine/zaadcellen vervoeren en geslachtsgemeenschap.
• Bestaat uit:
o Twee zwellichamen (corpora cavernosa)
o Een sponsachtig lichaam (corpus spongiosum)
Mechanisme van erectie
1. Bloedtoevoer neemt toe
o Arteria helicina verwijdt, meer bloed stroomt naar de zwellichamen.
o Gladde spiercellen ontspannen → bloedruimtes worden groter.
2. Bloedafvoer vermindert
o Subtunicale venen worden afgeknepen, waardoor bloed wordt vastgehouden.
3. Moleculair mechanisme
o Zenuwstimulatie via parasympatisch ZS → vrijzetting van NO (stikstofoxide) → diffundeert
naar de gladde spiercellen.
o NO activeert guanylylaatcyclase → omzetting van GTP in cGMP.
o Ca²⁺-concentratie in gladde spiercellen daalt → relaxatie van gladde spieren → erectie.
Variaties bij dieren
• Sommige zoogdieren hebben een penisbot (hond, bever, vos).
• Varken: penis heeft een krul die zich inschroeft.
• Grootste penissen: walvissen.
ERECTIEPROBLEMEN
Oorzaken
• Lichamelijke oorzaken
o Bloedvatenproblemen
▪ Aderverkalking (atherosclerose)
▪ Hoge bloeddruk
▪ Hoog cholesterol
▪ De penis fungeert als barometer van het hart: problemen met bloedvaten tonen zich
vaak eerst in de erectiele functie. (bloedvaten in de penis hebben veel kleinere
diameter van coronaire, penis heeft dus eerst last van dichtslippen van arteries)
3
, Levensstijlgerelateerde risicofactoren:
• Recreatieve drugs (cannabis, cocaïne, amfetamines)
• Roken (nicotine)
• Overmatig alcoholgebruik
• Cafeïne
• Ongezonde voeding (verhoogt cholesterol) → Vaak gezien bij obesitas
o Hormonale problemen
▪ Te laag testosteron leidt tot:
• Verminderd libido (combinatie van E&T staan in voor het libido)
• Verminderde erectiele functie
▪ Deze toestand heet hypogonadisme.
o Medicatiegebruik: Bepaalde medicatie kan erectieproblemen veroorzaken:
▪ Bètablokkers → zorgen voor daling van het hartritme
▪ Antidepressiva
▪ SSRI’s (zoals fluoxetine) = inhibitie re-uptake van serotonine (specifiek antidepressiva)
➔ Deze middelen beïnvloeden neurotransmitters of de bloeddruk, wat de erectie kan
verstoren.
• Psychologische oorzaken
o Stress → parasympatisch ZS wordt minder goed geactiveerd
o Depressie
o Prestatiedruk en faalangst
o Laag zelfbeeld of onzekerheid
o Relatieproblemen
➔ Psychologische factoren kunnen de parasympatische ontspanning (nodig voor erectie)
blokkeren.
• Neurologische oorzaken = wanneer de zenuwbanen zijn beschadigd
o Multiple sclerose = myelineschedes rond de zenuwbanen, om AP snel te laten overspringen,
verdwijnen
o Parkinson
o … of bv na chirurgisch delen rond prostaat verwijderen
Behandeling
• Psychotherapie --> seksuologische hulp
o Verminderen van stress en verbeteren van zelfbeeld.
o Bv. relatietherapie om de onderlinge stress met de partner weg te nemen
• Levensstijlverandering
o Gezonder eten, stoppen met roken.
o Regelmatig sporten:
▪ Verhoogt catecholamines → meer eNOS enzyme aangemaakt → meer NO → betere
doorbloeding.
▪ Soort sport maakt weinig uit (fietsen, fitness, boksen, balsporten).
• Cardio voor het vasculaire systeem
• Krachtsporten zodat meer testosteron wordt vrijgezet
• Gevechtsporten voor verhoogde zelfzekerheid en stress-managment
• Ploegsporten voor psychologische
winsten.
▪ Rechtstreekse linkt tussen fertiliteit en
hoeveelheid sport
• Mechanische hulpmiddelen: Vacuumpomp en penisring
o Onderdruk zuigt bloed in zwellichamen.
o Ring aan de basis beperkt bloedafvoer.
4
, • Medicatie
o PDE5-remmers → cGMP-fosfodiësterase inhibitor = bv. Viagra
▪ Remt afbraak van cGMP → langere ontspanning van spieren.
▪ Vereist seksuele opwinding.
o PG-injecties:
▪ PGE1 kan rechtstreeks worden geïnjecteerd in de zwellichamen
▪ Verhogen cAMP → relaxatie → erectie zonder opwinding.
o Testosterone supplementatie
▪ Testosteron kan op verschillende manieren worden toegediend:
• Oral (pillen)
• Sublinguaal (druppels onder de tong)
• Transdermaal (Crèmes, Pleisters, Gels, Sprays)
• Intramusculair (injecties)
• Subcutaan (pellets onder de huid)
▪ Overmatig testosterongebruik (bijv. doping of verkeerd gebruik van supplementen)
kan leiden tot:
• Vergrote prostaat
• Hart- en vaatziekten → door de verdikking van het bloed
• Leverschade
• Verhoogde agressie
• Daling zaadcelproductie
• Krimping van de teelballen (atrofie)
▪ Extra anabole steroïden → negatieve feedback naar de hypothalamus.
▪ Hierdoor daalt de productie van de lichaamseigen hormonen (LH/FSH).
▪ Gevolg → minder aanmaak van zaadcellen (kwantiteit daalt, kwaliteit blijft meestal
gelijk).
▪ Gevolgen voor de voortplanting
• Volume van de testis daalt met 15–30% (krimping).
• Effecten treden al op na één week gebruik.
1.2 TESTIS
Structuur
• Tubuli seminiferi contorti → kronkelende zaadbuisjes waar
spermatogenese plaatsvindt.
• Epididymis (bijbal) → opslag + rijping van zaadcellen.
• Vas deferens (zaadleider) → transporteert zaadcellen richting urethra.
5
, Functies van de testis
• Spermatogenese: Aanmaak en ontwikkeling van spermatozoa in de tubuli seminiferi.
• Hormonale functie: Productie en secretie van testosteron (door de Leydigcellen).
o Regelt: libido, secundaire geslachtskenmerken, spiermassa, aansturing van spermatogenese
Variaties bij andere zoogdieren
• Zeedieren (bv. walvissen): Zeer grote testikels, soms honderden kilo’s. → Testis van een walvis kan
tot 500 kg wegen.
o Inwendige testis → afkoeling doormiddel van vinnen
• Apen: Testikels hebben soms opvallende kleuren → rol in seksuele selectie: aantrekking van
vrouwtjes.
• Olifanten: Testikels zijn inwendig gelegen.
o Liggen dicht bij de longen → gebruik van luchtstroom voor afkoeling, omdat ze geen externe
balzak hebben.
2. SPERMATOGENESE
• Vindt plaats in de tubuli seminiferi contorti van de testis.
o Epididymitis = ontsteking van de bijbal → kwaliteit zaadcellen daalt
• Aan de buitenzijde liggen de stamcellen (spermatogonia)
o 2 types stamcellen:
▪ Type 1 voert enkel mitose uit
▪ Type 2 gaat ook in meiose
• Differentiatie gebeurt van buiten naar binnen
• Continu proces: ongeveer 1500 zaadcellen per seconde
o Opslagplaats beperkt & levensvatbaarheid zaadcellen is 5-10 dagen →
zonder ejaculatie zullen ze zich afbreken
o Beste kwaliteit zaadcellen: 2-3 dagen na de laatste ejaculatie
• Belangrijke celtypes
o Leydigcellen
▪ Liggen rond de bloedvaten
▪ Produceren testosteron (onder invloed van LH, bevatten LH
receptor)
▪ Kunnen invloed uitvoeren op sertolicellen en dus het
spermatogenese proces
o Sertolicellen
▪ Voeden en ondersteunen de zich ontwikkelende zaadcellen
▪ Omringen alle cellen behalve de spermatogonia (stamcellen)
▪ Tight junctions vormen de bloed-testisbarrière
• Beschermt zaadcellen tegen schadelijke
stoffen en immuuncellen
▪ Produceren groeifactoren die rijping stimuleren
6
VOORTPLANTING
De man – J. Vriens .................................................................................................................................. 3
1. Anatomie .............................................................................................................................................. 3
1.1 Phallus ............................................................................................................................................... 3
1.2 Testis .................................................................................................................................................. 5
2. Spermatogenese ................................................................................................................................... 6
2.1 Zaadcel (spermatozoön) .................................................................................................................... 7
2.2 Temperatuur afhankelijkheid ............................................................................................................ 8
2.3 Verstoring spermatogenese .............................................................................................................. 9
3. Capacitatie .......................................................................................................................................... 10
3.1 Doel ................................................................................................................................................. 10
3.2 Verandering in het extracellulaire milieu ........................................................................................ 11
3.3 Moleculaire mechanisme !!!!! ...................................................................................................... 12
4. Kwaliteitscontrole zaadcellen ............................................................................................................. 13
5. Mannelijke anticonceptie .................................................................................................................... 13
5.1 Hormonale anticonceptie (voor mannen) ....................................................................................... 14
5.2 Niet-hormonale anticonceptie ........................................................................................................ 14
6. Pathologieën van de mannelijke voortplanting .................................................................................. 14
De vrouw – J. Vriens ............................................................................................................................. 17
1. Ovariële cyclus .................................................................................................................................... 17
1.1 Folliculogenese ................................................................................................................................ 17
1.2 Endometrium .................................................................................................................................. 19
2. Decisualisatie ...................................................................................................................................... 22
2.1 Decidualisatie en menstruatie............................................................................................................. 22
2.2 Functies van de decidua ...................................................................................................................... 22
2.3 Defecten in decidualisatie ................................................................................................................... 23
3. Vrouwelijke anticonceptie (niet op examen) ....................................................................................... 23
3.1 Periodieke onthouding ........................................................................................................................ 23
3.2 Hormonale anticonceptie .................................................................................................................... 24
4. Pathologieën van het vrouwelijke voorplantingsstelsel ..................................................................... 25
Het bevruchtingsproces – J. Vriens ........................................................................................................ 31
1. Bevruchting ......................................................................................................................................... 31
1.1 Initieel contact van zaadcel en eicel ................................................................................................ 31
1.2 Interactie van zaadcel met eicel ...................................................................................................... 32
1.3 Fusie van zaadcel met eicel ............................................................................................................. 34
1.4 Activatie van de eicel ....................................................................................................................... 34
1
, 1.5 De corticale reactie.......................................................................................................................... 35
1.6 Meiose II & vorming van de pronuclei ............................................................................................ 35
1.7 paterneel centriool .......................................................................................................................... 36
1.8 Mitochondriën................................................................................................................................. 36
2. Transport naar de uterus .................................................................................................................... 37
2.1 Transport mechanisme .................................................................................................................... 37
2.2 Ectopische implantatie .................................................................................................................... 38
3. Het implantatie proces ....................................................................................................................... 38
4. Pahtologieën gelinkt aan het bevruchtingsproces .............................................................................. 39
De Placenta .......................................................................................................................................... 41
1. Inleiding .............................................................................................................................................. 41
2. Ontwikkeling van de placenta............................................................................................................. 42
2.1 Villous trophoblasts (VT) ................................................................................................................. 45
2.2 Extravillous trophoblasts (EVT) ....................................................................................................... 49
2.3 Histiotrofische nutritie .................................................................................................................... 50
2.4 Villous regression ............................................................................................................................ 51
3. Functies van de placenta .................................................................................................................... 51
3.1 Endocriene functie .......................................................................................................................... 51
3.2 Placentaal transport — volledig overzicht ...................................................................................... 54
4. Teratogenen ........................................................................................................................................ 55
Placenta Pathologiën ............................................................................................................................ 57
1. Verticale transmissie ........................................................................................................................... 57
2. Ectopische zwangerschap ................................................................................................................... 61
3. Invasieproblemen ............................................................................................................................... 61
3.1 Pre-eclampsie .................................................................................................................................. 62
3.2 Placenta accreta spectrum (PAS) ..................................................................................................... 62
4. Fetal Growth Restriction (FGR) ........................................................................................................... 64
5. Navelstreng ......................................................................................................................................... 64
6. Fetale membranen (amnion & chorion) ............................................................................................. 65
7. Gestational trophoblastic disease (GTD) ............................................................................................ 69
7.1 Molaire zwangerschap .................................................................................................................... 70
7.2 GESTATIONAL TROPHOBLAST NEOPLASIA (GTN) ............................................................................ 72
8. Tweelingen .......................................................................................................................................... 72
2
,DE MAN – J. VRIENS
1. ANATOMIE
1.1 PHALLUS
• De penis (phallus) heeft twee functies: urine/zaadcellen vervoeren en geslachtsgemeenschap.
• Bestaat uit:
o Twee zwellichamen (corpora cavernosa)
o Een sponsachtig lichaam (corpus spongiosum)
Mechanisme van erectie
1. Bloedtoevoer neemt toe
o Arteria helicina verwijdt, meer bloed stroomt naar de zwellichamen.
o Gladde spiercellen ontspannen → bloedruimtes worden groter.
2. Bloedafvoer vermindert
o Subtunicale venen worden afgeknepen, waardoor bloed wordt vastgehouden.
3. Moleculair mechanisme
o Zenuwstimulatie via parasympatisch ZS → vrijzetting van NO (stikstofoxide) → diffundeert
naar de gladde spiercellen.
o NO activeert guanylylaatcyclase → omzetting van GTP in cGMP.
o Ca²⁺-concentratie in gladde spiercellen daalt → relaxatie van gladde spieren → erectie.
Variaties bij dieren
• Sommige zoogdieren hebben een penisbot (hond, bever, vos).
• Varken: penis heeft een krul die zich inschroeft.
• Grootste penissen: walvissen.
ERECTIEPROBLEMEN
Oorzaken
• Lichamelijke oorzaken
o Bloedvatenproblemen
▪ Aderverkalking (atherosclerose)
▪ Hoge bloeddruk
▪ Hoog cholesterol
▪ De penis fungeert als barometer van het hart: problemen met bloedvaten tonen zich
vaak eerst in de erectiele functie. (bloedvaten in de penis hebben veel kleinere
diameter van coronaire, penis heeft dus eerst last van dichtslippen van arteries)
3
, Levensstijlgerelateerde risicofactoren:
• Recreatieve drugs (cannabis, cocaïne, amfetamines)
• Roken (nicotine)
• Overmatig alcoholgebruik
• Cafeïne
• Ongezonde voeding (verhoogt cholesterol) → Vaak gezien bij obesitas
o Hormonale problemen
▪ Te laag testosteron leidt tot:
• Verminderd libido (combinatie van E&T staan in voor het libido)
• Verminderde erectiele functie
▪ Deze toestand heet hypogonadisme.
o Medicatiegebruik: Bepaalde medicatie kan erectieproblemen veroorzaken:
▪ Bètablokkers → zorgen voor daling van het hartritme
▪ Antidepressiva
▪ SSRI’s (zoals fluoxetine) = inhibitie re-uptake van serotonine (specifiek antidepressiva)
➔ Deze middelen beïnvloeden neurotransmitters of de bloeddruk, wat de erectie kan
verstoren.
• Psychologische oorzaken
o Stress → parasympatisch ZS wordt minder goed geactiveerd
o Depressie
o Prestatiedruk en faalangst
o Laag zelfbeeld of onzekerheid
o Relatieproblemen
➔ Psychologische factoren kunnen de parasympatische ontspanning (nodig voor erectie)
blokkeren.
• Neurologische oorzaken = wanneer de zenuwbanen zijn beschadigd
o Multiple sclerose = myelineschedes rond de zenuwbanen, om AP snel te laten overspringen,
verdwijnen
o Parkinson
o … of bv na chirurgisch delen rond prostaat verwijderen
Behandeling
• Psychotherapie --> seksuologische hulp
o Verminderen van stress en verbeteren van zelfbeeld.
o Bv. relatietherapie om de onderlinge stress met de partner weg te nemen
• Levensstijlverandering
o Gezonder eten, stoppen met roken.
o Regelmatig sporten:
▪ Verhoogt catecholamines → meer eNOS enzyme aangemaakt → meer NO → betere
doorbloeding.
▪ Soort sport maakt weinig uit (fietsen, fitness, boksen, balsporten).
• Cardio voor het vasculaire systeem
• Krachtsporten zodat meer testosteron wordt vrijgezet
• Gevechtsporten voor verhoogde zelfzekerheid en stress-managment
• Ploegsporten voor psychologische
winsten.
▪ Rechtstreekse linkt tussen fertiliteit en
hoeveelheid sport
• Mechanische hulpmiddelen: Vacuumpomp en penisring
o Onderdruk zuigt bloed in zwellichamen.
o Ring aan de basis beperkt bloedafvoer.
4
, • Medicatie
o PDE5-remmers → cGMP-fosfodiësterase inhibitor = bv. Viagra
▪ Remt afbraak van cGMP → langere ontspanning van spieren.
▪ Vereist seksuele opwinding.
o PG-injecties:
▪ PGE1 kan rechtstreeks worden geïnjecteerd in de zwellichamen
▪ Verhogen cAMP → relaxatie → erectie zonder opwinding.
o Testosterone supplementatie
▪ Testosteron kan op verschillende manieren worden toegediend:
• Oral (pillen)
• Sublinguaal (druppels onder de tong)
• Transdermaal (Crèmes, Pleisters, Gels, Sprays)
• Intramusculair (injecties)
• Subcutaan (pellets onder de huid)
▪ Overmatig testosterongebruik (bijv. doping of verkeerd gebruik van supplementen)
kan leiden tot:
• Vergrote prostaat
• Hart- en vaatziekten → door de verdikking van het bloed
• Leverschade
• Verhoogde agressie
• Daling zaadcelproductie
• Krimping van de teelballen (atrofie)
▪ Extra anabole steroïden → negatieve feedback naar de hypothalamus.
▪ Hierdoor daalt de productie van de lichaamseigen hormonen (LH/FSH).
▪ Gevolg → minder aanmaak van zaadcellen (kwantiteit daalt, kwaliteit blijft meestal
gelijk).
▪ Gevolgen voor de voortplanting
• Volume van de testis daalt met 15–30% (krimping).
• Effecten treden al op na één week gebruik.
1.2 TESTIS
Structuur
• Tubuli seminiferi contorti → kronkelende zaadbuisjes waar
spermatogenese plaatsvindt.
• Epididymis (bijbal) → opslag + rijping van zaadcellen.
• Vas deferens (zaadleider) → transporteert zaadcellen richting urethra.
5
, Functies van de testis
• Spermatogenese: Aanmaak en ontwikkeling van spermatozoa in de tubuli seminiferi.
• Hormonale functie: Productie en secretie van testosteron (door de Leydigcellen).
o Regelt: libido, secundaire geslachtskenmerken, spiermassa, aansturing van spermatogenese
Variaties bij andere zoogdieren
• Zeedieren (bv. walvissen): Zeer grote testikels, soms honderden kilo’s. → Testis van een walvis kan
tot 500 kg wegen.
o Inwendige testis → afkoeling doormiddel van vinnen
• Apen: Testikels hebben soms opvallende kleuren → rol in seksuele selectie: aantrekking van
vrouwtjes.
• Olifanten: Testikels zijn inwendig gelegen.
o Liggen dicht bij de longen → gebruik van luchtstroom voor afkoeling, omdat ze geen externe
balzak hebben.
2. SPERMATOGENESE
• Vindt plaats in de tubuli seminiferi contorti van de testis.
o Epididymitis = ontsteking van de bijbal → kwaliteit zaadcellen daalt
• Aan de buitenzijde liggen de stamcellen (spermatogonia)
o 2 types stamcellen:
▪ Type 1 voert enkel mitose uit
▪ Type 2 gaat ook in meiose
• Differentiatie gebeurt van buiten naar binnen
• Continu proces: ongeveer 1500 zaadcellen per seconde
o Opslagplaats beperkt & levensvatbaarheid zaadcellen is 5-10 dagen →
zonder ejaculatie zullen ze zich afbreken
o Beste kwaliteit zaadcellen: 2-3 dagen na de laatste ejaculatie
• Belangrijke celtypes
o Leydigcellen
▪ Liggen rond de bloedvaten
▪ Produceren testosteron (onder invloed van LH, bevatten LH
receptor)
▪ Kunnen invloed uitvoeren op sertolicellen en dus het
spermatogenese proces
o Sertolicellen
▪ Voeden en ondersteunen de zich ontwikkelende zaadcellen
▪ Omringen alle cellen behalve de spermatogonia (stamcellen)
▪ Tight junctions vormen de bloed-testisbarrière
• Beschermt zaadcellen tegen schadelijke
stoffen en immuuncellen
▪ Produceren groeifactoren die rijping stimuleren
6
