RECHTERLIJKE MACHT
, zittende (zetelende) magistratuur staande magistratuur
organisatie ● rechters (in rechtbanken) en raadsheren (in de hoven) ● magistraten van het parket die ter zitting van de hoven en
rechtbanken het openbaar ministerie worden genoemd
bevoegdheid ● ● strafrecht: misdrijven opsporen onder gezag van minister van
Justitie, die beschikt over een positief injunctierecht
○ enkel opdracht geven om tot vervolging over te gaan (niet
het onderzoek belemmeren)
● andere zaken: adviezen aan hoven en rechtbanken
behoren niet tot de rechterlijke macht (wel tot de rechterlijke orde) & zijn werkzaam binnen de rechtbanken en hoven van de rechterlijke macht
VREDEGERECHT POLITIERECHTBANK
organisatie ● België is ingedeeld in 162 gerechtelijke kantons ● 15 politierechtbanken
○ 1 per gerechtelijk arrondissement
■ 2 in Brussel
■ 3 het arrondissement Vlaams-Brabant
● opgedeeld in 2 kamers
○ strafrechtelijk
○ burgerlijk
magistraten ● Vrederechters (benoemd op niveau van arrondissement) ● politierechter
○ 1 of 2 vrederechters per kanton ● bijgestaan door griffier
○ totaal: 229 zittingsplaatsen
● bijgestaan door een griffier ● OM: procureur des Konings (vaak vertegenwoordigd door 1 van
zijn substituten)
● geen OM
bevoegdheid ● beslissen over alle vorderingen onder €5.000 ● strafrechter in misdrijven
○ ≤ €2.000: geen hoger beroep mogelijk ○ overtredingen (politiestraf)
● aangelegenheden die uitdrukkelijk in de wet zijn opgesomd - gevangenisstraf: 1-7 dagen
(ongeacht bedrag) - werkstraf: 20-45 uur
- geldboete: 1-25 euro
○ wanbedrijven (correctionele straf)
- gevangenisstraf: 8 dagen - 5 jaar
- werkstraf: 45-300 uur
- geldboete: minstens 26 euro
○ misdaden (criminele straf)
- gevangenisstraf: minstens 5 jaar
- geldboete: minstens 26 euro
● opdecimes
, - per euro boete: 70 decimes (7 euro) meer
- = boete x8
● strafrechter voor overtredingen en gecontraventionaliseerde
wanbedrijven
● rechter in verkeerszaken
● bijzondere strafrechter
● hoger beroep voor gemeentelijke administratieve geldboeten
● misdrijven in het nieuwe strafwetboek
hoger beroep ● rechtbank van eerste aanleg (van hetzelfde arrondissement) ● correctionele rechtbank (in de rechtbank van eerste aanleg)
○ tenzij onder de €2.000 ● (en de burgerlijke rechtbank voor burgerlijke zaken)
RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG ARBEIDSRECHTBANK ONDERNEMINGSRECHTBANK
organisatie ● 13 rechtbanken van eerste aanleg ● 9 arbeidsrechtbanken ● 9 ondernemingsrechtbanken
○ 1 per arrondissement ○ Antwerpen, Brussel-N, ○ Antwerpen, Brussel-N,
■ 2 in Brussel (F en N) Brussel-F, Eupen, Gent, Brussel-F, Eupen, Gent,
● vaak meerdere afdelingen Henegouwen, Leuven, Luik, Henegouwen, Leuven, Luik,
(specialisatie) Waals-Brabant Waals-Brabant
● 4 secties
○ burgerlijke RB
○ correctionele RB
○ familie- en jeugd RB
○ strafuitvoeringsRB
● daarbinnen: kamers
magistraten ● voorzitter ● voorzitter ● voorzitter
○ (zetelend in kort geding en zoals ○ (zetelend in kort geding en zoals ○ (zetelend in kort geding en zoals
in kort geding) in kort geding) in kort geding)
● afdelingsvoorzitters ● afdelingsvoorzitters ● afdelingsvoorzitters
● rechters (benoemd op niveau van ● rechters in de arbeidsrechtbank ● rechters (beroepsmagistraten)
arrondissement) (beroepsmagistraten) ● rechters in ondernemingszaken
● rechters in sociale zaken (uit wg- en wn (lekenrechters)
● OM: procureur des Konings bijgestaan organisaties) ○ treden op als
door zijn eerste substituten en rechter-commissaris (toezicht op
substituten ● OM: arbeidsauditeur bijgestaan door curator bij faillissement)
zijn substituten
● OM: procureur des Konings en zijn
substituten
bevoegdheid 1) burgerlijke RB ● sociale geschillen, ongeacht het bedrag ● geschillen tussen ondernemingen
=> oordeelt over alle burgerlijke zaken die niet van de vordering: ● vorderingen gericht tegen dergelijke
aan andere rechter zijn toegewezen (residuaire ○ geschillen tussen werkgevers en ondernemingen
bevoegdheden) werknemers ● aantal uitdrukkelijk toegewezen
, ● alle vorderingen boven de €5.000 ○ geschillen over sociale bevoegdheden
(behalve waarvoor vrederechter/andere zekerheid en sociale bijstand
RB bevoegd is) ○ geschillen tussen werknemers
● specifieke vorderingen naar aanleiding van het werk en
● hoger beroep tegen tegen de vonnissen geschillen over geweld en
aangewezen door de vrederechter pesterij op het werk
boven de €2.000 ○ collectieve schuldenregeling
● hoger beroep: onder de €2.500 geen
hoger beroep
2) correctionele RB
=> oordeelt over strafzaken
● Hoger beroep tegen vonnissen van
politierechtbank
● Bestraffen van wanbedrijven
● Bestraffen van gecorrectionaliseerde
misdaden (verschoningsgronden en
verzachtende omstandigheden)
● hoger beroep: hof van beroep
3) familie- en jeugd RB
=> familierechtbank (familiekamer en kamer
van minnelijke schikking) + jeugdrechtbank
(jeugdkamer)
● familiekamer
○ geschillen binnen het gezin
behalve de strafrechtelijke
geschillen (staat van personen,
erfopvolging, kinderbijslag,
leefloon, schenking, ...)
● kamer van minnelijke schikking
○ familiale geschillen beslechten
door middel van bemiddeling
● jeugdrechtbank
○ Feiten die als misdrijf zijn
omschreven (MOF), door
jongeren <18j
○ Bescherming <18j in
problematische
opvoedingssituaties (POS) of
verontrustende
opvoedingssituaties (VOS)
, zittende (zetelende) magistratuur staande magistratuur
organisatie ● rechters (in rechtbanken) en raadsheren (in de hoven) ● magistraten van het parket die ter zitting van de hoven en
rechtbanken het openbaar ministerie worden genoemd
bevoegdheid ● ● strafrecht: misdrijven opsporen onder gezag van minister van
Justitie, die beschikt over een positief injunctierecht
○ enkel opdracht geven om tot vervolging over te gaan (niet
het onderzoek belemmeren)
● andere zaken: adviezen aan hoven en rechtbanken
behoren niet tot de rechterlijke macht (wel tot de rechterlijke orde) & zijn werkzaam binnen de rechtbanken en hoven van de rechterlijke macht
VREDEGERECHT POLITIERECHTBANK
organisatie ● België is ingedeeld in 162 gerechtelijke kantons ● 15 politierechtbanken
○ 1 per gerechtelijk arrondissement
■ 2 in Brussel
■ 3 het arrondissement Vlaams-Brabant
● opgedeeld in 2 kamers
○ strafrechtelijk
○ burgerlijk
magistraten ● Vrederechters (benoemd op niveau van arrondissement) ● politierechter
○ 1 of 2 vrederechters per kanton ● bijgestaan door griffier
○ totaal: 229 zittingsplaatsen
● bijgestaan door een griffier ● OM: procureur des Konings (vaak vertegenwoordigd door 1 van
zijn substituten)
● geen OM
bevoegdheid ● beslissen over alle vorderingen onder €5.000 ● strafrechter in misdrijven
○ ≤ €2.000: geen hoger beroep mogelijk ○ overtredingen (politiestraf)
● aangelegenheden die uitdrukkelijk in de wet zijn opgesomd - gevangenisstraf: 1-7 dagen
(ongeacht bedrag) - werkstraf: 20-45 uur
- geldboete: 1-25 euro
○ wanbedrijven (correctionele straf)
- gevangenisstraf: 8 dagen - 5 jaar
- werkstraf: 45-300 uur
- geldboete: minstens 26 euro
○ misdaden (criminele straf)
- gevangenisstraf: minstens 5 jaar
- geldboete: minstens 26 euro
● opdecimes
, - per euro boete: 70 decimes (7 euro) meer
- = boete x8
● strafrechter voor overtredingen en gecontraventionaliseerde
wanbedrijven
● rechter in verkeerszaken
● bijzondere strafrechter
● hoger beroep voor gemeentelijke administratieve geldboeten
● misdrijven in het nieuwe strafwetboek
hoger beroep ● rechtbank van eerste aanleg (van hetzelfde arrondissement) ● correctionele rechtbank (in de rechtbank van eerste aanleg)
○ tenzij onder de €2.000 ● (en de burgerlijke rechtbank voor burgerlijke zaken)
RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG ARBEIDSRECHTBANK ONDERNEMINGSRECHTBANK
organisatie ● 13 rechtbanken van eerste aanleg ● 9 arbeidsrechtbanken ● 9 ondernemingsrechtbanken
○ 1 per arrondissement ○ Antwerpen, Brussel-N, ○ Antwerpen, Brussel-N,
■ 2 in Brussel (F en N) Brussel-F, Eupen, Gent, Brussel-F, Eupen, Gent,
● vaak meerdere afdelingen Henegouwen, Leuven, Luik, Henegouwen, Leuven, Luik,
(specialisatie) Waals-Brabant Waals-Brabant
● 4 secties
○ burgerlijke RB
○ correctionele RB
○ familie- en jeugd RB
○ strafuitvoeringsRB
● daarbinnen: kamers
magistraten ● voorzitter ● voorzitter ● voorzitter
○ (zetelend in kort geding en zoals ○ (zetelend in kort geding en zoals ○ (zetelend in kort geding en zoals
in kort geding) in kort geding) in kort geding)
● afdelingsvoorzitters ● afdelingsvoorzitters ● afdelingsvoorzitters
● rechters (benoemd op niveau van ● rechters in de arbeidsrechtbank ● rechters (beroepsmagistraten)
arrondissement) (beroepsmagistraten) ● rechters in ondernemingszaken
● rechters in sociale zaken (uit wg- en wn (lekenrechters)
● OM: procureur des Konings bijgestaan organisaties) ○ treden op als
door zijn eerste substituten en rechter-commissaris (toezicht op
substituten ● OM: arbeidsauditeur bijgestaan door curator bij faillissement)
zijn substituten
● OM: procureur des Konings en zijn
substituten
bevoegdheid 1) burgerlijke RB ● sociale geschillen, ongeacht het bedrag ● geschillen tussen ondernemingen
=> oordeelt over alle burgerlijke zaken die niet van de vordering: ● vorderingen gericht tegen dergelijke
aan andere rechter zijn toegewezen (residuaire ○ geschillen tussen werkgevers en ondernemingen
bevoegdheden) werknemers ● aantal uitdrukkelijk toegewezen
, ● alle vorderingen boven de €5.000 ○ geschillen over sociale bevoegdheden
(behalve waarvoor vrederechter/andere zekerheid en sociale bijstand
RB bevoegd is) ○ geschillen tussen werknemers
● specifieke vorderingen naar aanleiding van het werk en
● hoger beroep tegen tegen de vonnissen geschillen over geweld en
aangewezen door de vrederechter pesterij op het werk
boven de €2.000 ○ collectieve schuldenregeling
● hoger beroep: onder de €2.500 geen
hoger beroep
2) correctionele RB
=> oordeelt over strafzaken
● Hoger beroep tegen vonnissen van
politierechtbank
● Bestraffen van wanbedrijven
● Bestraffen van gecorrectionaliseerde
misdaden (verschoningsgronden en
verzachtende omstandigheden)
● hoger beroep: hof van beroep
3) familie- en jeugd RB
=> familierechtbank (familiekamer en kamer
van minnelijke schikking) + jeugdrechtbank
(jeugdkamer)
● familiekamer
○ geschillen binnen het gezin
behalve de strafrechtelijke
geschillen (staat van personen,
erfopvolging, kinderbijslag,
leefloon, schenking, ...)
● kamer van minnelijke schikking
○ familiale geschillen beslechten
door middel van bemiddeling
● jeugdrechtbank
○ Feiten die als misdrijf zijn
omschreven (MOF), door
jongeren <18j
○ Bescherming <18j in
problematische
opvoedingssituaties (POS) of
verontrustende
opvoedingssituaties (VOS)
