ART. 178, § 1-2 KB/WIB 92 PERSONENBELASTING
WIB 92 = Wetboek der inkomstenbelasting
KB/WIB 92 = Koninklijk besluit
Regelgeving personenbelasting
= fiscus houdt er rekening mee, het zijn geen wetten → burgers houden er geen rekening mee
• Commentaren
• Circulaires
o = administratieve richtlijnen
o Er wordt uitleg gegeven over hoe de wet moet toegepast worden
• Rechtspraak
o Arresten/vonnissen die rechters doen in rechtszaken
• Parlementaire vragen
o Vragen die aan de minister wordt gesteld, minister van financiën Jan Jambon
BASISBEGINSELEN
Ontwikkeling van belastingen
1) Afstaan vee/graan (v.C)
2) Bewoners betaalden grondbelasting voor gebruik van grond (Romeinse Rijk)
3) Accijnzen op levensmiddelen en tol (Middeleeuwen)
4) Centraal georganiseerd belastingstelsel (1805)
a. Belastingen op inkomen en rijkdom BELANGRIJKER dan belastingen op gebruik
van bepaalde goederen
b. Vb. aantal ramen, dienstboden, belasting op luxegoederen
5) Ontstaan PB en VennB (loop 19de eeuw)
6) BTW (1971)
• Belasting
= geen wettelijke def. Maar wel juridische omschrijving
Belasting is
• Een bijdrage
• Volgens bepaalde rechtsregels
• Opgelegd door overheid
Doel?
• Verzamelen financiële middelen
• Nodig om uitgaven te doen in algemeen belang
Moet bij wet of decreet worden erkend
Een groot deel van onze belastingen gaat naar
• Pensioenen
1
Yaren Kurt 2025-2026
, • Gezondheidszorg
• Onderwijs
Kenmerken van een belasting
• Financieel doel
o Overheidsuitgaven financieren – geen tegenprestatie
• Dwingend karakter
o Sancties mogelijk
• Fiscale wet is van openbare orde
o Belastingontduiking is in strijd met openbaar orde karakter
o Belastingontduiking ≠ belastingvermijding
▪ Ontduiking: je moet belastingen betalen maar zorgt ervoor dat je ze niet
hoeft te betalen
Vb. fraude, zwartwerk, valse facturen
▪ Vermijding: proberen zorgen dat je geen belastingen moet betalen
Vb. vennootschap oprichten ipv zelfstandige zijn
Keuze van minst belast weg
• BP mag belastingen vermijden op legale manier
• Mag geen wettelijke verplichtingen schenden + niet gaan om fiscale motieven
Algemene antimisbruikbepaling
• BP moet bewijzen dat keuze voor zijn rechtshandeling(en) door andere motieven zijn
ingeschreven dan vermijden/ontwijken van inkomstenbelastingen
• Krachtig middel om belastingvermijding tegen te gaan
• Pas gebruikt worden als andere middelen uitgeput zijn
Wat zijn geen belastingen?
• Bepaalde overheidsinkomsten (inkomgelden musea)
• Retributies
= vergoeding voor geïndividualiseerde dienstverlening → er is een tegenprestatie
Vb. tolgelden, parkeerretributies
• Parafiscale heffingen (sociale bijdragen)
Wie mag belastingen heffen?
• Federaal
• Regionaal
o Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
o Gemeenschappen (Vlaams, Frans, Duitstalig)
• Lokaal
o Provincies & gemeenten
• Publiekrechtelijke instellingen
o Opdracht algemeen belang
2
Yaren Kurt 2025-2026
, o Vb. instellingen openbaar nut, openbare centra
• Supranationale overheden
o EU
o Vb. douane aan buitengrens
o BTW
• Het legaliteitsbeginsel Art 170 § 1 G.W.
= wettelijkheidsbeginsel
• Bescherming van burgers tegen al te buitensporige belastingen
• Vaststelling van
o Belastingsubject + grondslag
Vb. belastingsubject (een huis), grondslag (kadastraal inkomen)
o Tarief
o Modaliteiten van heffing
Als het niet in de wet, decreet of besluit staat dan heerst er belastingvrijdom → geen
belastingen
Gevolgen van legaliteitsbeginsel
• Principiële belastingvrijdom
o Alles is vrij van belasting
o Tenzij de wet anders bepaalt → decreet/besluit van gemeente- of provincieraad
voor regionale en lokale bevoegdheden
• Gebonden bevoegdheid van administratie (FOD Financiën)
o Moet fiscale wetten toepassen zoals zij zijn
• Voorzienbaarheidsbeginsel
o Als burger weten we hoe een belasting berekend wordt + hoe we moeten betalen
• Het eenjarigheidsbeginsel Art. 171 G.W.
= annualiteitsbeginsel
• Belastingen worden jaarlijks gestemd
• Ingevoerde regels slechts voor 1 jaar van kracht als ze niet vernieuwd worden
• In praktijk
o Uitvoerende macht moet elk jaar opnieuw de uitdrukkelijke machtiging krijgen
om belastingen te heffen
▪ Obv bestaande wetgeving
Gevolgen van eenjarigheidsbeginsel
• Elk jaar nieuwe aangifte indienen
• Belastingaanslag is voor 1 jaar
• Beroepskosten enkel aftrekbaar in belastbaar tijdperk waarin zij zijn gedaan/gedragen
3
Yaren Kurt 2025-2026
, • Het gelijkheidsbeginsel Art. 10 en 172 G.W.
• Alle Belgen zijn gelijk voor wet
• Geen voorkeursbehandelingen
Draagwijdte en controle van gelijkheidsbeginsel
• Draagwijdte
o Relatief karakter
▪ Alle personen die zich in dezelfde feitelijke toestand bevinden moeten op
gelijke wijze belast worden
▪ Objectieve en redelijke verantwoording voor verschil in behandeling
o Toetsing van wetten, decreten en ordonnanties aan grondwettelijk
gelijkheidsbeginsel door Grondwettelijk Hof
▪ Ze kunnen soms zeggen dat het in tegenstrijd is met de wet en dat het
herschreven moet worden
• Het non bis in idem-beginsel
= streven naar geen dubbele belasting
• Eenzelfde BP kan voor eenzelfde belastbaar tijdperk maar 1 keer door dezelfde belasting
getroffen worden
• Staat niet in wetgeving
• Moet vermeden worden, in praktijk is dubbele belasting toch mogelijk
• Als in wettekst expliciet in een vermijding tot dubbele belasting voorziet, zal dit
daadwerkelijk geval zijn
• Juridische vs economische dubbel belasting
o Juridische: 1 BP → iemand woont in België en werkt in Nederland
o Economisch: verschillende BP → bij dividenduitkering zowel België – België als
buitenland – België daarvoor is er een DBI aftrek en niet dubbel getaxeerd
Vb. Belastingplichtige (Julie) die ik BE woont en in NL werkt. – kan dubbele belasting. Belgie
heeft met meer dan 100 landen een verdrag, in dat verdag gaat staan welke land Julie gaat
belasten. Niet beide.
Bij dividenden zijn er wel dubbele taxatie als je in buitenland investeerd
Bv. venn A gaat dividend uitkeren naar venn B , want B is aandeelhouder. Venn B wordt belast op
uitgekeerde en inkomende dividend.
• Territorialiteitsbeginsel
• Belastingsubject/object moet wel op Belgisch grondgebied aanwezig zijn
o Personele aanknoping → woonplaats
o Zakelijke aanknoping → lokalisatie van inkomsten
Een land kan pas belastingen hebben als er een aanknopingspunt is
4
Yaren Kurt 2025-2026
WIB 92 = Wetboek der inkomstenbelasting
KB/WIB 92 = Koninklijk besluit
Regelgeving personenbelasting
= fiscus houdt er rekening mee, het zijn geen wetten → burgers houden er geen rekening mee
• Commentaren
• Circulaires
o = administratieve richtlijnen
o Er wordt uitleg gegeven over hoe de wet moet toegepast worden
• Rechtspraak
o Arresten/vonnissen die rechters doen in rechtszaken
• Parlementaire vragen
o Vragen die aan de minister wordt gesteld, minister van financiën Jan Jambon
BASISBEGINSELEN
Ontwikkeling van belastingen
1) Afstaan vee/graan (v.C)
2) Bewoners betaalden grondbelasting voor gebruik van grond (Romeinse Rijk)
3) Accijnzen op levensmiddelen en tol (Middeleeuwen)
4) Centraal georganiseerd belastingstelsel (1805)
a. Belastingen op inkomen en rijkdom BELANGRIJKER dan belastingen op gebruik
van bepaalde goederen
b. Vb. aantal ramen, dienstboden, belasting op luxegoederen
5) Ontstaan PB en VennB (loop 19de eeuw)
6) BTW (1971)
• Belasting
= geen wettelijke def. Maar wel juridische omschrijving
Belasting is
• Een bijdrage
• Volgens bepaalde rechtsregels
• Opgelegd door overheid
Doel?
• Verzamelen financiële middelen
• Nodig om uitgaven te doen in algemeen belang
Moet bij wet of decreet worden erkend
Een groot deel van onze belastingen gaat naar
• Pensioenen
1
Yaren Kurt 2025-2026
, • Gezondheidszorg
• Onderwijs
Kenmerken van een belasting
• Financieel doel
o Overheidsuitgaven financieren – geen tegenprestatie
• Dwingend karakter
o Sancties mogelijk
• Fiscale wet is van openbare orde
o Belastingontduiking is in strijd met openbaar orde karakter
o Belastingontduiking ≠ belastingvermijding
▪ Ontduiking: je moet belastingen betalen maar zorgt ervoor dat je ze niet
hoeft te betalen
Vb. fraude, zwartwerk, valse facturen
▪ Vermijding: proberen zorgen dat je geen belastingen moet betalen
Vb. vennootschap oprichten ipv zelfstandige zijn
Keuze van minst belast weg
• BP mag belastingen vermijden op legale manier
• Mag geen wettelijke verplichtingen schenden + niet gaan om fiscale motieven
Algemene antimisbruikbepaling
• BP moet bewijzen dat keuze voor zijn rechtshandeling(en) door andere motieven zijn
ingeschreven dan vermijden/ontwijken van inkomstenbelastingen
• Krachtig middel om belastingvermijding tegen te gaan
• Pas gebruikt worden als andere middelen uitgeput zijn
Wat zijn geen belastingen?
• Bepaalde overheidsinkomsten (inkomgelden musea)
• Retributies
= vergoeding voor geïndividualiseerde dienstverlening → er is een tegenprestatie
Vb. tolgelden, parkeerretributies
• Parafiscale heffingen (sociale bijdragen)
Wie mag belastingen heffen?
• Federaal
• Regionaal
o Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
o Gemeenschappen (Vlaams, Frans, Duitstalig)
• Lokaal
o Provincies & gemeenten
• Publiekrechtelijke instellingen
o Opdracht algemeen belang
2
Yaren Kurt 2025-2026
, o Vb. instellingen openbaar nut, openbare centra
• Supranationale overheden
o EU
o Vb. douane aan buitengrens
o BTW
• Het legaliteitsbeginsel Art 170 § 1 G.W.
= wettelijkheidsbeginsel
• Bescherming van burgers tegen al te buitensporige belastingen
• Vaststelling van
o Belastingsubject + grondslag
Vb. belastingsubject (een huis), grondslag (kadastraal inkomen)
o Tarief
o Modaliteiten van heffing
Als het niet in de wet, decreet of besluit staat dan heerst er belastingvrijdom → geen
belastingen
Gevolgen van legaliteitsbeginsel
• Principiële belastingvrijdom
o Alles is vrij van belasting
o Tenzij de wet anders bepaalt → decreet/besluit van gemeente- of provincieraad
voor regionale en lokale bevoegdheden
• Gebonden bevoegdheid van administratie (FOD Financiën)
o Moet fiscale wetten toepassen zoals zij zijn
• Voorzienbaarheidsbeginsel
o Als burger weten we hoe een belasting berekend wordt + hoe we moeten betalen
• Het eenjarigheidsbeginsel Art. 171 G.W.
= annualiteitsbeginsel
• Belastingen worden jaarlijks gestemd
• Ingevoerde regels slechts voor 1 jaar van kracht als ze niet vernieuwd worden
• In praktijk
o Uitvoerende macht moet elk jaar opnieuw de uitdrukkelijke machtiging krijgen
om belastingen te heffen
▪ Obv bestaande wetgeving
Gevolgen van eenjarigheidsbeginsel
• Elk jaar nieuwe aangifte indienen
• Belastingaanslag is voor 1 jaar
• Beroepskosten enkel aftrekbaar in belastbaar tijdperk waarin zij zijn gedaan/gedragen
3
Yaren Kurt 2025-2026
, • Het gelijkheidsbeginsel Art. 10 en 172 G.W.
• Alle Belgen zijn gelijk voor wet
• Geen voorkeursbehandelingen
Draagwijdte en controle van gelijkheidsbeginsel
• Draagwijdte
o Relatief karakter
▪ Alle personen die zich in dezelfde feitelijke toestand bevinden moeten op
gelijke wijze belast worden
▪ Objectieve en redelijke verantwoording voor verschil in behandeling
o Toetsing van wetten, decreten en ordonnanties aan grondwettelijk
gelijkheidsbeginsel door Grondwettelijk Hof
▪ Ze kunnen soms zeggen dat het in tegenstrijd is met de wet en dat het
herschreven moet worden
• Het non bis in idem-beginsel
= streven naar geen dubbele belasting
• Eenzelfde BP kan voor eenzelfde belastbaar tijdperk maar 1 keer door dezelfde belasting
getroffen worden
• Staat niet in wetgeving
• Moet vermeden worden, in praktijk is dubbele belasting toch mogelijk
• Als in wettekst expliciet in een vermijding tot dubbele belasting voorziet, zal dit
daadwerkelijk geval zijn
• Juridische vs economische dubbel belasting
o Juridische: 1 BP → iemand woont in België en werkt in Nederland
o Economisch: verschillende BP → bij dividenduitkering zowel België – België als
buitenland – België daarvoor is er een DBI aftrek en niet dubbel getaxeerd
Vb. Belastingplichtige (Julie) die ik BE woont en in NL werkt. – kan dubbele belasting. Belgie
heeft met meer dan 100 landen een verdrag, in dat verdag gaat staan welke land Julie gaat
belasten. Niet beide.
Bij dividenden zijn er wel dubbele taxatie als je in buitenland investeerd
Bv. venn A gaat dividend uitkeren naar venn B , want B is aandeelhouder. Venn B wordt belast op
uitgekeerde en inkomende dividend.
• Territorialiteitsbeginsel
• Belastingsubject/object moet wel op Belgisch grondgebied aanwezig zijn
o Personele aanknoping → woonplaats
o Zakelijke aanknoping → lokalisatie van inkomsten
Een land kan pas belastingen hebben als er een aanknopingspunt is
4
Yaren Kurt 2025-2026
