Religie, Zingeving &
Levensbeschouwing
Richtlijnen voor het examen
Alles wat in deze lessen wordt gezegd, dat moet je echt vanbuiten leren +
bijkomend materiaal op Toledo (= teksten waar naar wordt verwezen in de
les en je moet GRONDIG weten wat hier in staat, je moet ze niet
vanbuiten kennen!!)
Bijvoorbeeld: Richard Dawkins verdedigd een bepaalde stelling, en als die
stelling in de tekst staat moet je weten dewelke dat is.
a) 12/20 = 3 open vragen (elk antwoord een blad vragen gaan
vooral over de verbanden tussen de lessen)
b) 6/20 = 3 meerkeuzevragen (minimaal 1 & maximaal 2 vragen zullen
over de teksten gaan geen vragen over data/…)
c) 2/20 = deelname aan de online module, als je de deadlines
respecteert dan krijg je de 2 punten (je wordt niet beoordeeld op je
antwoorden enzo)
Zingeving: wetenschap, betekenis en
leefwereld.
Edmund Husserl: filosoof van Joodse origine met een gigantisch archief
- Nazi’s dreigden zijn geschriften te vernietigen tijden WO2
- Archief werd uit Duitsland gemokkeld en naar Leuven gebdracht
- Nog steeds bezig met het ontcijferen van zijn ideeën
Belangrijk standpunt van Husserl
= heeft heel veel nagedacht over wetenschap (gebruikte hier het begrip
leefwereld voor
Wat zijn de kenmerken van die leefwereld?
- Intersubjectief = we delen deze leefwereld met anderen (en alles
verwijst ook naar de aanwezigheid van anderen)
Bijvoorbeeld: een aula die meerdere stoelen heeft zodat velen kunnen
zitten
- Persoonlijk & Betekenisvol = alle dingen in onze leefwereld
verwijzen naar persoonlijke aanwezigheid en zijn in dat opzicht
betekenisvol
,Bijvoorbeeld: computer zijn niet enkel objecten, maar nodig om
(betekenisvolle) mails te sturen naar anderen
= alle dingen rondom ons dragen een bepaalde betekenis
, Wat doet de wetenschap dan?
= alle takken van de wetenschap vertrekken van een betekenisvol
gegeven uit de leefwereld.
Bijvoorbeeld: de geneeskunde vertrekt vanuit het betekenisvol gegeven
dat de mens een lichaam heeft / de astronomie vertrekt van het
betekenisvol gegeven dat wij omgeven zijn door hemellichamen / …
Die takken van de wetenschappen maken een abstractie van de
leefwereld in onze normale omgang met deze takken zouden ze
betekenis hebben, maar deze regels gelden niet voor wetenschappers.
- Subjecten die naar objecten kijken door er AFSTAND van te nemen
- Proberen de onpersoonlijke wetten te ontdekken die hemellichamen
regeren
Wetenschap doet aan objectivering?
= op een onpersoonlijke manier de wetmatigheden van iets bestuderen
Bijvoorbeeld: de anatomie is pas bekend geworden toen met gedurfd
heeft een dood lichaam open te snijden (normaal zou je hier vanaf blijven
uit respect voor het betekenisvolle lichaam!!)
- Tijdelijk opschorten van de betekenis van het dode lichaam
- Lichaam wordt door de wetenschap als een object gezien
- De wetenschap MOET dit doen om dingen te kunnen ontdekken
MAAR: wanneer je “stopt” met wetenschapper zijn, keer je terug naar de
leefwereld en heeft het dode lichaam opnieuw een betekenis (je bent uit
de wetenschappelijke/niet-leefwereld context).
- Grootheid van de wetenschap: betekenisvolle dingen als objecten
behandelen in onze leefwereld.
Relatie tussen onze leefwereld en de wetenschap?
= in hoeverre moet de wetenschap een invloed hebben op hoe we
omgaan met elkaar?
- Onze (persoonlijke) leefwereld is autonoom, toch?
o Groot deel van de leefwereld wordt al beïnvloedt door de
wetenschap!
Bijvoorbeeld: datingapps maken voor jou een profiel aan, zo ben je geen
persoon meer maar gewoon een set van eigenschappen soort van
objectivering.
= de onpersoonlijke blik van de wetenschap komt onze leefwereld binnen
Met die informatie ga je een beetje sturen, SMS’en, afspreken, …
Uiteindelijke oordel over date doen we NIET met wetenschap, wel met
onze intuïtie!
, Inuïtie = minst wetenschappelijke dat er bestaat = volgens de regels van
de leefwereld kies je via deze weg uw vriendschappen/relaties.
- Rationaliteit = wat de wetenschap rationeel bevindt
- Redelijkheid = wat jij in je eigen leefwereld als redelijk ziet
Bijvoorbeeld: je vrienden selecteren aan de hand van een eigenschaps-
test die verteld wie het beste bij jou past volgens de wetenschap is dit
een goede methode, maar in de leefwereld zou onze inuïtie hier tegen zijn
(want dat is gewoon raar).
= er is een spanning tussen wat de leefwereld te bieden heeft en wat de
wetenschap kan
De zingevende, cognitieve en manipulatieve
interesses van de mens
De mens heeft 3 interesses/verlangens?
1. Zingevende interesse: het verlangen om een zinvol en
betekenisvol leven te leiden
2. Cognitieve interesse: het verlangen naar kennis (waarom je praat
met elkaar of informatie uitwisselt)
Belangrijkste bron van informatie vandaag = de wetenschap =
bevredigd op een systematische manier onze cognitieve interesse.
3. Manipulatieve interesse: het verlangen om grip te krijgen op de
werkelijkheid en controle te krijgen op de werkelijkheid
Als je honger hebt,
moet je eten …
Relatie tussen
zingevend en
cognitief?
Het zingevende aspect van
ons handelen is groter dan we
denken.
- Bijvoorbeeld: praten?
o Manipulatieve
interesse (om iets
gedaan te krijgren)
Levensbeschouwing
Richtlijnen voor het examen
Alles wat in deze lessen wordt gezegd, dat moet je echt vanbuiten leren +
bijkomend materiaal op Toledo (= teksten waar naar wordt verwezen in de
les en je moet GRONDIG weten wat hier in staat, je moet ze niet
vanbuiten kennen!!)
Bijvoorbeeld: Richard Dawkins verdedigd een bepaalde stelling, en als die
stelling in de tekst staat moet je weten dewelke dat is.
a) 12/20 = 3 open vragen (elk antwoord een blad vragen gaan
vooral over de verbanden tussen de lessen)
b) 6/20 = 3 meerkeuzevragen (minimaal 1 & maximaal 2 vragen zullen
over de teksten gaan geen vragen over data/…)
c) 2/20 = deelname aan de online module, als je de deadlines
respecteert dan krijg je de 2 punten (je wordt niet beoordeeld op je
antwoorden enzo)
Zingeving: wetenschap, betekenis en
leefwereld.
Edmund Husserl: filosoof van Joodse origine met een gigantisch archief
- Nazi’s dreigden zijn geschriften te vernietigen tijden WO2
- Archief werd uit Duitsland gemokkeld en naar Leuven gebdracht
- Nog steeds bezig met het ontcijferen van zijn ideeën
Belangrijk standpunt van Husserl
= heeft heel veel nagedacht over wetenschap (gebruikte hier het begrip
leefwereld voor
Wat zijn de kenmerken van die leefwereld?
- Intersubjectief = we delen deze leefwereld met anderen (en alles
verwijst ook naar de aanwezigheid van anderen)
Bijvoorbeeld: een aula die meerdere stoelen heeft zodat velen kunnen
zitten
- Persoonlijk & Betekenisvol = alle dingen in onze leefwereld
verwijzen naar persoonlijke aanwezigheid en zijn in dat opzicht
betekenisvol
,Bijvoorbeeld: computer zijn niet enkel objecten, maar nodig om
(betekenisvolle) mails te sturen naar anderen
= alle dingen rondom ons dragen een bepaalde betekenis
, Wat doet de wetenschap dan?
= alle takken van de wetenschap vertrekken van een betekenisvol
gegeven uit de leefwereld.
Bijvoorbeeld: de geneeskunde vertrekt vanuit het betekenisvol gegeven
dat de mens een lichaam heeft / de astronomie vertrekt van het
betekenisvol gegeven dat wij omgeven zijn door hemellichamen / …
Die takken van de wetenschappen maken een abstractie van de
leefwereld in onze normale omgang met deze takken zouden ze
betekenis hebben, maar deze regels gelden niet voor wetenschappers.
- Subjecten die naar objecten kijken door er AFSTAND van te nemen
- Proberen de onpersoonlijke wetten te ontdekken die hemellichamen
regeren
Wetenschap doet aan objectivering?
= op een onpersoonlijke manier de wetmatigheden van iets bestuderen
Bijvoorbeeld: de anatomie is pas bekend geworden toen met gedurfd
heeft een dood lichaam open te snijden (normaal zou je hier vanaf blijven
uit respect voor het betekenisvolle lichaam!!)
- Tijdelijk opschorten van de betekenis van het dode lichaam
- Lichaam wordt door de wetenschap als een object gezien
- De wetenschap MOET dit doen om dingen te kunnen ontdekken
MAAR: wanneer je “stopt” met wetenschapper zijn, keer je terug naar de
leefwereld en heeft het dode lichaam opnieuw een betekenis (je bent uit
de wetenschappelijke/niet-leefwereld context).
- Grootheid van de wetenschap: betekenisvolle dingen als objecten
behandelen in onze leefwereld.
Relatie tussen onze leefwereld en de wetenschap?
= in hoeverre moet de wetenschap een invloed hebben op hoe we
omgaan met elkaar?
- Onze (persoonlijke) leefwereld is autonoom, toch?
o Groot deel van de leefwereld wordt al beïnvloedt door de
wetenschap!
Bijvoorbeeld: datingapps maken voor jou een profiel aan, zo ben je geen
persoon meer maar gewoon een set van eigenschappen soort van
objectivering.
= de onpersoonlijke blik van de wetenschap komt onze leefwereld binnen
Met die informatie ga je een beetje sturen, SMS’en, afspreken, …
Uiteindelijke oordel over date doen we NIET met wetenschap, wel met
onze intuïtie!
, Inuïtie = minst wetenschappelijke dat er bestaat = volgens de regels van
de leefwereld kies je via deze weg uw vriendschappen/relaties.
- Rationaliteit = wat de wetenschap rationeel bevindt
- Redelijkheid = wat jij in je eigen leefwereld als redelijk ziet
Bijvoorbeeld: je vrienden selecteren aan de hand van een eigenschaps-
test die verteld wie het beste bij jou past volgens de wetenschap is dit
een goede methode, maar in de leefwereld zou onze inuïtie hier tegen zijn
(want dat is gewoon raar).
= er is een spanning tussen wat de leefwereld te bieden heeft en wat de
wetenschap kan
De zingevende, cognitieve en manipulatieve
interesses van de mens
De mens heeft 3 interesses/verlangens?
1. Zingevende interesse: het verlangen om een zinvol en
betekenisvol leven te leiden
2. Cognitieve interesse: het verlangen naar kennis (waarom je praat
met elkaar of informatie uitwisselt)
Belangrijkste bron van informatie vandaag = de wetenschap =
bevredigd op een systematische manier onze cognitieve interesse.
3. Manipulatieve interesse: het verlangen om grip te krijgen op de
werkelijkheid en controle te krijgen op de werkelijkheid
Als je honger hebt,
moet je eten …
Relatie tussen
zingevend en
cognitief?
Het zingevende aspect van
ons handelen is groter dan we
denken.
- Bijvoorbeeld: praten?
o Manipulatieve
interesse (om iets
gedaan te krijgren)
