Samenvatting Organisatie van de gezondheid en welzijnszorg

H1 – WELZIJNS- EN GEZONDHEIDSZORG

BEGRIPSVERKLARING

ORGANISATIE = samenwerkingsverband tussen twee of meerdere personen, instanties,
diensten of zorgvoorzieningen

WELZIJN = toestand van voeldoening en tevredenheid die ontstaat wanneer iemand tot
ontplooiing van zijn bestaan komt in de verschillende facetten van het leven.
 Individueel vlak (onderdak, kleding, gezondheid)
 Relationeel vlak (familie, vrienden)
 Maatschappelijk vlak (werken)

WELZIJNSBELEID = het beleid dat erop gericht is die toestand van welbevinden te
realiseren
 Doel: goed in je vel voelen voor elk mens
 Initiatieven in de samenleving: inspelen op reële noden en vragen
 Voor iedereen toegankelijk

WELZIJNSZORG = zorg aan individuen of groepen bedoeld die verhoogde kwetsbaarheid
vertonen met betrekking tot hun sociaal welbevinden, die een tekort hebben aan
ontplooiingsmogelijkheden
 Maatschappelijke sector
 Zorg en ondersteuning voorzien

GEZONDHEID = een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebeuren

GEZONDHEIDSZORG = handelingen die helpen om ziekte of lichamelijke of psychische
beperkingen te voorkomen of genezen en verzorging van mensen met langdurige of
ongeneselijke gezondheidsproblemen

GEZONDHEIDSBELEID = beleid dat ernaar streeft om gezondheid te realiseren

VERSCHILLENDE ORDENINGSSYSTEMEN


Doelgerichte indeling

Curatieve sector  Herstellen
 Genezen en of verzorgen van
ziek(t)en/aandoeningen/onwelzijn centraal
 Hele proces van onderzoeken tot diagnose
 Gericht op acute en chronische lichamelijke
aandoeningen
Preventieve  Initiatieven die doelbewust en systematisch een
gezondheidszorg probleem voorkomen
Primaire preventie
 Geen acuteel probleem, wel mogelijk potentieel
Secundaire preventie
 Vroegtijdig opsporen en behandelen
Tertiaire preventie
 Verhinderen dat een probleem verder ontwikkelt

, Quaternaire preventie
 Maatregelen gericht op QOL
Quintaire preventie
 Ondersteuning MZ
Revalidatiezorg  Multidisciplinaire niet-acute of post-acute zorg
Palliatieve  Alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt
gezondheidszorg dat er niets meer kan gedaan worden
Sociale gezondheidszorg  Voorkomen van of omgaan met gevolgen van
beperkende gezondheid in omgeving/maatschappij




Verticale indeling

Nulde lijn Zelfzorg, mantelzorg, zelfhulpgroepen, vrijwilligerswerk.
Niet-professionele hulpverlening
Eerste lijn Rechtstreeks toegankelijke hulp en zorg
Huisarts, vroedvrouw, ergo en kine, thuisvpk
Tweede lijn Psycholoog, psychotherapeut, psychiater van centrum voor
cgg, algemene ziekenhuizen
Derde lijn Gespecialiseerde en intramurale zorg
Psychiatrische ziekenhuizen en psychiatrische
verzorgingstehuizen
Vierde lijn ZO kunnen er enkel terecht na verwijzing of na
intakegesprek
Lange wachtlijsten en tijden. Bv beschut wonen




Horizontale indeling

Intramuraal Zorg voor gezondheid binnen zorgvoorziening
Er is sprake van een opname
Acute en chronische zorg
Extramuraal Zorg buiten de muren van een zorgvoorziening
Gaat niet gepaard met een opname
Bv consultatie bij de huisarts, gesprek bij OCMW
Semimuraal Half muurlijk
Zorgvrager zich deels binnen en deels buiten de muren van
een zorgvoorziening bevindt
Niet langer dan 24 uren of enkel overdag of ’s nachts
Bv nierdialysepatiënten
Transmuraal Over de muren heen
Specialistische zorg wordt bij de zorgvrager thuis gegeven
Palliatieve zorg, chemotherapie

, Categoriale indeling

Brengt ordening op basis van respectievelijke doelgroep tot wie de dienstverlening zich
richt
Bv integrale jeugdzorg, gezinshulp, ouderenzorg




Indeling naar soort hulpverlening

Zelfzorg Omvat activiteiten die nodig zijn om te voldoen aan
dagelijkse behoeften
Activiteiten van het dagelijks leven ADL
Mantelzorg Niet-professionele zorg en hulp die, min of meer
regelmatig, wordt gegeven aan een zorgbehoevend
persoon uit de omgeving, op grond van een affectieve of
sociale band met zorgbehoevende
Een mantelzorger: de natuurlijke persoon die vanuit een
sociale en emotionele band een of meer personen met
verminderd zelfvermogen, niet beroepshalve maar meer
dan occasionele, helpt en ondersteunt in dagelijks leven
Vrijwilligerswerk Vier volgende componenten
 Geheel van activiteiten dat op vrijwillige basis wordt
uitgevoerd
 Zonder financiële vergoeding
 Georganiseerd verband
 Maatschappelijk doel en voor anderen
Zelfhulpgroepen Verenigen ze mensen met gemeenschappelijk probleem
om samen beter te worden
Verschillende categorieën: fysieke ziekte, operatieve
ingreep, psychosociale problemen, handicap, bijzondere
sociale situaties, verslaving, geïnduceerde problemen
Vlaams Toegankelijke zorg op maat van patiënt en zijn omgeving
patiëntenplatform Zorgontvanger moet actief deelnemen aan uitbouw van
gezondheidsbeleid en gezondheidszorg: de stem van
zorgontvanger moet gehoord en gewaardeerd worden




Indeling naargelang de status van initiatiefnemer

Openbare of publieke Onder toezicht van de overheid: federaal,
sector gemeenschappen, gewesten, provincies of lokale besturen
Private sector Privépersonen, voorzieningen en diensten oprichten en
beheren
Kloosterorden en vzw