Werkcollege 1: poging
Herhaling van de theorie
Art. 9. Strafbare poging
§ 1. De poging tot misdrijf is strafbaar wanneer het crimineel voornemen van de dader zich door een begin van
uitvoering heeft geopenbaard.
Wie terugtreedt wegens omstandigheden afhankelijk van zijn wil, is niet strafbaar. De vrijwillige terugtred werkt
enkel door naar de deelnemer indien wat hem betreft aan de toepassingsvoorwaarden is voldaan.
De poging is altijd strafbaar voor de opzettelijke misdrijven.
De strafbare poging wordt bestraft met een straf van het onmiddellijk lagere strafniveau dan datgene gesteld op het
voltooide misdrijf.
De strafbare poging van een misdrijf waarop in de wet op het voltooide misdrijf een straf van niveau 1 is gesteld, wordt
bestraft met dezelfde straf of, wanneer de wet voorziet in een bijkomende straf en de rechter oordeelt dat dit een gepaste
straf is, met een bijkomende straf die wordt uitgesproken in plaats van de hoofdstraf.
§ 2. Wordt bestraft met een straf die twee niveaus lager is dan het niveau gesteld op het voltooid misdrijf, de persoon
die op vasthoudende en zekere wijze voorstelt, aanbiedt of aanzet een misdrijf te plegen waarop in de wet een straf
van niveau 5 of hoger is gesteld en hij die een dergelijk voorstel, aanbod of aanzetting heeft aanvaard, terwijl dit geen
uitwerking heeft gehad wegens omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.
Poging = wanneer het voornemen om een misdrijf te plegen zich in een zeker mate heeft veruiterlijkt - Voltooid misdrijf
vereist dat alle constitutieve bestanddelen voltooid zijn
Iter criminis = de weg die wordt afgelegd tussen conceptie en uiteindelijke voltooiing van het misdrijf
Startpunt strafbare poging = (in principe) begin van uitvoering
, - Rode lijn: strafbare periode voor strafbare poging
- Voltooiing: veroordeeld worden worden voor vb. Moord en niet vb. Poging tot moord ( begin uitvoering)
- Spontane terugtred (Art. 9 Sw §1) = spontaan tot inkering komen om het misdrijf niet verder uit te voeren
o Moet definitief zijn! (m.a.w. het misdrijf later toch niet verderzetten)
o Ontbreken van moreel element dus geen strafbare handeling
o Indien men overmeesterd (onderbroken) wordt kan men nog steeds veroordeeld worden voor poging
o Men kan overgaan tot spontane terugtred wanneer nog niet alle constitutieve elementen voltooid zijn
- Actief berouw
o Uitzonderlijke aanvaarding
Drie constitutieve elementen
Dubbel materieel element
- Uitwendige gedragingen die een begin van uitvoering vormen (1)
Niet gevolgd door een spontane terugtred (2)
Moreel element
- Het crimineel voornemen om een welbepaald misdrijf te plegen (3)
o ‘welbepaald’ = om iemand te kunnen vervolgen moeten we het misdrijf kunnen kwalificeren, en als we
deze vervolging instellen moeten we weten wat de straf is
Twee soorten strafbare poging:
- Onvoltooide poging = voert de poging niet uit
- Voltooide poging = voert de poging uit, maar het gewilde gevolg treedt niet op
o vb. Iemand willen doodschieten maar de persoon in kwestie sterft niet
Straf
Bestraffing: afhankelijk van visie en onderliggende pogingsleer
- Subjectivistisch = kijken naar de gevaarlijkheid van de dader
o Ongeacht poging of voltooid misdrijf, kijken naar de intentie
- Objectivistisch = kijken naar het gevolg/ schade dat teweeg wordt gebracht
Regel: poging van opzettelijke misdrijven is strafbaar met een onmiddellijk lager strafniveau tenzij anders vermeld
Bespreking casus
Situatie: Hij beweert een paar uur later in zijn auto gestapt te zijn om een speelgoedwapen te kopen dat verdomd sterk op een
echt vuurwapen lijkt. Controle van zijn bankverrichtingen bevestigen een aankoop in een speelgoedwinkel. Hij zegt enige
tijd op een bankje in een park gezeten te hebben om later die dag met verstand op nul een willekeurige bank binnen te
stappen, het wapen tegen het hoofd van een van de klanten te duwen en de loketbediende te bedreigen de klant te zullen
neerschieten als hij het geld dat hij nodig heeft, niet krijgt. Daarmee heeft hij bekend de schuldige te zijn in een nog lopend
politieonderzoek naar een bankoverval waarvoor de dader nog onbekend was. Op camerabeelden van de bank is duidelijk te
zien dat de dader het op een lopen zet met een te verwaarlozen buit, van zodra het alarm weerklinkt.
, In welke mate kan Jan beroep doen op de figuur van de poging/ spontane terugtred?
- Constitutief bestanddeel geweld en diefstal zijn voltooid voltooid misdrijf
o Voltooid misdrijf ≠ poging
o Voltooid misdrijf ≠ spontane terugtred
- Welk misdrijf heeft Jan gepleegd?
o Art. 467 Sw, Art. 469 §2
o Indien loketbediende sterft: Art. 469 §3
Waar ligt het startpunt van de poging? Dus vanaf wanneer begint het begin van uitvoering?
A. Van zodra hij zijn woning verlaat
B. Van zodra hij het speelgoedwapen koopt
C. Van zodra hij recht staat van zijn bank Hij beslist tijdens hij op de bank zit dat hij het misdrijf gaat
plegen
D. Van zodra hij de bank binnenstapt (ook mogelijk)
Waar ligt het eindpunt waarop Jan beroep kan doen op de spontane terugtred voor het misdrijf diefstal met geweld (art. 467
ev. nieuw Sw.)?
A. Tot net voordat hij opstaat van het bankje in het park
B. Tot net voordat hij de bank binnenstapt
C. Tot net voordat hij start met zijn bedreigingen
D. Tot net voordat hij geld overhandigd krijgt net ervoor is het misdrijf diefstal nog niet voltooid, geweld
(bedreiging) is wel al voltooid
E. Tot net voordat het alarm afgaat
Wat is beleidsadvies?
Situering: totstandkoming wetgeving 3 fases:
- Pre-parlementaire fase idee wetsvoorstel indienen
- Parlementaire fase beleidsadvies is van belang
o Beleidsadvies: bespreking wetsvoorstel
o Wat is onze huidige situatie? Wat wilt het wetsvoorstel bereiken? Is het voorstel wenselijk?
o Voor of tegen wetsvoorstel stemmen
- Post parlementaire fase
Modeladvies
- Situering van het wetsontwerp
- Theoretische toelichting
o Koppeling van de wetswijziging aan een juridische figuur en/of theoretisch concept
o vb. Wat is een strafbare poging?
- Implicaties
o Analyse van de implicaties van de wetswijziging
o Wenselijkheid van de wetswijziging
- Conclusie
Beleidsadvies: wetsontwerp 54K1198/001 van 25 juni 2015
Situatie:
- Ik word verwacht in de Commissie Justitie van het Federaal Parlement. Op de agenda staat de bespreking van het
wetsontwerp 54K1198/001 tot versterking van de strijd tegen het terrorisme. Tijdens de bespreking zullen we het
vooral hebben over de geplande invoering van artikel 140sexies Sw (nu artikel: 382 nieuw Sw.)
- De indieners van het wetsontwerp stellen voor om een nieuw artikel aan ons Strafwetboek toe te voegen met het
oog op de bestraffing van de zogenaamde syriëstrijders, i.e. personen die het grondgebied verlaten met het oog op
het plegen van terroristische misdrijven in een ander land.
Herhaling van de theorie
Art. 9. Strafbare poging
§ 1. De poging tot misdrijf is strafbaar wanneer het crimineel voornemen van de dader zich door een begin van
uitvoering heeft geopenbaard.
Wie terugtreedt wegens omstandigheden afhankelijk van zijn wil, is niet strafbaar. De vrijwillige terugtred werkt
enkel door naar de deelnemer indien wat hem betreft aan de toepassingsvoorwaarden is voldaan.
De poging is altijd strafbaar voor de opzettelijke misdrijven.
De strafbare poging wordt bestraft met een straf van het onmiddellijk lagere strafniveau dan datgene gesteld op het
voltooide misdrijf.
De strafbare poging van een misdrijf waarop in de wet op het voltooide misdrijf een straf van niveau 1 is gesteld, wordt
bestraft met dezelfde straf of, wanneer de wet voorziet in een bijkomende straf en de rechter oordeelt dat dit een gepaste
straf is, met een bijkomende straf die wordt uitgesproken in plaats van de hoofdstraf.
§ 2. Wordt bestraft met een straf die twee niveaus lager is dan het niveau gesteld op het voltooid misdrijf, de persoon
die op vasthoudende en zekere wijze voorstelt, aanbiedt of aanzet een misdrijf te plegen waarop in de wet een straf
van niveau 5 of hoger is gesteld en hij die een dergelijk voorstel, aanbod of aanzetting heeft aanvaard, terwijl dit geen
uitwerking heeft gehad wegens omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.
Poging = wanneer het voornemen om een misdrijf te plegen zich in een zeker mate heeft veruiterlijkt - Voltooid misdrijf
vereist dat alle constitutieve bestanddelen voltooid zijn
Iter criminis = de weg die wordt afgelegd tussen conceptie en uiteindelijke voltooiing van het misdrijf
Startpunt strafbare poging = (in principe) begin van uitvoering
, - Rode lijn: strafbare periode voor strafbare poging
- Voltooiing: veroordeeld worden worden voor vb. Moord en niet vb. Poging tot moord ( begin uitvoering)
- Spontane terugtred (Art. 9 Sw §1) = spontaan tot inkering komen om het misdrijf niet verder uit te voeren
o Moet definitief zijn! (m.a.w. het misdrijf later toch niet verderzetten)
o Ontbreken van moreel element dus geen strafbare handeling
o Indien men overmeesterd (onderbroken) wordt kan men nog steeds veroordeeld worden voor poging
o Men kan overgaan tot spontane terugtred wanneer nog niet alle constitutieve elementen voltooid zijn
- Actief berouw
o Uitzonderlijke aanvaarding
Drie constitutieve elementen
Dubbel materieel element
- Uitwendige gedragingen die een begin van uitvoering vormen (1)
Niet gevolgd door een spontane terugtred (2)
Moreel element
- Het crimineel voornemen om een welbepaald misdrijf te plegen (3)
o ‘welbepaald’ = om iemand te kunnen vervolgen moeten we het misdrijf kunnen kwalificeren, en als we
deze vervolging instellen moeten we weten wat de straf is
Twee soorten strafbare poging:
- Onvoltooide poging = voert de poging niet uit
- Voltooide poging = voert de poging uit, maar het gewilde gevolg treedt niet op
o vb. Iemand willen doodschieten maar de persoon in kwestie sterft niet
Straf
Bestraffing: afhankelijk van visie en onderliggende pogingsleer
- Subjectivistisch = kijken naar de gevaarlijkheid van de dader
o Ongeacht poging of voltooid misdrijf, kijken naar de intentie
- Objectivistisch = kijken naar het gevolg/ schade dat teweeg wordt gebracht
Regel: poging van opzettelijke misdrijven is strafbaar met een onmiddellijk lager strafniveau tenzij anders vermeld
Bespreking casus
Situatie: Hij beweert een paar uur later in zijn auto gestapt te zijn om een speelgoedwapen te kopen dat verdomd sterk op een
echt vuurwapen lijkt. Controle van zijn bankverrichtingen bevestigen een aankoop in een speelgoedwinkel. Hij zegt enige
tijd op een bankje in een park gezeten te hebben om later die dag met verstand op nul een willekeurige bank binnen te
stappen, het wapen tegen het hoofd van een van de klanten te duwen en de loketbediende te bedreigen de klant te zullen
neerschieten als hij het geld dat hij nodig heeft, niet krijgt. Daarmee heeft hij bekend de schuldige te zijn in een nog lopend
politieonderzoek naar een bankoverval waarvoor de dader nog onbekend was. Op camerabeelden van de bank is duidelijk te
zien dat de dader het op een lopen zet met een te verwaarlozen buit, van zodra het alarm weerklinkt.
, In welke mate kan Jan beroep doen op de figuur van de poging/ spontane terugtred?
- Constitutief bestanddeel geweld en diefstal zijn voltooid voltooid misdrijf
o Voltooid misdrijf ≠ poging
o Voltooid misdrijf ≠ spontane terugtred
- Welk misdrijf heeft Jan gepleegd?
o Art. 467 Sw, Art. 469 §2
o Indien loketbediende sterft: Art. 469 §3
Waar ligt het startpunt van de poging? Dus vanaf wanneer begint het begin van uitvoering?
A. Van zodra hij zijn woning verlaat
B. Van zodra hij het speelgoedwapen koopt
C. Van zodra hij recht staat van zijn bank Hij beslist tijdens hij op de bank zit dat hij het misdrijf gaat
plegen
D. Van zodra hij de bank binnenstapt (ook mogelijk)
Waar ligt het eindpunt waarop Jan beroep kan doen op de spontane terugtred voor het misdrijf diefstal met geweld (art. 467
ev. nieuw Sw.)?
A. Tot net voordat hij opstaat van het bankje in het park
B. Tot net voordat hij de bank binnenstapt
C. Tot net voordat hij start met zijn bedreigingen
D. Tot net voordat hij geld overhandigd krijgt net ervoor is het misdrijf diefstal nog niet voltooid, geweld
(bedreiging) is wel al voltooid
E. Tot net voordat het alarm afgaat
Wat is beleidsadvies?
Situering: totstandkoming wetgeving 3 fases:
- Pre-parlementaire fase idee wetsvoorstel indienen
- Parlementaire fase beleidsadvies is van belang
o Beleidsadvies: bespreking wetsvoorstel
o Wat is onze huidige situatie? Wat wilt het wetsvoorstel bereiken? Is het voorstel wenselijk?
o Voor of tegen wetsvoorstel stemmen
- Post parlementaire fase
Modeladvies
- Situering van het wetsontwerp
- Theoretische toelichting
o Koppeling van de wetswijziging aan een juridische figuur en/of theoretisch concept
o vb. Wat is een strafbare poging?
- Implicaties
o Analyse van de implicaties van de wetswijziging
o Wenselijkheid van de wetswijziging
- Conclusie
Beleidsadvies: wetsontwerp 54K1198/001 van 25 juni 2015
Situatie:
- Ik word verwacht in de Commissie Justitie van het Federaal Parlement. Op de agenda staat de bespreking van het
wetsontwerp 54K1198/001 tot versterking van de strijd tegen het terrorisme. Tijdens de bespreking zullen we het
vooral hebben over de geplande invoering van artikel 140sexies Sw (nu artikel: 382 nieuw Sw.)
- De indieners van het wetsontwerp stellen voor om een nieuw artikel aan ons Strafwetboek toe te voegen met het
oog op de bestraffing van de zogenaamde syriëstrijders, i.e. personen die het grondgebied verlaten met het oog op
het plegen van terroristische misdrijven in een ander land.
