FISCAAL RECHT 2024 – 2025
PROF. S. DE RAEDT
SV FISCAAL 1
,DEEL 1 ALGEMEEN ...................................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 1: Inleiding...................................................................................................................................... 4
Afdeling 1: Begrip belasting .......................................................................................................................... 4
§1 Belasting ............................................................................................................................................. 4
§2 Onderscheidt andere heffingen ............................................................................................................ 4
Afdeling 2: Functies van de belastingen ........................................................................................................ 5
§1 Financiele functie ................................................................................................................................ 6
§2 Economische functie ........................................................................................................................... 8
§3 Sociale functie ..................................................................................................................................... 8
Afdeling 3: Belastingheffende instanties ....................................................................................................... 8
Afdeling 4: Indeling belastingen .................................................................................................................... 9
Hoofdstuk 2: Fiscaal federalisme ..................................................................................................................... 9
Afdeling 1: Historisch overzicht .................................................................................................................... 9
§1 Belgische revolutie en grondwet ........................................................................................................... 9
Afdeling 2: Bijzondere financieringswet ....................................................................................................... 12
Afdeling 3: Autonome fiscale bevoegdheden van de gewesten ..................................................................... 17
Afdeling 4: Huidige bevoegdheidsverdeling ................................................................................................. 18
§1 Artikel 170 grondwet .......................................................................................................................... 18
§2 Vlaamse belastingen .......................................................................................................................... 19
Afdeling 5: Autonome fiscale bevoegdheden van de lokale overheden .......................................................... 19
§ 1 Het kadastraal inkomen .................................................................................................................... 20
Hoofdstuk 3: Fiscale rechtsbeginselen ........................................................................................................... 20
Afdeling 1: Overzicht .................................................................................................................................. 20
Afdeling 2: Wat zijn beginselen van fiscaal recht? ........................................................................................ 20
Afdeling 3: Belastingsoeverniteit van de staten (eerste beginsel) .................................................................. 21
Afdeling 4: Fiscale beginselen met grondwettelijke waarde (tweede groep van beginselen) ............................ 22
§1 Fiscale legaliteitsbeginsel .................................................................................................................. 22
§2 Fiscaal eenjarigheidsbeginsel ............................................................................................................. 23
§3 Fiscaal gelijkheidsbeginsel ................................................................................................................. 24
Afdeling 5: Beginselen van administratief recht → relevantie met fiscaal recht .............................................. 24
Afdeling 6: Fundamentele rechten .............................................................................................................. 26
DEEL 2 PERSONENBELASTING ....................................................................................................................29
Hoofdstuk 1: Introductie ................................................................................................................................ 29
Afdeling 1: Wie is bevoegd .......................................................................................................................... 29
Afdeling 2: Wie is onderworpen aan de personenbelasting ........................................................................... 29
Afdeling 3: Wat en hoe ? ............................................................................................................................. 32
§1 Wat is de belastbare grondslag ........................................................................................................... 32
§2 Hoe wordt deze belastbare grondslag belast ....................................................................................... 33
Afdeling 4: Categorie belastbare inkomsten ................................................................................................ 34
§1 Onroerende inkomsten ...................................................................................................................... 34
§2 Roerende inkomsten .......................................................................................................................... 42
§3 Beroepsinkomsten ............................................................................................................................. 50
§4 Diverse inkomsten ............................................................................................................................. 71
§5 Aftrekbare bestedingen ...................................................................................................................... 72
§6 Berekening van de belasting (tarieven, belastingvrije som, belastingverminderingen) ............................. 73
DEEL 3 VENNOOTSCHAPSBELASTING .........................................................................................................75
Hoofdstuk 1: Aan de belasting onderworpen vennootschappen ....................................................................... 75
Afdeling 1: Toepassingsgebied vennootschapsbelasting .............................................................................. 75
§1: Drie criteria ...................................................................................................................................... 75
Hoofdstuk 2: Grondslag van de belasting ........................................................................................................ 79
SV FISCAAL 2
, Afdeling 1: Algemene bepalingen ................................................................................................................ 79
§1 Van boekhoudkundig resultaat naar belastbaar winst .......................................................................... 81
§2 Aftrekbare kosten .............................................................................................................................. 82
§3 DBI – definitief belaste interesten........................................................................................................ 84
§4 Meerwaardevrijstelling op aandelen .................................................................................................... 85
§5 Aftrek voor innovatie-inkomsten ......................................................................................................... 86
§6 Groepsbijdrage .................................................................................................................................. 86
§7 Aftrek van vorige beroepsverliezen ...................................................................................................... 87
Afdeling 2: Tarief van de vennootschapsbelasting ........................................................................................ 87
DEEL 4 FISCALE PROCEDURE .....................................................................................................................88
Hoofdstuk 1: Aangifte en rapportering ............................................................................................................ 88
Afdeling 1: Model van samenwerking en afschrikking ................................................................................... 88
Afdeling 2: De aangifte ............................................................................................................................... 89
Afdeling 3: Rapporteringsverplichtingen van derden .................................................................................... 90
Hoofdstuk 2: Controle ................................................................................................................................... 91
Hoofdstuk 3: Bewijs ...................................................................................................................................... 93
Hoofdstuk 4: De inkohiering ........................................................................................................................... 95
Afdeling 1: Vestigingsprocedure ................................................................................................................. 95
Hoofdstuk 5: Geschillen ................................................................................................................................ 96
DEEL 5 INDIRECTE BELASTINGEN ...............................................................................................................99
Hoofdstuk 1: Belastingop het toegevoegde waarde ......................................................................................... 99
Afdeling 1: Oorsprong ................................................................................................................................ 99
Afdeling 2: Situering ................................................................................................................................. 100
Hoofdstuk 2: BTW stappenplan .................................................................................................................... 104
Afdeling 1: Wie is BTW-plichtige? .............................................................................................................. 104
Afdeling 2: Wat zijn de belastbare handelingen (en waar vinden ze plaats) .................................................. 107
Afdeling 3: Is de handeling vrijgesteld? ...................................................................................................... 112
Afdeling 4: Wie moet de BTW voldoen ....................................................................................................... 113
SV FISCAAL 3
, DEEL 1 ALGEMEEN
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Fiscaal recht= onderdeel van het publiekrecht
- Relatie tussen de overheid & burgers maar ook overheden onderling
- Gevolg:
o Toepasselijkheid algemene rechtsbeginselen va het administratief recht
▪ Vooral het formeel fiscaal recht → hoe kan de fiscale administratie de fiscale regels afdwingen
o Regels zijn OO
▪ Absolute nietigheid → kan door iedereen w ingeroepen
Rol van het privaat recht
- Ook de overheid is soms aan het privaat recht onderworpen
o Bv; sluiten van ovk met belastingplichtige
- Privaat recht = “gemeen recht” → een begrip dat niet door de fiscale wet wordt omschreven heeft de
“gemeenrechtelijke betekenis"
o Bv. begrip “inkomen”: geen definitie in de fiscale wet →gemeen recht?
▪ Rechtspraak: burgerrechtelijke betekenis: “inkomen is alles wat een zaak periodiek aan vruchten
voortbrengt, zonder haar wezen te veranderen of haar substantie aan te tasten”
▪ Gevolg: meerwaarde is geen inkomen (tenzij de fiscale wet dit bepaalt)
• Meerwaarde: bv ik kocht een huis voor 100 en later verkoop ik het voor 200 = géén
inkomen!
• Meerwaarde kan ook belast worden!
o Bv. begrip “winst” (van een onderneming): geen definitie in de fiscale wet -> gemeen recht? bepalen
volgens de regels van het boekhoudrecht (tenzij de fiscale wet afwijkt)
o “primauteit van het boekhoudrecht”
AFDELING 1: BEGRIP BELASTING
§1 BELASTING
− Klassieke definitie belasting: een betaling eenzijdig opgelegd door de overheid, teneinde haar middelen
te verschaffen om in haar uitgaven van alle aard te voorzien
− 2 kenmerken:
o 1. Dwingend karakter→ je moet het betalen
o 2. Financieel doel → middelen voor de overheid te verzamelen (bv; geen politiek beleid voeren zoals
milieubelasting, wegen)
• Geen rechtstreekse/ individuele tegenprestatie → verschilpunt met andere heffingen
▪ Bv: je moet belastingen betalen ookal maak je geen gebruik van die zaken die de
overheid aanbiedt
- Onderscheidt met andere inkomsten van de overheid;
o Bv; boetes waarom?
▪ Boetes→ is geen belasting! – zijn wel eenzijdig opgelegd maar hebben niet als doel om de
schatkist van de overheid te vullen
▪ Doel: niet de schatkist vullen maar hoofddoel is straffen door een boete op te leggen bij
belastingen moet je rekening houden met 2 kenmerken: eenzijdig opgelegd + schatkist vullen
o Bv: schenkingen of legaat aan de overheid waarom?
▪ Geen belasting → niet eenzijdig opgelegd
§2 ONDERSCHEIDT ANDERE HEFFINGEN
− Retributies: vergoeding individuele tegenprestatie (niet verplicht)
o Voorwaarden;
• 1)individuele tegenprestatie,
SV FISCAAL 4
PROF. S. DE RAEDT
SV FISCAAL 1
,DEEL 1 ALGEMEEN ...................................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 1: Inleiding...................................................................................................................................... 4
Afdeling 1: Begrip belasting .......................................................................................................................... 4
§1 Belasting ............................................................................................................................................. 4
§2 Onderscheidt andere heffingen ............................................................................................................ 4
Afdeling 2: Functies van de belastingen ........................................................................................................ 5
§1 Financiele functie ................................................................................................................................ 6
§2 Economische functie ........................................................................................................................... 8
§3 Sociale functie ..................................................................................................................................... 8
Afdeling 3: Belastingheffende instanties ....................................................................................................... 8
Afdeling 4: Indeling belastingen .................................................................................................................... 9
Hoofdstuk 2: Fiscaal federalisme ..................................................................................................................... 9
Afdeling 1: Historisch overzicht .................................................................................................................... 9
§1 Belgische revolutie en grondwet ........................................................................................................... 9
Afdeling 2: Bijzondere financieringswet ....................................................................................................... 12
Afdeling 3: Autonome fiscale bevoegdheden van de gewesten ..................................................................... 17
Afdeling 4: Huidige bevoegdheidsverdeling ................................................................................................. 18
§1 Artikel 170 grondwet .......................................................................................................................... 18
§2 Vlaamse belastingen .......................................................................................................................... 19
Afdeling 5: Autonome fiscale bevoegdheden van de lokale overheden .......................................................... 19
§ 1 Het kadastraal inkomen .................................................................................................................... 20
Hoofdstuk 3: Fiscale rechtsbeginselen ........................................................................................................... 20
Afdeling 1: Overzicht .................................................................................................................................. 20
Afdeling 2: Wat zijn beginselen van fiscaal recht? ........................................................................................ 20
Afdeling 3: Belastingsoeverniteit van de staten (eerste beginsel) .................................................................. 21
Afdeling 4: Fiscale beginselen met grondwettelijke waarde (tweede groep van beginselen) ............................ 22
§1 Fiscale legaliteitsbeginsel .................................................................................................................. 22
§2 Fiscaal eenjarigheidsbeginsel ............................................................................................................. 23
§3 Fiscaal gelijkheidsbeginsel ................................................................................................................. 24
Afdeling 5: Beginselen van administratief recht → relevantie met fiscaal recht .............................................. 24
Afdeling 6: Fundamentele rechten .............................................................................................................. 26
DEEL 2 PERSONENBELASTING ....................................................................................................................29
Hoofdstuk 1: Introductie ................................................................................................................................ 29
Afdeling 1: Wie is bevoegd .......................................................................................................................... 29
Afdeling 2: Wie is onderworpen aan de personenbelasting ........................................................................... 29
Afdeling 3: Wat en hoe ? ............................................................................................................................. 32
§1 Wat is de belastbare grondslag ........................................................................................................... 32
§2 Hoe wordt deze belastbare grondslag belast ....................................................................................... 33
Afdeling 4: Categorie belastbare inkomsten ................................................................................................ 34
§1 Onroerende inkomsten ...................................................................................................................... 34
§2 Roerende inkomsten .......................................................................................................................... 42
§3 Beroepsinkomsten ............................................................................................................................. 50
§4 Diverse inkomsten ............................................................................................................................. 71
§5 Aftrekbare bestedingen ...................................................................................................................... 72
§6 Berekening van de belasting (tarieven, belastingvrije som, belastingverminderingen) ............................. 73
DEEL 3 VENNOOTSCHAPSBELASTING .........................................................................................................75
Hoofdstuk 1: Aan de belasting onderworpen vennootschappen ....................................................................... 75
Afdeling 1: Toepassingsgebied vennootschapsbelasting .............................................................................. 75
§1: Drie criteria ...................................................................................................................................... 75
Hoofdstuk 2: Grondslag van de belasting ........................................................................................................ 79
SV FISCAAL 2
, Afdeling 1: Algemene bepalingen ................................................................................................................ 79
§1 Van boekhoudkundig resultaat naar belastbaar winst .......................................................................... 81
§2 Aftrekbare kosten .............................................................................................................................. 82
§3 DBI – definitief belaste interesten........................................................................................................ 84
§4 Meerwaardevrijstelling op aandelen .................................................................................................... 85
§5 Aftrek voor innovatie-inkomsten ......................................................................................................... 86
§6 Groepsbijdrage .................................................................................................................................. 86
§7 Aftrek van vorige beroepsverliezen ...................................................................................................... 87
Afdeling 2: Tarief van de vennootschapsbelasting ........................................................................................ 87
DEEL 4 FISCALE PROCEDURE .....................................................................................................................88
Hoofdstuk 1: Aangifte en rapportering ............................................................................................................ 88
Afdeling 1: Model van samenwerking en afschrikking ................................................................................... 88
Afdeling 2: De aangifte ............................................................................................................................... 89
Afdeling 3: Rapporteringsverplichtingen van derden .................................................................................... 90
Hoofdstuk 2: Controle ................................................................................................................................... 91
Hoofdstuk 3: Bewijs ...................................................................................................................................... 93
Hoofdstuk 4: De inkohiering ........................................................................................................................... 95
Afdeling 1: Vestigingsprocedure ................................................................................................................. 95
Hoofdstuk 5: Geschillen ................................................................................................................................ 96
DEEL 5 INDIRECTE BELASTINGEN ...............................................................................................................99
Hoofdstuk 1: Belastingop het toegevoegde waarde ......................................................................................... 99
Afdeling 1: Oorsprong ................................................................................................................................ 99
Afdeling 2: Situering ................................................................................................................................. 100
Hoofdstuk 2: BTW stappenplan .................................................................................................................... 104
Afdeling 1: Wie is BTW-plichtige? .............................................................................................................. 104
Afdeling 2: Wat zijn de belastbare handelingen (en waar vinden ze plaats) .................................................. 107
Afdeling 3: Is de handeling vrijgesteld? ...................................................................................................... 112
Afdeling 4: Wie moet de BTW voldoen ....................................................................................................... 113
SV FISCAAL 3
, DEEL 1 ALGEMEEN
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Fiscaal recht= onderdeel van het publiekrecht
- Relatie tussen de overheid & burgers maar ook overheden onderling
- Gevolg:
o Toepasselijkheid algemene rechtsbeginselen va het administratief recht
▪ Vooral het formeel fiscaal recht → hoe kan de fiscale administratie de fiscale regels afdwingen
o Regels zijn OO
▪ Absolute nietigheid → kan door iedereen w ingeroepen
Rol van het privaat recht
- Ook de overheid is soms aan het privaat recht onderworpen
o Bv; sluiten van ovk met belastingplichtige
- Privaat recht = “gemeen recht” → een begrip dat niet door de fiscale wet wordt omschreven heeft de
“gemeenrechtelijke betekenis"
o Bv. begrip “inkomen”: geen definitie in de fiscale wet →gemeen recht?
▪ Rechtspraak: burgerrechtelijke betekenis: “inkomen is alles wat een zaak periodiek aan vruchten
voortbrengt, zonder haar wezen te veranderen of haar substantie aan te tasten”
▪ Gevolg: meerwaarde is geen inkomen (tenzij de fiscale wet dit bepaalt)
• Meerwaarde: bv ik kocht een huis voor 100 en later verkoop ik het voor 200 = géén
inkomen!
• Meerwaarde kan ook belast worden!
o Bv. begrip “winst” (van een onderneming): geen definitie in de fiscale wet -> gemeen recht? bepalen
volgens de regels van het boekhoudrecht (tenzij de fiscale wet afwijkt)
o “primauteit van het boekhoudrecht”
AFDELING 1: BEGRIP BELASTING
§1 BELASTING
− Klassieke definitie belasting: een betaling eenzijdig opgelegd door de overheid, teneinde haar middelen
te verschaffen om in haar uitgaven van alle aard te voorzien
− 2 kenmerken:
o 1. Dwingend karakter→ je moet het betalen
o 2. Financieel doel → middelen voor de overheid te verzamelen (bv; geen politiek beleid voeren zoals
milieubelasting, wegen)
• Geen rechtstreekse/ individuele tegenprestatie → verschilpunt met andere heffingen
▪ Bv: je moet belastingen betalen ookal maak je geen gebruik van die zaken die de
overheid aanbiedt
- Onderscheidt met andere inkomsten van de overheid;
o Bv; boetes waarom?
▪ Boetes→ is geen belasting! – zijn wel eenzijdig opgelegd maar hebben niet als doel om de
schatkist van de overheid te vullen
▪ Doel: niet de schatkist vullen maar hoofddoel is straffen door een boete op te leggen bij
belastingen moet je rekening houden met 2 kenmerken: eenzijdig opgelegd + schatkist vullen
o Bv: schenkingen of legaat aan de overheid waarom?
▪ Geen belasting → niet eenzijdig opgelegd
§2 ONDERSCHEIDT ANDERE HEFFINGEN
− Retributies: vergoeding individuele tegenprestatie (niet verplicht)
o Voorwaarden;
• 1)individuele tegenprestatie,
SV FISCAAL 4
